Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-175 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-67/910-264
Karar Tarihi : 28.9.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN
B. RAPORTÖRLER : Süleyman CENGİZ, Hale SAĞLAM
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - BankMed sal
- Arab Bank plc.
Temsilcisi: Av. Begüm DURUKAN ÖZAYDIN 20
İnönü Cd. Ongan Apt. No:53 K:4 34437
Gümüşsuyu/İstanbul
D. TARAFLAR : - Arab Bank plc.
Arab Bank Building, Zeid Bin Shaker Str. Shmeisani,
Amman, ÜRDÜN
- BankMed sal
482 Clemenceau Str. P.O. Box 11-348 Beyrut, LÜBNAN
- Mehmet Nazif GÜNAL
Uğur Mumcu Cd. No:88 GOP/Ankara 30
E. DOSYA KONUSU: MNG Bank A.Ş. (MNG Bank)’nin %41 oranındaki
hissesinin BankMed sal (BankMed) tarafından,%50 oranındaki hissesinin de
Arab Bank plc. (Arab Bank) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.9.2006 tarih, 5919 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 40
19.9.2006 tarih, 2006-4-175/Öİ-06-SC sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
22.9.2006 tarih, REK.0.08.00.00-120/255 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-67
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
06-67/910-264
2
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da,
- Bildirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi olduğu, ancak devir sonucunda ilgili pazarda hakim durum
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı, 50
- Bildirime ilişkin Hisse Alım Anlaşması’nın 15.1. maddesinde yer alan 5 yıllık
rekabet yasağının 3 yıl ile sınırlandırılması halinde, makul bir yan sınırlama
sayılarak bildirime konu işleme izin verilmesinin yerinde olacağı,
görüşleri ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı 60
MNG Bank’ın faaliyet alanı dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “bankacılık
hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devre konu teşebbüsün faaliyetlerinin Türkiye geneline yönelik olması ve söz
konusu mal ve hizmetlerin pazar şartlarının homojen olması nedenleriyle ilgili
coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
70
H.2.1. MNG Bank A.Ş. Hisselerinin Devralınması İşlemine İlişkin
Değerlendirme
Bildirimin konusu; MNG Bank’ın sermayesinin %50’sini temsil eden hisselerin
Arab Bank, %41’ini temsil eden hisselerin de BankMed tarafından devralınması
işlemine izin verilmesi talebinden ibarettir.
Bankacılık sektörünü düzenleyen 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun “Birleşme,
bölünme ve hisse değişimi” başlıklı 19. maddesi kapsamında yapılan
değerlendirme sonucunda; “Türkiye'de faaliyette bulunan bankalardan birinin;
diğer bir veya birkaç banka veya finansal kuruluş ile birleşmesi veya bütün aktif
ve pasifi ile diğer hak ve yükümlülüklerini Türkiye'de faaliyette bulunan diğer bir 80
bankaya devretmesi, bütün aktif ve pasifleri ile diğer hak ve yükümlülüklerini devir
alması veya bölünmesi ya da hisse değişimi Kurulun iznine bağlıdır…Bankaların
bu Kanun hükümlerine göre birleşme, bölünme ve devirlerinde 6762 sayılı Türk
Ticaret Kanunu ile devir veya birleşmeye konu bankaların toplam aktiflerinin
06-67/910-264
3
sektör içindeki paylarının yüzde yirmiyi geçmemesi kaydıyla 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 7, 10 ve 11 inci maddeleri hükümleri
uygulanmaz.” şeklindeki madde hükmünün Türkiye’de faaliyette bulunan
bankalar arasındaki birleşme ve devir işlemlerine ilişkin olması nedeniyle, işlemin
devralan tarafında bir Ürdün ve bir Lübnan bankasının yer aldığı bildirime konu
işleme uygulanamayacağı kanaatine varılmıştır. 90
Dosya konusu işlem öncesi MNG Bank’ın %99,72 oranındaki hissesi Mehmet
Nazif GÜNAL’a ait olup, işlem sonucunda Arab Bank %50, BankMed %41,
Mehmet Nazif GÜNAL %8,72 ve diğer hissedarlar %0,28 oranında hisseyi
ellerinde bulunduracaklardır. Buna göre şirketin kontrolünde değişiklik olacaktır.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, bildirim konusu işlemin, 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde yer alan, “herhangi bir teşebbüsün ya da
kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları
devralması veya kontrol etmesi” hükmü çerçevesinde bir hisse devri işlemi
olduğu anlaşılmıştır. 100
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği
getirilmiştir.
MNG Bank’ın 2005 yılı cirosu yaklaşık (……………) YTL. olarak gerçekleşmiş
olduğundan, -diğer verilere bakılmaksızın- anılan işlemin Kurul’un iznine tabi
olduğu anlaşılmıştır. 110
Bununla birlikte, devralanlar Arab Bank ve BankMed’in ilgili pazarda
faaliyetlerinin bulunmaması nedeniyle, devir işlemi sonucunda pazarın yapısı
değişmeyeceğinden, Kanun'un 7. maddesi anlamında bir hakim durum
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu
olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.2.2. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Rekabet Yasağının
Değerlendirilmesi
Bildirim konusu işlemin düzenlendiği, Arab bank ve BankMed ile Mehmet Nazif
GÜNAL arasında akdedilen 27.6.2006 tarihli Hisse Alım-Satım Sözleşmesi’nin 120
“Rekabet Etmeme” başlıklı 15.1. maddesi aşağıdaki gibidir:
“15.1 Rekabet Etmeme. – Satıcı, kendisinin ve MNG Holding A.Ş.’ nin, MNG
grubuna ait şirketlerin ya da alakalı taraflardan herhangi birinin, Kapanışı izleyen
5(beş) yıl boyunca, doğrudan ya da dolaylı olarak, Türkiye’ de bankacılık
06-67/910-264
4
faaliyetleriyle iştigal etmemesini ya da ilgilenmemesini ya da bu faaliyetlere
katılmamasını sağlayacaktır”
Birleşme/devralma işlemlerinde yan sınırlamalar ve bu çerçevede rekabet
yasakları, yoğunlaşmayı meydana getiren sözleşmenin ana amacının yanında
sözleşmenin hukuki getirilerinden yararlanılmasına yönelik düzenlemelerdir.
Alıcılar tarafından satıcılara getirilen rekabet yasakları, uygulamada alıcıların 130
devraldıkları maddi ve maddi olmayan varlıkların değerinden tam olarak
yararlanmalarının, dolayısıyla alıcı tarafından yapılan yatırımın karşılığının tam
olarak alınmasının bir aracı olarak değerlendirilmektedir. Birleşme ve devralma
işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesi ve bu
çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz konusu yasağın “yoğunlaşma
ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve
“orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan rekabet yasaklarının, yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve
gerekli oldukları ve sadece taraflar bakımından bağlayıcı oldukları kanaatine
varılmıştır. Ayrıca, orantılılık kriteri açısından bakıldığında, taraflara getirilen 140
rekabet yasaklarının yalnızca devre konu ürünleri kapsadığı belirlenmiştir. Buna
karşılık süre açısından bakıldığında; rekabet etmeme yükümlülüğünün beş yıllık
bir süre için getirildiği görülmektedir.
İşlem sonucunda oluşacak hissedarlık yapısı incelendiğinde satıcının, işleme
konusu teşebbüste toplam %9’luk bir pay ile temsil edileceği, kontrolün tamamen
devralanlara geçtiği görülmektedir. Ayrıca bildirim formunda ve eklerinde
satıcının yönetim kurulunda ya da stratejik bilgilere ulaşma imkanı verecek başka
görevlerde bulunacağını düşündürecek bir düzenlemeye rastlanmamıştır.
Bankacılık sektöründe, portföy devri önem taşımakla birlikte (devralma
işlemlerinde rekabet yasakları ile alıcılara getirilen koruma, alıcının müşteri 150
bağımlılığını kazanabilmesi ve özellikle know-how ve müşteri portföyü devrinin
söz konusu olduğu durumlarda bu devirden tam olarak yararlanabilmesi için
satıcının rekabetçi davranışlarından korunması ihtiyacından doğmaktadır.),
devredilen portföyde yer alan müşterilerle ilişki kurulması ve geliştirilmesi için üç
yıllık bir koruma döneminin yeterli olacağı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un
7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet 160
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına,
06-67/910-264
5
2. Hisse Alım-Satım Sözleşmesi’nin 15.1. maddesinde yer alan 5 yıl süreli
rekabet yasağının 3 yılla sınırlandırılması yönünde değişiklik yapılması şartıyla,
bildirime konu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy