Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-4-029 (Devralma) Karar Sayısı : 24-36/861-367 Karar Tarihi : 05.09.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Sebahat Gözde BİRCAN, Büşra ÖZKUL, Furkan ŞENEL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Ergün Holding AŞ Temsilcisi: Prof. Dr. Aydın ÇELEN Alacaatlı Mah. Aka Atabilge Sitesi A3 Blok No:61 Çankaya/ANKARA (1) D. DOSYA KONUSU: Mng Faktoring AŞ hisselerinin tamamının ve tek kontrolünün Ergün Holding AŞ tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 19.07.2024 tarih ve 54133 sayı ile intikal eden, eksiklikleri 20.08.2024 tarih ve 55387 sayılı, 26.08.2024 tarih ve 55597 sayılı ve 03.09.2024 tarih ve 55849 sayılı yazılar ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 03.09.2024 tarih ve 2024-4-029/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 19.07.2024 tarih ve 54133 sayı ile intikal eden bildirim konusu işlem, Mng Faktoring AŞ (MNG FAKTORİNG) hisselerinin %100’ünün ve tek kontrolünün ERGÜN HOLDİNG tarafından devralınmasına izin verilmesi talebine ilişkindir. Bildirim formunda tespit edilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla bildirimi yapan teşebbüsten 30.07.2024 tarihli ve 93403 sayılı yazı ile bilgi talep edilmiş, talep edilen bilgilere ilişkin cevaplar 20.08.2024 tarihli ve 55387 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ardından ERGÜN HOLDİNG tarafından sunulan 26.08.2024 tarih ve 55597 sayılı ve 03.09.2024 tarih ve 55849 sayılı ve Finansal Kurumlar Birliği (FKB) tarafından sunulan 03.09.2024 tarih ve 55848 sayılı cevabi yazılar Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (5) İşlemin temelini; Mehmet Nazif GÜNAL, Günal İnş. Tic. ve San. AŞ (GÜNAL İNŞAAT), Mapa İnş. ve Tic. AŞ (MAPA İNŞAAT), Mng Holding AŞ (MNG HOLDİNG), Makon Makina ve Konstrüksiyon San. Tic. AŞ (MAKON), Mepaş Maden Endüstri ve Pazarlama AŞ (MEPAŞ), Mng Esmaş Elektro Sistemler Müh. San. ve Tic. AŞ (MNG ESMAŞ), Mng Tesisat Klima Havalandırma Isıtma San. ve Tic. AŞ (MNG TESİSAT), Mng Targem Araştırma Teknoloji Gel. Müş. Proje ve İnş. AŞ (MNG TARGEM) ve Ayşegül ÖZKAPLAN ile MNG FAKTORİNG arasında 2024 yılında akdedilen Pay Devir Sözleşmesi (Sözleşme) oluşturmaktadır. (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde birleşme ve devralma sayılan hallerden biri olarak “kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde bir veya daha fazla
24-36/861-367 2/6 teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir veya daha fazla kişi tarafından devralınması” hali sayılmıştır. Aşağıdaki tabloda MNG FAKTORİNG’in işlem öncesi ve sonrası hissedarlık yapısına yer verilmektedir: Tablo-1: MNG FAKTORİNG’in İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı Devralma Öncesi Devralma Sonrası Hissedarlar Hisse Oranı (%) Hissedar Hisse Oranı (%) Mehmet Nazif GÜNAL 25,36 ERGÜN HOLDİNG 100,00 GÜNAL İNŞAAT 9,50 MAPA İNŞAAT 9,50 MNG HOLDİNG 9,50 MAKON 9,50 MEPAŞ 9,50 MNG ESMAŞ 9,00 MNG TESİSAT 9,00 MNG TARGEM 8,61 Ayşegül ÖZKAPLAN 0,53 Toplam 100,00 Toplam 100,00 Kaynak: Bildirim Formu (7) Yukarıdaki tablodan görüleceği üzere hâlihazırda MNG FAKTORİNG’in hisseleri; Mehmet Nazif GÜNAL, GÜNAL İNŞAAT, MAPA İNŞAAT, MNG HOLDİNG, MAKON, MEPAŞ, MNG ESMAŞ, MNG TESİSAT, MNG TARGEM ve Ayşegül ÖZKAPLAN isimli gerçek ve tüzel kişilere aittir. Hâlihazırda MNG FAKTORİNG’in hissedarı durumunda bulunan satıcı konumundaki şirketler, MNG FAKTORİNG’in içerisinde bulunduğu ekonomik bütünlüğü ifade eden Mapa Group’a ait diğer şirketler tarafından kontrol edilmektedir. Bir başka ifadeyle, MNG FAKTORİNG’de hissesi bulunan tüzel kişiler, Mapa Group’a ait şirketler olup dolayısıyla MNG FAKTORİNG nihai olarak Mapa Group tarafından kontrol edilmektedir. İşlem sonrasında ise MNG FAKTORİNG hisselerinin tamamı ve tek kontrolü ERGÜN HOLDİNG’e geçecektir. (8) İşlem sonrasında ERGÜN HOLDİNG aracılığıyla Özbey ERGÜN, MNG FAKTORİNG hisselerinin tamamını devralarak MNG FAKTORİNG üzerinde tek kontrol sağlayacaktır. Planlanan işlem ile devre konu şirketin kontrol yapısında kalıcı olarak değişiklik meydana geleceğinden bildirim konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. (9) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in (2010/4 sayılı Tebliğ) 7. maddesinin birinci fıkrasında ise; “(1) Bu Tebliğin 5 inci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma işleminde; a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yedi yüz elli milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı iki yüz elli milyon TL’yi veya b) Devralma işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, birleşme işlemlerinde ise işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun iki yüz elli milyon TL’yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin dünya cirosunun üç milyar TL’yi aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin alınması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
24-36/861-367 3/6 (10) Bu kapsamda, taraflara ait bildirilen ciro bilgilerinden, bildirime konu işlemin anılan Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen eşikleri aştığı ve dolayısıyla hukuki geçerlilik kazanması için Rekabet Kurulundan izin alınmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. (11) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da ilgili ürün pazarının tespitine yönelik olarak “İlgili ürün pazarının tespitinde, birleşme veya devralma konusu olan mal veya hizmetlerle, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınır; tespit edilen pazarı etkileyebilecek diğer unsurlar da değerlendirilir.” hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda anılan Kılavuz hükmü uyarınca, bildirime konu işlem bakımından ilgili ürün pazarı, devre konu varlık olan MNG FAKTORİNG’in faaliyet konusunu oluşturan “faktoring hizmetleri” olarak belirlenmiştir. (12) 2010/4 sayılı Tebliğ ekinde yer alan bildirim formunda etkilenen pazarlar, “Türkiye’de a) taraflardan ikisinin veya daha fazlasının aynı ürün pazarında ticari faaliyette bulunduğu (yatay ilişki), b) taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ilgili pazarın alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki) tüm ilgili ürün pazarlarından ve coğrafi pazarlardan oluşmaktadır.” olarak tanımlanmaktadır. (13) İşlem taraflarından devre konu varlık konumundaki MNG FAKTORİNG, 1999 senesinde kurulmuş olup Türkiye’de 11 şubesi ile üretici, dağıtıcı ve hizmet şirketlerine ait ticari alacakların, bir komisyon ve faiz karşılığında finansman temini, müşteri hesaplarının takibi, alacakların tahsilatı ve bunların tahsil edilememe riskini üstlenme faaliyetleri ile iştigal etmektedir. MNG FAKTORİNG’in kontrol ettiği veya hissedarı olduğu başkaca herhangi bir şirket bulunmamaktadır. (14) İşlem taraflarından devralan konumundaki Özbey ERGÜN’ün kontrol hakkının bulunduğu şirketlerinin faaliyetleri aşağıda sıralanmaktadır: - Emir Varlık Yönetim AŞ (EMİR VARLIK) sigortacılık alanı dışında faaliyet gösteren kaynak kuruluşların, ana faaliyet konularından doğan alacakları ve diğer varlıkları ile sigortacılık alanında faaliyet gösteren kaynak kuruluşların yalnızca kredi sigortası hizmetinden doğan alacaklarını devralma, devretme, devraldığı alacakları tahsil etme, varlıkları nakde çevirme veya bunları yeniden yapılandırarak devretme faaliyetlerini sürdürmektedir. - Koda Teknoloji Çözümleri AŞ 2002 yılında EMİR VARLIK’ın bilgi teknolojileri ihtiyacını karşılamak üzere faaliyetlerine başlamış olup finans sektörü başta olmak üzere teşebbüslerin ihtiyaçlarına yönelik olarak teknolojik ve dijital çözümler sunmaktadır. - Emir Alacak Yönetim AŞ, banka ve finansal kuruluşlar haricindeki şirketlerin alacaklarını devralarak tahsil etme faaliyeti ile iştigal etmektedir. - Nuvo Enerji Yatırımları AŞ, çevre dostu enerji üretimi hedeflerini içeren yenilenebilir enerji yatırımları gerçekleştirmek amacıyla 2023 yılında kurulmuştur. - Alfintek Sigorta Aracılık Hizmetleri AŞ sigorta acenteliği faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere 2024 yılında kurulmuştur. - Pratik Finansman AŞ gerçek ve tüzel kişilere finansman sağlamak amacıyla 2024 senesinde kurulmuştur. - Artidea Pazarlama Dış Ticaret AŞ (ARTİDEA) ile ARTİDEA’nın iştiraki Hipicon Teknoloji ve E-Ticaret AŞ; moda, ev, yaşam, çocuk, sanat vb. kategorilerde çevrim içi pazaryeri olarak faaliyet göstermektedir.
24-36/861-367 4/6 (15) 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun (5411 sayılı Kanun) 143. maddesinde varlık yönetim şirketlerine ilişkin olarak; “Bankalar ve Fon dâhil diğer malî kurumların alacakları ile diğer varlıklarının satın alınması, tahsili, yeniden yapılandırılması ve satılması amacıyla, kuruluş ve faaliyet esasları Kurul tarafından belirlenen varlık yönetim şirketleri de kurulabilir. Varlık yönetim şirketleri alacaklarının tahsili ve alacakların ve/veya diğer varlıkların yeniden yapılandırılması kapsamında alacak tahsili amacıyla edindiği gayrimenkul veya sair mal, hak ve varlıkların işletilmesi, kiralanması ve bunlara yatırım yapılması ve yine alacaklarını tahsil etmek amacıyla borçlularına ilâve finansman sağlamak veya sermayelerine iştirak etmek dâhil olmak üzere her türlü faaliyeti gerçekleştirmeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır. (16) Diğer yandan Varlık Yönetim Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları İle Devralınacak Alacaklara İlişkin İşlemler Hakkında Yönetmelik’in 3. Maddesinin birinci fıkrasının (ö) bendinde varlık yönetim şirketleri “Kaynak kuruluşların alacakları ile diğer varlıklarının satın alınması, tahsili, yeniden yapılandırılması ve satılması amacına yönelik olarak faaliyet göstermek üzere Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine göre izin alarak kurulan şirketler” olarak tanımlanmaktadır. İlgili Yönetmelik’in (ğ) bendinde ise kaynak kuruluş “Ana faaliyet konularından doğan alacaklarını veya diğer varlıklarını varlık yönetim şirketine devreden Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, banka veya diğer mali kurumlar” olarak tanımlanmıştır. (17) Anılan Yönetmelik kapsamında diğer mali kurumların; (i) 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanun’da (6361 sayılı Kanun) tanımlanan Finansal Kurumlar Birliğine üye olan kuruluşlar ile (ii) ana faaliyet konuları para ve sermaye piyasaları olan ve bu konulardaki özel kanunlara göre izin ve ruhsat almak suretiyle finansman sağlama veya ödünç para verme konularında ya da sigortacılık alanında faaliyet gösteren yurt içi ve yurt dışındaki kuruluşlar olduğu ifade edilmektedir. (18) Faktoring hizmeti ise mal ve hizmet satışlarından doğan vadeli alacakların temlik yoluyla bir faktoring kuruluşuna devredilmesi ve bu alacakların faktoring kuruluşu tarafından yönetilmesidir. Bu faktoring işlemi; faktoring şirketi, ticari borçlular (alıcılar) ve mal satan veya hizmet arz eden bir ticari işletme (satıcı) arasında gerçekleştirilmektedir. Faktoring; finansman, garanti ve tahsilat hizmetleri olarak temelde üç ayrı hizmeti bir arada sunmaktadır1. 6361 sayılı Kanun’un, “Finansal Kurumlar Birliği” başlıklı 40. maddesinde “Şirketler ve 5411 sayılı Kanunun 143 üncü maddesinde düzenlenen varlık yönetim şirketleri ile Kurumun gözetim ve denetimine tabi diğer kuruluşlardan Kurulca uygun görülenler, tüzel kişiliği haiz ve kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan Birliğe, faaliyet izni aldıkları tarihten itibaren bir ay içinde üye olmak zorundadır.” hükmü yer almaktadır. Aynı Kanun’un 3. maddesinin (ı) bendinde ise şirket ifadesi: “Türkiye’de kurulu finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, finansman şirketleri ve tasarruf finansman şirketleri” şeklinde tanımlanmıştır. (19) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, varlık yönetim şirketlerinin hizmet vereceği kurumların; tasarruf mevduatı sigorta fonu, bankalar (mevduat, katılım, kalkınma ve yatırım bankaları), diğer mali kurumlar (finansal kiralama, faktoring, finansman şirketleri gibi) ve kredi sigortası hizmeti veren sigorta şirketleri ile sınırlı olduğu, reel sektörde faaliyet gösteren şirketlerin tahsil etmekte zorluk yaşadıkları alacakları varlık yönetim şirketlerine devretmelerinin mümkün olmadığı 1https://www.fkb.org.tr/sektorler/faktoring/#:~:text=Faktoring%2C%20sundu%C4%9Fu%20hizmetler%20ile%20ticari,ile%20d%C3%BCzenli%20nakit%20ak%C4%B1%C5%9F%C4%B1%20sa%C4%9Flarlar. (Erişim Tarihi: 22.08.2024)
24-36/861-367 5/6 anlaşılmaktadır.2 Bununla beraber, faktoring şirketlerinin müşterileri herhangi bir mal veya hizmet üreten teşebbüslerdir. Vadeli satış yapan bu teşebbüsler mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak alacak haklarını faktoring şirketlerine temlik ederler. İlaveten FKB’den edinilen bilgilere göre, faktoring şirketleri bir kredi kuruluşu işlevi görüp, kredi veren taraf olarak faaliyet gösterirken varlık yönetim şirketleri söz konusu kredilerin süresi içinde tahsil edilememesi ve takip süreci sonunda yeterli tahsilat sağlanamaması durumunda ihale yoluyla bu alacakları satın alıp, yapılandıran veya tasfiye eden kuruluşlar olarak faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla varlık yönetim şirketleri ile faktoring şirketlerinin, gerek sunulan hizmetin niteliği gerek hizmet sunulan müşteri grubunun farklılaşması itibarıyla birbirine ikame olarak görülebilecek hizmetler sunmadığı anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda bildirime konu işlem bakımından MNG FAKTORİNG’in faaliyet alanı ile EMİN VARLIK’ın faaliyetleri arasında yatay seviyede bir örtüşmenin bulunmadığı değerlendirilmektedir. (20) Bununla beraber yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, faktoring şirketlerinin ana faaliyet konularından doğan alacaklarını varlık yönetim şirketlerine devredebildiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda devre konu varlık olan MNG FAKTORİNG’in temel faaliyet konusunu oluşturan faktoring hizmetleri ile devralan taraf olan ERGÜN HOLDİNG bünyesinde bulunan EMİR VARLIK’ın varlık yönetimi faaliyetleri itibarıyla dikey örtüşmenin bulunduğu değerlendirilmektedir. (21) MNG FAKTORİNG’in faktöring hizmetleri bakımından son üç yıla ilişkin pazar payı %(.....) civarında seyretmektedir. EMİN VARLIK’ın varlık yönetim hizmetleri bakımından son üç yıla ilişkin pazar payının %(.....) ila %(.....) arasında değişkenlik gösterdiği görülmektedir. İlaveten hâlihazırda Türkiye’de faaliyet gösteren 27 adet3 varlık yönetim şirketi ve 48 adet4 faktoring şirketi bulunduğu bilinmektedir. Bu doğrultuda pazarın çok oyunculu yapısı ile birlikte ele alındığında tarafların sahip olduğu pazar paylarının, tarafların, faaliyet gösterdikleri pazarlarda kayda değer ölçüde bir pazar gücüne sahip olmadığına işaret ettiği kanaatine varılmıştır. (22) Diğer yandan cevabi yazıda son üç yılda MNG FAKTORİNG tarafından yalnızca Sümer Varlık AŞ’ye bir kısım alacakların devredildiği ve söz konusu devirlerin ihale yöntemi ile gerçekleştirildiği belirtilmektedir. Devredilen toplam alacak miktarı (.....) TL olup MNG FAKTORİNG’in (.....)’lik toplam faktoring alacağının içinde bu tutar ilgili toplam alacak miktarının yaklaşık %(.....)’üne denk gelmektedir. Bunun yanı sıra varlık yönetim şirketlerinin tahsil ettiği veya devraldığı alacaklarının çoğunun bankalardan sağlandığı başka bir ifadeyle varlık yönetim şirketlerinin portföylerinde ağırlıklı olarak bankalardan devralınan alacakların bulunduğu belirtilmektedir. (23) Ek olarak EMİR VARLIK’ın 31.12.2023 itibarıyla banka ve diğer finansal kuruluşlardan devraldığı yaklaşık (.....) TL anapara büyüklüğündeki portföyünde faktoring şirketlerinden alınan portföylerin payının %(.....) olduğu, EMİR VARLIK portföyünde MNG FAKTORİNG’den alınmış herhangi bir portföyün mevcut olmadığı ancak MNG FAKTORİNG’in ileride satacağı tahsili gecikmiş alacak portföyü satışlarının ihale yöntemiyle yapılabileceği ve EMİR VARLIK’ın da diğer varlık yönetim şirketleri gibi ihalelere katılma hakkının bulunduğu ifade edilmektedir. 2 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1869624#:~:text=Finansal%20sistemin%20i%C5%9Fleyi%C5%9Fi%20a%C3%A7%C4%B1s%C4%B1ndan%20son,avantajlar%20sa%C4%9Flayan%20bir%20misyona%20sahiptir. (Erişim Tarihi: 03.09.2024) 3 https://www.bddk.org.tr/Kurulus/Liste/82 (Erişim Tarihi: 22.08.2024) 4 https://www.bddk.org.tr/Kurulus/Liste/79 (Erişim Tarihi: 22.08.2024)
24-36/861-367 6/6 (24) Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda, işlem sonrasında tarafların müşteri ve/veya girdi kısıtlamasında bulunmak suretiyle rakiplerini pazar dışına itebilecek ölçüde pazar gücüne erişmeyeceği anlaşılmıştır. Keza, dikey ilişkili anılan pazarlarda işlem taraflarının pazar payları ile rakip teşebbüslerin sayısı ve portföy büyüklükleri dikkate alındığında, bildirime konu işlem neticesinde anılan pazarların, teşebbüslerin kolay bir şekilde koordine olmalarına elverişli bir yapıya dönüşmeyeceği ve bu bakımdan, bildirime konu işlem nedeniyle koordinasyon doğurucu herhangi bir etkinin ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır. (25) Bu çerçevede, bildirime konu işlem neticesinde, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında dikey örtüşme görülen faktoring hizmetleri pazarı ile varlık yönetim hizmetleri pazarında, başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. H. SONUÇ (26) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy