10
BU KARAR DANISTAY 13.DAIRESI’NCE IPTAL
EDILMISTIR. REKABET KURULU’NUN AYNI
KONUYA ILISKIN 02.02.2006 TARIH VE 06-08/98-26
NOLU KARARINA INTERNET SAYFAMIZDAKI
KARAR ARAMA BÖLÜMÜNDEN
ERİŞEBİLİRSİNİZ.
20
30
40
05-07/55-22
2
Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-4-68 (Özelleştirme Nihai Bildirim)
Karar Sayısı : 05-07/55-22
Karar Tarihi : 3.2.2005 50
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A.Ersan GÖKMEN, R.Müfit
SONBAY, Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr.
Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B.RAPORTÖRLER : Süleyman CENGİZ, Murat AYBER
60
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
D. TARAFLAR : - T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
Hüseyin Rahmi Sk. No:12 Çankaya/Ankara
- Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.
Doğuş Grubu Binaları Büyükdere Cd. No:65
Maslak/İstanbul
- TÜV SÜD Teknik Güvenlik ve Kalite Denetim
Ticaret Ltd. Şti. 70
Yıldız Posta Cd. No:17 Kat:5 Esentepe/İstanbul
- Akfen Holding A.Ş.
Koza Sk. No:22 GOP/Ankara
- Limak İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Hafta Sk. No:9 GOP/Ankara
- Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Horasan Sk. No:24 GOP/Ankara
- IC İçtaş İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Kızılırmak Sk. No:31 Kızılay/Ankara
- Povem Ortak Girişim Grubu 80
Uğur Mumcu Cd. No:88 GOP/Ankara
- SGS Société Généralé de Surveillance SA
1 Place des Alpes P.O. Box 2152, 1211
Cenevre İSVİÇRE
- Global Yatırım Holding A.Ş.
Rıhtım Cd. No:57 Karaköy/İstanbul
05-07/55-22
3
E. DOSYA KONUSU: Motorlu motorsuz kara nakil vasıtalarının zorunlu
fenni muayenesi hizmetinin imtiyaz verme yoluyla özelleştirilmesi işlemine
izin verilmesi talebi. 90
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.4.2004 tarih ve 1776 sayı ile giren
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB)'nın ön bildiriminde, motorlu motorsuz kara
nakil vasıtalarının zorunlu fenni muayenesi hizmetinin özelleştirme programına
alınarak, mülkiyetin devri hariç kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri
ayni haklarının tesisi ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflar
yöntemlerinden biri veya bir kaçının birlikte veya ayrı ayrı uygulanması suretiyle
özelleştirilmesine ilişkin olarak, 1998/4 sayılı "Özelleştirme Yoluyla
Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumu'na
yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve
Esaslar Hakkında Tebliğ"in 4. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu'nun görüşü 100
talep edilmiştir.
5.5.2004 tarih, REK.0.08.00.00/276 sayılı mesleki daire görüşü ile 28.5.2004
tarih, 2781 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden ÖİB'nin görüşü dikkate
alınarak, bildirim konusuna ilişkin yasal düzenlemeyi takiben 20.9.2004 tarih ve
04-60/857-M sayılı karar ile konuya ilişkin Rekabet Kurulu Görüşü oluşturulmuş
ve anılan İdare'ye bildirilmiştir.
Bu çerçevede, Kurum kayıtlarına en son 24.12.2004 tarih ve 7297 sayı ile giren
ÖİB'nin izin başvurusu üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ" ve 1998/4 sayılı Tebliğ’in 110
ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 28.1.2005
tarih, 2004-4-68/ÖN-05-SC sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu, 31.1.2005
tarih ve REK.0.08.00.00/28 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-07 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- ihaleye konu edilen iki bölgede özelleştirmesi yapılan hizmeti sunma
imtiyazının tek bir teşebbüse verilmesine, kalan son rekabet alanlarını da
ortadan kaldırmak suretiyle işlemin doğasından kaynaklanan rekabet
kısıtlamalarını daha da kötüleştireceği, ayrıca imtiyaz süresinin dolmasını
müteakip başlatılacak yeni ihale sürecinde dahi rekabeti kısıtlayacağı hatta 120
ortadan kaldıracağı gerekçeleriyle 4054 sayılı Kanunun 7. maddesi gereğince
izin verilemeyeceği,
- Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. (Doğuş Otomotiv) - TÜV SÜD Teknik
Güvenlik ve Kalite Denetim Ticaret Ltd. Şti. (TÜV) - Akfen Holding A.Ş. (Akfen)
Ortak Girişim Grubu'nun oluşturacağı kuruluşun herhangi bir coğrafi pazarda
ilgili hizmetin sunulması imtiyazını alması durumunda yeni motorlu taşıtlar ve
yedek parça/sarf malzemeleri pazarlarındaki rekabet koşullarının bozulmaması
için, Doğuş Otomotiv ya da aynı ekonomik birlik halinde bulunduğu
teşebbüslerin imtiyaz alacak kuruluştaki hisselerinin kontrol ya da ortak kontrol
unsuru sağlamayacak bir oranda kalmasının gerektiği, aksi durumda söz 130
konusu ortak girişimin kuruluşuna ilişkin anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında bir anlaşma olarak değerlendirilmesinin doğru olacağı;
- Yukarıda yer alan şartlar yerine getirilmesi kaydı ile, Kurumumuz kayıtlarına
intikal eden ihale sonuçları çerçevesinde, en iyi teklifi verdiği anlaşılan Doğuş
05-07/55-22
4
Otomotiv-TÜV-Afken Ortak Girişim Grubu'nun belirlenen iki bölgeden birini
tercih etmesinden sonra, diğer bölgede araç muayene hizmeti verme
imtiyazının ihaleye katılan diğer teşebbüslerden Özelleştirme İdaresi
Başkanlığının uygun göreceği bir tanesine verilmesinin önünde 4054 sayılı
Kanun bakımından bir engel bulunmadığı,
ifadelerine yer verilmiştir. 140
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Özelleştirme Usulü
H.1.1. Genel Düzenlemeler
Araç muayene hizmetlerinin yürütülmesinde, Türkiye'nin coğrafi olarak Kuzey
ve Güney olmak üzere iki farazi bölgeye ayrılacağı anlaşılmaktadır. Buna göre
her iki bölgede bulunan illere halen kayıtlı mevcut motorlu araç sayısı kayda
değer bir farklılık arz etmemektedir ve talip teşebbüsler her iki bölge için teklif
verebilmektedir. İhaleyi kazanan teşebbüs(ler) il ve ilçelerde ilgili Yönetmeliğin
“Tanımlar” başlıklı 4. maddesinde tanımlanan haliyle "alt işletici"
kullanabilecektir. İşletme hakkı süresi 20 yıldır. Gerek ihaleyi kazananların 150
kuracağı tüzel kişilik gerekse alt işleticiler TSE-EN 45004 hükümlerine göre
akredite olmakla mükelleftir.
Can, mal ve çevre güvenliğinin ön planda tutulması nedeniyle söz konusu
özelleştirme esnasında ve sonrasında rekabet koşullarından önemli ödünler
verilmesi kaçınılmaz görülmektedir. Öncelikle, ilgili Yönetmelik hükümlerince
araç sahipleri ancak araçlarının kayıtlı bulunduğu bölgede muayene hizmeti
satın alabileceklerdir. Ayrıca, belirlenen sıklıkta alınması zorunlu olan hizmetin
bedeli de 2918 sayılı "Karayolları Trafik Kanunu"nun 35. maddesi gereğince,
İdare tarafından tespit edilmektedir. Daha açık bir ifade ile özelleştirme
öncesinde olduğu gibi sonrasında da hizmetten yararlanacak araç sahipleri 160
alım miktarı, hizmet kalitesi, bedeli ve hizmeti hangi kuruluştan alacağı
konularının hiçbirinde belirleyici olamayacaktır. Bununla birlikte, özelikle araç
filosuna sahip ve araçlarını sıkça yenileyen ticari işletmeler yeni araçlarını
diledikleri bölgede tescil ettirmek suretiyle kısıtlı da olsa hangi kuruluştan
hizmet alacağını tayin etme olanağına sahip olabileceklerdir.
Dosya mevcudu bilgilerden, hizmetin niteliği, kalitesi ve bedeli ile araç
sahiplerinin hizmeti hangi kuruluştan alacağının piyasa dışından belirlenmesine
karşın, gerek işletmeci gerekse bunlara bağlı olarak faaliyet gösterecek alt
işletmeci teşebbüslerin belirleyici olabilecekleri rekabet unsurlarının, servis
istasyonunun yerinin seçimi ile hizmetten yararlananlara kesintisiz ve hızlı 170
hizmet verilmesi olacağı anlaşılmaktadır.
H.2. İLGİLİ PAZAR
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
İlgili ürün pazarı; "Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç
Muayenesi Hakkında Yönetmelik"in "Amaç" başlıklı 1. maddesinde yer verilen
tanım doğrultusunda, "kara yolunda seyreden motorlu ve motorsuz araçların
teknik muayenesi hizmeti" olarak tespit edilmiştir.
05-07/55-22
5
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Hizmet satın alacakların, araçlarının sicilinin bulunduğu bölgede istedikleri 180
muayene istasyonunu kullanabilecekleri, ancak bölgeler arasında geçiş
yapamayacakları dikkate alınarak, Türkiye'nin güney ve kuzey bölgeleri ayrı
birer ilgili coğrafi pazar olarak belirlenmiştir.
H.2.3. Etkilenen Pazarlar
Dosya mevcudu bilgilerden, etkilenen pazarların "yeni motorlu kara nakil aracı
pazarı" ve "motorlu kara taşıtları yedek parça ve sarf malzemeleri pazarı"
olduğu anlaşılmıştır.
H.3. ÖZELLEŞTİRİLECEK ŞİRKETLER İÇİN EN YÜKSEK TEKLİFLERİ
VEREN TEŞEBBÜSLER 190
H.3.1. Doğuş Otomotiv-TÜV-Afken Ortak Girişimi
Doğuş Otomotiv, TÜV ile Akfen üçlü bir ortak girişim ile özelleştirmeye talip
olmuşlardır. Bildirim Formunda yer alan bilgilerden, ortak girişimin ihaleyi
kazanması halinde üç ortağının eşit hisselere sahip olacağı bir teşebbüsün ilgili
hizmeti sunmak üzere Anonim Şirket statüsünde oluşturulacağı
anlaşılmaktadır.
- TÜV'ün hissedarları TÜV Föderation GmbH Unternehmensgruppe TÜV SÜD
Holding AG (% 99,99) ile Murat Uğur AKSOY (% 0,01) olarak beyan edilmiştir.
TÜV, çeşitli ülkelerde asli faaliyet konusu olarak bildirimi yapılan hizmeti
sunmakta olup, Türkiye'deki faaliyet alanı ise teknik güvenlik ve kalite 200
denetimidir.
- Akfen, 17 adet teşebbüsün hisselerini elinde bulunduran bir holding şirketidir.
Söz konusu teşebbüsler arasında ilgili ya da etkilenen ürün pazarlarında faal
herhangi bir teşebbüs bulunmamaktadır. Akfen'in 8.6.2004 tarihinde yapılan
2003 yılına ait olağan genel kurul toplantısı hazirun cetveline göre ortaklık
yapısı:
Hisse Sahibi A Grubu
Hisse
B Grubu Hisse
Hamdi Akın 38.000 261.000 % 99,7
Afken İnşaat Tur. ve Tic. A.Ş. 400 % 0,12
F: Meral Köken 200 % 0,06
Nihal Karadayı 200 % 0,06
Şafak Akın 200 % 0,06
Toplam 38.000 262.000 % 100
- Doğuş Otomotiv’in hisse yapısı aşağıda görüldüğü gibidir.
Hisse Sahibi Hisse Oranı (%)
Doğuş İnşaat ve Ticaret A.Ş. 35,356
Somtaş Tarım Tic. A.Ş. 19,959
Doğuş Yapı San. 9,979
Katalonya A.Ş. 0,205
Doğuş Holding 0,0002697236
Doğuş Nakliyat 0,0001821427
Doğuş Sigorta 0,000683027
Doğuş Oto Pazarlama ve Tic. A.Ş. 0,005116
05-07/55-22
6
Halk Ortaklığı 34,5
Toplam 100
210
Dosya mevcudu bilgilerden, anılan teşebbüsün Doğuş Grubu ile ekonomik birlik
halinde bulunduğu görülmektedir. Doğuş Holding'in başlıca altı alanda faaldir.
Bunlardan, perakende, finans, inşaat, turizm ve basın sektörlerinin ilgili ürün
pazarı ile ilişkisi bulunmamaktadır.
Doğuş Grubunun "Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.” ticari unvanlı
teşebbüs aracılığıyla ortaklığının bulunduğu otomotiv sektörü teşebbüsleri ve
Doğuş Otomotiv'in bu teşebbüslerdeki hisse oranları aşağıda yer almaktadır.
Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.’nin hisselerine sahip olduğu teşebbüseler
Doğuş Oto Pazarlama ve Tic. A.Ş. % 100
Katalonya Oto Servis ve Ticaret A.Ş. % 50
Yüce Auto Motorlu Araçlar Ticaret A.Ş. % 50
Volkswagen Doğuş Tüketici Finansmanı A.Ş. % 48,5
- Doğuş Oto Pazarlama ve Ticaret A.Ş. ticaret unvanlı teşebbüs, grup 220
markalarının yetkili satıcısı olarak faaliyet göstermektedir. Grup markaları
kavramı; otomobil, arazi aracı ve hafif ticari vasıtada Volkswagen, Audi ve
Porsche’yi, ağır ticari vasıtada ise Scania'yı ifade etmektedir.
- Katalonya Oto Servis ve Ticaret A.Ş., Seat markalı otomobillerin Türkiye'ye
ithali, pazarlaması ve servisi işleri ile iştigal etmektedir.
- Yüce Auto Motorlu Araçlar Ticaret A.Ş., Skoda markalı araçları Türkiye'ye
ithal etmektedir.
Neticede, Volkswagen, Audi, Porche, Skoda, Seat ve Scania markalı araçların
Türkiye'ye ithalatı ve dağıtımı ile bu araçların bakım ve onarımları Doğuş
Grubuna bağlı teşebbüslerce gerçekleşmektedir. Sayılan markalı araçların her 230
biri, toplam yeni araç piyasasında ve bu bütün piyasayı teşkil eden
segmentlerde önemli pazar paylarına sahiptir. Doğuş Grubu ayrıca Europcar
Fleet Services adlı teşebbüsün Türkiye'deki Franchisee'si olması sonucu uzun
dönemli araç kiralama sektöründe de faaldir.
- Volkswagen Doğuş Tüketici Finansmanı A.Ş.'nin hisselerinin çoğunluğuna
Alman menşeli motorlu taşıt imalatçısı Volkswagen AG sahiptir. Teşebbüsün
faaliyet alanı tüketici finansmanıdır.
Aşağıdaki Tabloda, Doğuş Grubu teşebbüslerinin, etkilenen pazarlarda
gösterdikleri faaliyetleri sonucunda elde ettikleri pazar payları görülmektedir.
240
Europcar Fleet Services Franchisee’liği (…)
Doğuş Oto Pazarlama A.Ş.
(…)
05-07/55-22
7
VW (…)
Audi (…)
Seat (…)
Porsche (…)
Skoda (…)
Scania (…)
Doğuş Otomotiv-TÜV-Afken Ortak Girişiminin kurucu üyelerinin elde ettikleri
2003 yılı ciroları aşağıdaki gibidir:
TÜV SÜD Teknik Güvenlik ve Kalite Denetim Ticaret Ltd. Şti. (………………..)
Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. (………………..)
Afken Holding A.Ş. (………………..)
Toplam 853.176.514.828.764 TL
H.3.2. Limak-Kolin-IC İçtaş Ortak Girişimi
Limak İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.
ile IC İçtaş İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. unvanlı teşebbüslerin Kuruma
sundukları Bildirim Formunda talip olunan hizmeti yürütmesi ön görülen ortak
girişim veya teşebbüsün yapısı ya da hukuki statüsü hakkında bilgi 250
bulunmamaktadır. Öte yandan, her üç teşebbüsün de ilgili ya da etkilenen
pazarlarda herhangi bir faaliyetlerinin olmadığı anlaşılmıştır.
Söz konusu şirketlerin ortaklık yapılarına aşağıda yer verilmiştir:
Limak İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Hisse Sahibi Hisse Adeti Hisse Oranı
Nihat ÖZDEMİR 7.000 0,5
Sezai BACAKSIZ 7.000 0,5
Ebru ÖZDEMİR 4.383 0,313071
Mehmet Serhat BACAKSIZ 4.383 0,313071
Batuhan ÖZDEMİR 4.383 0,313071
Turhan Serdar BACAKSIZ 4.383 0,313071
LİMAK Holding A.Ş. 1.368.468 97,74771
Toplam 1.400.000 100
Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Hisse Sahibi Hisse Adeti Hisse Oranı
Kolsan A.Ş. 65.720.000 32,86
Güzin KOLOĞLU 15.840.000 7,92
Veysi Akın KOLOĞLU 31.700.000 15,85
Mukadder KOLOĞLU 18.280.000 9,14
Celal KOLOĞLU 31.700.000 15,85
Naci KOLOĞLU 13.420.000 6,71
Necla DOĞAN 1.600.000 0,8
Tamer DOĞAN 1.600.000 0,8
Şebnem DOĞAN 1.600.000 0,8
Alper DOĞAN 1.600.000 0,8
Devrim KOLOĞLU 3.260.000 1,63
Hayriye Deniz İSTEMİ 6.840.000 3,42
Demet Moğolkoç 6.840.000 3,42
Toplam 200.000.000 100
IC İçtaş İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Hisse Sahibi Hisse Adeti Hisse Oranı
05-07/55-22
8
İbrahim ÇEÇEN 180.400 24,64481
Murat ÇEÇEN 128.100 17,5
Fırat ÇEÇEN 128.100 17,5
Serhat ÇEÇEN 128.100 17,5
M. Salih ÇEÇEN 128.100 17,5
Ruhi YAMANER 34.800 4,754098
Aysel ÇEÇEN 3.000 0,409836
Mehmet DÖNMEZ 1.000 0,136612
Yıldırım AKDEMİR 400 0,054645
Toplam 732.000 100
Ortak girişim grubunda yer alan şirketlerin ciroları ise aşağıdaki gibidir:
Limak İnşaat Sanayii ve Ticaret A.Ş. (…………………..)
Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. (…………………..)
İçtaş İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (…………………..)
Toplam 504.304.319.781.804 TL
260
H.3.3. POVEM Ortak Girişimi
İlgili Bildirim Formunda ortak girişimin Günal İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.,
Polis Bakım ve Yardım Sandığı, Vakıfbank Personeli Özel Sosyal Güvenlik
Hizmetleri Vakfı, Emsaş İnşaat, Turizm, Ticaret ve Sanayi A.Ş. ve Belen İnşaat
Taahhüt ve Turizm Ticaret Ltd. Şti. tarafından, talip olunan işi yürütmek üzere
oluşturulduğu ifade edilmektedir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, ortak girişimin taraflarından Günal İnşaat Ticaret
ve Sanayi A.Ş.'nin hisse dağılımı aşağıda görüldüğü şekildedir.
270
Hisse Sahibi Hisse Adeti Hisse Oranı
Mehmet Nazif GÜNAL 1.753.054
0,7012216
MNG Holding A.Ş. 10.600
0,00424
Mapa İnşaat ve Ticaret A.Ş. 229.333.364 91,7333456
Totaş Tur. Otel İnş.Tic. A.Ş. 18.900.000 7,56
Doğan AYAN 1.491 0,0005964
Hasan Tayyar ARICA 1.491 0,0005964
Toplam 250.000.000 100
Emsaş İnşaat, Turizm, Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin hisse dağılımı ise aşağıda
görüldüğü gibidir. Anılan teşebbüsün ilgili ya da etkilenen pazarlardan birinde
faaliyeti olmadığı beyan edilmiştir.
Hisse Sahibi Hisse Oranı
A.Rıza Arslan
99
M. Gül Arslan. 0,25
M. Fatih Arslan 0,25
A. Yasevi Arslan 0,25
S. Nur Arslan 0,25
05-07/55-22
9
Toplam
100
Ortak girişimin diğer unsurları yardımlaşma sandığı ve vakıf nitelikli
olduklarından hisse yapılarına ilişkin olarak ayrıntılı bilgi verilmesine gerek
görülmemiştir.
Bildirim konusu ortak girişimi oluşturan teşebbüs birliklerinin 2003 yılı ciroları 280
aşağıda yer aldığı şekildedir:
Katılımcı Teşebbüs 2003 Yılı Cirosu
Günal İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. (…………………..)
Polis Bakım ve Yardım Sandığı (…………………..)
Vakıfbank Personeli Özel Sosyal Güvenlik
Hizmetleri Vakfı
(…………………..)
Emsaş İnşaat, Turizm, Ticaret ve Sanayi A.Ş. (…………………..)
Belen İnşaat Taahhüt veTurizm Ticaret Ltd. Şti (…………………..)
Toplam
117.427.248.311.194
H.3.4. SGS-Global Holding Ortak Girişimi
İsviçre'nin Cenevre Kantonunda kayıtlı SGS Société Générale de Surveillance
SA (SGS) ile Global Yatırım Holding A.Ş. adına yapılan başvuruda; talip olunan
işin, ihalenin alınması halinde kurulacak bir şirket tarafından yürütüleceği ifade
edilmektedir.
SGS halen İrlanda, Arjantin, Massachusetts (ABD) dahil bir çok ülke ve eyalette
ilgili ürün pazarında faaliyet göstermektedir. SGS'nin Türkiye temsilcisi SGS 290
Supervise Gözetme Etüd Kontrol Servisleri A.Ş. ticari unvanlı teşebbüsün
tamamı Cenevre'de mukim, 3'ü tüzel 2'si özel kişilik olmak üzere 5 hissedarı
bulunmakta olup, bunlar ismen SGS European Holding BV, SGS Société
Générale de Surveillance Holding SA, SGS Management SA, Jacques
VOLLONWEİDER ve Pierre Luc BRON'DUR.
Dosya mevcudu bilgilere göre, Global Yatırım Holding A.Ş. ilgili ya da etkilenen
pazarların hiçbirinde faal değildir. Halka açık olan bu teşebbüsün yönetimi (A)
Grubu hissedarların (Mehmet KUTMAN ve Erol GÖKER adlı gerçek kişiler)
elinde bulunmaktadır.
Anılan Teşebbüslerin 2003 yılı ciroları aşağıda görüldüğü gibidir. 300
H.4. YAPILAN TESPİTLER VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME
H.4.1. Özelleştirme İşleminin Değerlendirilmesi
Bildirim konusu işlem ile motorlu motorsuz kara nakil vasıtalarının zorunlu fenni
muayenesi hizmeti imtiyaz verme yoluyla özelleştirilecektir. Konuya ilişkin
düzenleme ile Türkiye iki coğrafi pazara ayrılmıştır.
Bilindiği üzere 1998/4 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki
Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde
ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ”in 5.
maddesi uyarınca, özelleştirme yoluyla devralma işlemi taraflarının ilgili ürün 310
SGS Societe Generale de Surveillance SA (…………………..)
Global Yatırım Holding A.Ş. (…………………..)
05-07/55-22
10
piyasasındaki toplam pazar paylarının %25’i veya cirolarının
25.000.000.000.000 TL.'yi aşması halinde; devralma işlemlerinin hukuki
geçerlilik kazanabilmeleri için Rekabet Kurulundan izin alınması zorunludur.
Özelleştirmeye konu her iki ilgili pazarda da başka teşebbüs faaliyet
göstermemektedir. Bu çerçevede tarafların toplam pazar payı %100
olduğundan söz konusu işlem Kurulun iznine tabidir.
Bildirimi yapılan işlem, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde
değerlendirilmiştir. Anılan maddedeki kıstas, devir yoluyla “hakim durum
yaratılması ya da var olan bir hakim durumun daha da güçlendirilmesine
yönelik olarak belirli bir piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması”dır. 320
Esasen, özelleştirmeye ilişkin uygulama ilgili pazarda yalnızca bir firmanın
faaliyet göstermesine yöneliktir. Bu çerçevede söz konusu teşebbüslerin
bildirim konusu hizmeti devralması sonucunda, idari düzenlemeden
kaynaklanan sınırlamaların haricinde bir rekabet sınırlaması söz konusu
değildir.
Öte yandan, dosya mevcudu bilgilere göre, etkilenen pazarlarda faaliyet
gösteren Doğuş Grubunun doğrudan ya da kendisine bağlı bir teşebbüs
aracılığı ile kara taşıtlarının fenni muayene hizmetlerini sunacak teşebbüsün
ortakları arasında yer almasının muayene kalitesinde yaratabileceği olumsuz
etki, Türk Akreditasyon Kurumunun denetiminde olacağından, anılan 330
teşebbüsün etkilenen pazarlarda faaliyet göstermesinin sakıncaları ortadan
kalkacaktır.
H.4.2. 2002 Yılında Gerçekleştirilen İhale Hakkındaki Mahkeme Kararı
İlgili hizmetin özelleştirilmesi yönünde ilk girişim 2002 yılında olmuş, ancak
ihale Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından iptal edilmiştir. 10.1.2005 tarih ve
234 sayı ile Kurum kayıtlarına giren Avukat M. Rasim KUSEYRİ imzalı
dilekçede; ihaleyi kazanan -adı geçenin müvekkili- Ahsel İnşaat Taahhüt ve
Ticaret A.Ş. tarafından dava konusu edilen iptal kararını onayan Ankara 2.
İdare Mahkemesi kararının Danıştay 8. Dairesi tarafından bozularak yeniden bir
karar verilmek üzere adı geçen yerel mahkemeye gönderildiği ve halen derdest 340
olan dava nedeniyle ikinci (halen Rekabet Kurulunun görüşüne konu olan)
ihalenin de hukuki açıdan sakat bir işlem haline geldiği iddia edilmektedir.
Esasen, ilgili yasal düzenleme çerçevesinde Rekabet Kurulunun yetkisi,
Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca bildirilen teşebbüslerin söz konusu
devralma işlemini gerçekleştirmesinin mal ve hizmet piyasalarındaki rekabet
koşulları üzerindeki etkisini değerlendirmek ile sınırlıdır. Bu nedenle tamamen
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın yetki ve takdiri ile Kuruma gönderilen
bildirim sonucu oluşturulan Rekabet Kurulu kararının hukuki geçerliliğinin
etkilenmeyeceği kanaatine varılmıştır.
350
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Motorlu ve motorsuz kara nakil vasıtalarının zorunlu fenni muayenesi hizmetinin
imtiyaz verme yoluyla özelleştirilmesi amacıyla açılan ihale sonrasında
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından;
- Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.
05-07/55-22
11
TÜV SÜD Teknik Güvenlik ve Kalite Denetim Ticaret Ltd. Şti.
Akfen Holding A.Ş.
- Limak İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. 360
Kolin İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
IC İçtaş İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- Povem Ortak Girişim
- SGS Société Genérale de Surveillance SA
Global Yatırım Holding A.Ş.
unvanlı teşebbüsler Rekabet Kurulu’na bildirilmiştir.
1998/4 sayılı "Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik
Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin
Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ"in 6. maddesi 370
uyarınca, ilk üç teklif sahibine ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;
1. Bölge için:
- Akfen - Doğuş - TÜV Süd Ortak Girişim Grubu,
- Limak – Kolin – IC İçtaş Ortak Girişim Grubu,
- SGS Ortak Girişim Grubu;
2. Bölge için:
- Akfen - Doğuş - TÜV Süd Ortak Girişim Grubu,
- POVEM Ortak Girişim Grubu,
- Limak - Kolin - IC İçtaş Ortak Girişim Grubu;
380
olarak Rekabet Kurumu'na bildirilen teşebbüslerden herhangi birisinin motorlu
ve motorsuz kara nakil vasıtalarının zorunlu fenni muayenesi hizmeti için ilgili
coğrafi pazar olan Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilinde kuzey ve güney olarak
iki coğrafi bölge içinde hizmet sunma imtiyazını almasında 4054 sayılı
"Rekabetin Korunması Hakkında Kanun" çerçevesinde bir sakınca
bulunmadığına, bildirime konu özelleştirme işlemine izin verilmesine (Kurul
Üyeleri Müfit SONBAY ve Sıraç ASLAN’ın her iki bölge için bildirilen 4.
teşebbüslerin de değerlendirilmesi gerektiği görüşü ile) OYÇOKLUĞU ile karar
verilmiştir.
390
04-40/449-111
12
Rekabet Kurulu’nun 3.2.2005 günlü 05-07/55-22 sayılı Kararı’na
KARŞI OY
Motorlu ve Motorsuz Kara Nakil Vasıtalarının Zorunlu Fenni Muayenesi
Hizmetinin özelleştirilmesine yönelik 2002 yılında yapılan ihalenin iptali
yolundaki Karayolları Genel Müdürlüğü işlemine karşı açılan davayı reddeden
Ankara 2. İdare Mahkemesinin K:2004/163 sayılı kararı Danıştay 8. Dairesinin
10.12.2004 günlü E:2004/1805 K:2004/4808 sayılı kararıyla bozulmuştur.
Danıştay bozma kararında; Karayolları Genel Müdürlüğünün ihale
işlemini iptal gerekçesinin teklifçiler arasında tam rekabetin sağlanamaması
olduğunu, oysa Dairelerince yapılan incelemede teklifçi sayısının kısıtlı
tutulmasının kamu yararını zedelemeyeceği sonucuna varıldığını, yetki
verilmesi işlemlerinde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığı inceleme
raporlarıyla da tespitli olduğundan ihalenin iptalinde hukuka uygunluk
bulunmadığını belirlemiştir.
Bu durumda Özelleştirme İdaresince Danıştay kararının sonucuna göre
bir işlem tesisi gerektiğinden, yargı kararı dikkate alınmaksızın işlem tesisinde
hukuka uygunluk bulunmadığı görüşüyle karara karşıyız.
Süreyya ÇAKIN Rıfkı ÜNAL
Kurul üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy