Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-2-012 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 24-12/218-91 Karar Tarihi : 07.03.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Osman Tan ÇATALCALI, Muhammet Cuma KÜRKÇÜ, Mücahit CEYLAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - RWE Offshore Wind Japan Murakami-Tainai K.K. Temsilcileri: Av. Zeynep BİLDİK Kanyon Ofis Binası Kat:10 Büyükdere Cad. No:185 Levent, Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Mitsui & Co., Ltd., Osaka Gas Co. Ltd. ve RWE Offshore Wind GmbH tarafından tam işlevsel bir ortak girişim kurulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 09.02.2024 tarih ve 48426 sayı ile giren ve eksiklikleri 28.02.2024 tarihli ve 49191 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 04.03.2024 tarih ve 2024-2-012/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, Mitsui & Co., Ltd. (MİTSUİ), Osaka Gas Co., Ltd. (OSAKA GAS) ve RWE Offshore Wind GmbH (ROW) tarafından Japonya’da tam işlevsel bir ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. (5) İşlemin temelini taraflar arasında 24.03.2023 tarihinde imzalanan Ortak Teklif Verme Sözleşmesi (Teklif Sözleşmesi) ve 06.07.2023 tarihinde imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi Ön Protokolü (Ön Protokol) oluşturmaktadır. Teklif Sözleşmesi ve Ön Protokol uyarınca taraflar, MİTSUİ, OSAKA GAS ve ROW’un Japonya’daki ihalelere katılmak amacıyla kurduğu özel amaçlı şirket niteliğindeki iştiraki RWE Offshore Wind Japan Murakami-Tainai K.K. (RWE KK)’nın oluşturduğu bir konsorsiyum tarafından kazanılan ihalenin konusu olan Niigata Murakami – Tainai Deniz Üstü Rüzgar Projesi (Proje)’ni faaliyete geçirmek için başvuruya konu ortak girişimi kurmaktadır. İşlemin ekonomik gerekçesinin, (.....) olduğu ifade edilmiştir. (6) Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimler bakımından aranan koşullar,
24-12/218-91 2/4 kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından “ortak kontrol” altında tutulması ve kurulan şirketin, “bağımsız bir iktisadi varlık” niteliği taşımasıdır. (7) MİTSUİ, OSAKA GAS ve RWE KK’nin, Proje'nin amacı doğrultusunda Ortak Girişimi iki aşamada kuracağı bildirilmiştir. İlk aşamada, MİTSUİ'nin %(.....) ve OSAKA GAS'ın %(.....) oranda hisseye sahip olacağı, tam işlevsel olmayan, MİTSUİ ve OSAKA GAS tarafından ortak kontrol edilecek olan özel amaçlı bir şirket (KK) kurulacağı, akabinde ise RWE KK ve KK tarafından, RWE KK'nın %(.....) ve KK'nin %(.....) oranında hisseye sahip olacağı Ortak Girişimin kurulacağı belirtilmiştir. Böylece, planlanan işlemin gerçekleştirilmesi ile Ortak Girişim üzerinde RWE KK %(.....), MİTSUİ %(.....) ve OSAKA GAS %(.....) oranında hisseye sahip olacaktır. (8) Ön Protokol’ün 18. Bölümü uyarınca, Ortak Girişim (.....) üyeden oluşan bir Yönetim Kurulu tarafından yönetilecektir. MİTSUİ ve RWE KK yönetim kuruluna (.....), OSAKA GAS ise (.....) yönetici atama hakkına sahip olacaktır. Ön Protokol uyarınca; (.....) Yönetim Kurulu oybirliğiyle karar alacaktır. (9) Öte yandan MİTSUİ, OSAKA GAS veya RWE KK'nin Ön Protokol uyarınca belirli bir uzmanlığa veya bilgi birikimine sahip olduğu kabul edilen herhangi bir konuda basit çoğunlukla karar alınması durumunda; MİTSUİ, OSAKA GAS ve RWE KK'dan herhangi biri tarafından atanan bir üyenin veto yetkisine sahip olacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, MİTSUİ, OSAKA GAS ve RWE KK’ninher birinin Ortak Girişimin yönetimine ilişkin stratejik konuları veto edebilecektir. Bu çerçevede ortak girişim taraflarının Ortak Girişim üzerinde ortak kontrole sahip olacağı değerlendirilmiştir. (10) Ortak Girişimin; - Yönetim, finansal kaynaklar, personel ve varlıklar başta olmak üzere pazarda kendi başına faaliyet gösterebilmek için yeterli kaynaklara sahip olacağı, - Tüzel kişiler, bankalar ve diğer finansal kuruluşlar da dâhil olmak üzere çeşitli kaynaklardan finansman elde etme imkânına sahip olacağı, - Yalnızca MİTSUİ, OSAKA GAS ve RWE KK’nin faaliyetlerine yardımcı olmayacağı, yenilenebilir enerji ve deniz üstü rüzgâr işlerini kendi işi olarak ve deniz üstü rüzgâr operatörlerinden biri olarak yürüteceği, - Ana faaliyetinin üçüncü taraflara elektrik tedarik etmek olacağı ve üretilen elektriğin %50'sinden fazlasının üçüncü taraflara satılacağı ve - Kısa ve sınırlı bir süre için kurulmadığı, faaliyetlerinin süresinin otuz yıl kadar süreceği bildirilmiştir. (11) Bu açıklamalar çerçevesinde, bildirim konusu işlem sonrasında Ortak Girişimin bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getireceği, tam işlevsel bir ortak girişim niteliğinde olacağı değerlendirilmiştir. İşlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi ve 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi niteliğindedir. Ciro bilgileri dikkate alındığında 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir. (12) Ortak Girişim Japonya’da deniz üstü rüzgâr santrallerinin geliştirilmesi ve rüzgâr santrallerinden üretilen elektriğin pazarlanması alanlarında faaliyet gösterecektir. Ortak Girişimin söz konusu faaliyeti yalnızca Japonya’da göstereceği, Türkiye’de herhangi bir faaliyetinin olmayacağı belirtilmiştir. (13) Ortak girişim taraflarından MİTSUİ, merkezi Japonya’da bulunan ticaret, iş yönetimi ve proje geliştirme şirketidir. MİTSUİ küresel olarak, madencilik, enerji, altyapı projeleri,
24-12/218-91 3/4 temel malzemelerin tedariki, gıda, tarım ve perakende, demir ve çelik, sağlık, bilgi teknolojileri ve iletişim dâhil olmak üzere çeşitli sektörlerde faaliyet göstermektedir. MİTSUİ, Türkiye'de ağırlıklı olarak demir ve çelik, kimyasal ürünler (endüstriyel kimyasallar, plastik malzemeler ve ürünler, zirai kimyasallar gibi) ve madeni kaynaklar (kömür) alanlarında faaliyet göstermektedir. MİTSUİ'nin Türkiye’de faaliyet gösteren Sarten Ambalaj Sanayi ve Ticaret AŞ (SARTEN) ünvanlı bir iştiraki bulunmaktadır. SARTEN, çelik kutular, plastik kaplar ve kapaklar gibi ambalaj ürünlerinin üretimi ve satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. (14) Ortak girişimin diğer taraflarından OSAKA GAS, Japonya merkezli, petrolün ve doğal gazın geliştirilmesi, üretimi, taşınması, depolanması, dağıtımı ve perakende satışı ile gayrimenkullerin geliştirilmesi ve kiralanması, bilgi-işlem hizmetleri ve karbon malzeme ürünlerinin satışı dâhil olmak üzere çeşitli sektörlere yatırım yapan bir enerji şirketidir. İştiraki Jacobi Carbons AB (JACOBİ) Türkiye'de bulunan bir şubesi aracılığıyla Türkiye'deki nihai kullanıcılara aktif karbon ve reçine satışı yapmaktadır. JACOBİ Türkiye'de üretim yapmamakta, sadece satış faaliyeti göstermektedir. OSAKA GAS’ın Türkiye'de faaliyet gösteren başka herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır. (15) Ortak girişimin diğer tarafı ROW ise ROW deniz üstü rüzgâr enerjisine dayalı sürdürülebilir enerji üretimi yapan küresel bir enerji şirketidir. ROW deniz tabanında kurulu rüzgâr türbinleri ve su üzerinde yüzen modern rüzgâr türbinlerinden enerji üretimi yapmaktadır. ROW; RWE Renewables Japan G.K. ve RWE KK'nin hisselerinin tamamına sahiptir. (16) ROW’u nihai olarak kontrol eden Almanya merkezli RWE AG (RWE); yenilenebilir ve konvansiyonel enerji kaynaklarından (özellikle deniz üstü ve karasal rüzgâr, güneş, hidro, gaz, kömür, linyit ve nükleer) elektrik üretimi ile fiziksel ve türev formlarda ham maddelerin üretimi dâhil olmak üzere enerji ticareti alanlarında Almanya, Fransa, Hollanda, İsviçre, Belçika, Danimarka, Lüksemburg, İtalya, Polonya, Birleşik Krallık, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri'nde faaliyet göstermektedir. Türkiyedeki faaliyetini RWE Power AG, RWE Generation SE (RWE SE) ve RWE Supply & Trading GmbH (RWEST) aracılığı ile yürütmektedir. RWE SE, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Türkiye'de gaz, taş kömürü, hidrojen, hidroelektrik ve biyokütle enerji santralleri işletmektedir. RWE SE, Türkiye’de faaliyet gösteren RWE&Turcas Güney Elektrik Üretim AŞ'nin (RTG) %(.....) oranında hissesine sahiptir. RTG, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından 49 yıl süreyle verilen elektrik üretim lisansına sahiptir. RTG, 2013 yılından bu yana Denizli ilinin Honaz ilçesinde 775 MW'lık gaz yakıtlı kombine çevrim elektrik santralini işletmektedir. RTG'nin Türkiye'de RWE&Turcas Doğalgaz İthalat ve İhracat AŞ (RTGAS) ünvanlı ve tamamına sahip olduğu bir iştiraki bulunmaktadır. RTGAS, EPDK tarafından verilen ve 2052 yılına kadar geçerli olan gaz ithalatı ve ihracatı lisansına sahiptir. RTGAS hâlihazırda aktif olarak faaliyet göstermemekle birlikte özel gaz ithalatçılarından veya enerji pazarından gaz tedarik etmek için kurulmuştur. (17) RTG’nin Türkiye’de faaliyet gösteren diğer bir iştiraki olan RWE Enerji Toptan Satış AŞ, 2017 yılında kurulmuş olup elektrik enerjisinin toptan ticareti alanında faaliyet göstermektedir. Şirket mevcut durumda tasfiye sürecindedir. (18) RWE’nin Türkiye’de faaliyet gösteren bir diğer iştiraki olan RWEST dünya genelindeki enerji pazarları için enerji tedarik çözümleri hizmeti sunmaktadır. RWEST’in Türkiye’deki iştiraki olan RWE Supply Trading Turkey Enerji AŞ hâlihazırda faal olmamakla birlikte EPDK tarafından verilen gaz ticareti ve elektrik ticareti lisanslarına sahiptir.
24-12/218-91 4/4 (19) Ortak girişimin taraflarından MİTSUİ, Türkiye'de demir ve çelik ürünlerinin satışı, kimyasal ürünlerin satışı (endüstriyel kimyasallar, plastik malzemeler ve ürünler, zirai kimyasallar gibi) ve madencilik (kömür) alanlarında; OSAKA GAS Türkiye'de, aktif karbon ve reçine ürünlerinin satışı alanında; RWE ise Türkiye'de, doğal gaz ve elektrik enerjisi ticareti alanlarında faaliyet göstermektedir. Öte yandan Ortak Girişimin Türkiye’de faaliyet göstermeyeceği göz önünde bulundurulduğunda işlem sonucunda herhangi bir etkilenen pazarın bulunmayacağı değerlendirilmiştir. (20) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun kapsamında başta herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı sonucuna varılmıştır. H. SONUÇ (21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy