T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Sayı
:
64597866-125[6-2015]-139
21/08/2013
Konu
:
Müşterilere kısmen veya tamamen iade edilen gelir ve BSMV bedelinin kurum kazancından indirim konusu yapılıp yapılamayacağı.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Bankanızın müşterilerinden tahsil ettiği faiz ve diğer gelirlerden hatalı olarak fazla alınmış olan veya müşterilerin itirazı vb. nedenlerle kısmen veya tamamem iade edilmesi gereken gelirlere isabet eden BSMV tutarlarının da iade edildiği belirtilerek, söz konusu tutarların kurumlar vergisi matrahından indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hakkında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
1- Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi Yönünden
6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28 inci maddesinde, Banka ve sigorta şirketlerinin 10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununa göre yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi olacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu hükme göre, banka ve sigorta muameleleri vergisinde vergiyi doğuran olayın meydana gelmesi için bir muamele yapılması ve bu muamele sonucunda lehe nakden veya hesaben para kalması gerekmektedir.
Banka ve sigorta muameleleri vergisi yapılan muamelelere dayandığından, alınan veya tahakkuk ettirilen paralar üzerinde, sonradan yapılan değişikliklerin, kanunda aksine bir hüküm bulunmadığından iadesi veya matrahın değişmesi veya verginin mahsubu yönünde bir etkisi bulunmamaktadır.
Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 116 ncı maddesinde; vergi hatası, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlanmıştır.
Ayrıca, konuya ilişkin 10/2/2000 tarihli ve 2000/1 sıra Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi İç Genelgesinde, “..... beyan edilerek ödenen banka ve sigorta muameleleri vergisi ile ilgili olarak bankalarca müşteri lehine faiz indirimine gidilmesi veya yanlışlıkla fazla uygulanan faiz oranının indirilmesi gibi nedenlerle daha önce ödenen banka ve sigorta muameleleri vergisinin düzeltilmesine yönelik bankalarca talepte bulunulması ve bu hususun idarece tespiti halinde, daha önce beyan edilerek ödenen vergilerin düzeltme hükümleri çerçevesinde düzeltilerek iade edilmesi uygun görülmüştür.” açıklamasına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalara göre; müşteri lehine faiz indirimine gidilmesi veya yanlışlıkla fazla uygulanan faiz oranının indirilmesi gibi nedenlerle ödenen banka ve sigorta muameleleri vergisinin düzeltilmesine yönelik bankanız tarafından talepte bulunulması ve bu hususun ilgili vergi dairesi müdürlüğünce de tespit edilmesi halinde, söz konusu vergilerin düzeltme hükümleri çerçevesinde iade edilmesi mümkündür.
Ancak, düzeltme talebinizin Vergi Usul Kanununun 116 ncı ve müteakip maddelerinde yer alan hatalar ile anılan iç genelge kapsamına girmemesi durumunda düzeltme işleminin yapılamayacağı tabiidir.
2- Kurumlar Vergisi Yönünden
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde ise Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde safi kazancın tespit edilmesi için indirilecek giderlerin neler olduğu sayılmış olup, maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde gider olarak indirilebileceği belirtilmiştir.
Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi maksadıyla yapılan genel giderlerin indirim konusu yapılabilmesi için, söz konusu giderlerle kazancın elde edilmesi ve idamesi arasında doğrudan ve açık bir illiyet bağının bulunması gerekmektedir. Ayrıca, ticari kazançta elde etme tahakkuk esasına bağlandığından, gelir veya gider unsurunun, özel bir düzenleme bulunmadığı sürece mahiyet ve tutar itibariyle kesinleştiği dönemin kazancında dikkate alınması gerekmektedir.
Buna göre, müşterilerinizden tahsil edilerek daha önce gelir yazılan, ancak, hatalı olarak fazla alınması veya müşterilerin itirazı vb. nedenlerle kısmen veya tamamen iade ettiğiniz faiz ve diğer gelirlerin, tevsik edilmesi şartıyla müşterilere iade edildiği dönemin gideri olarak dikkate alınması mümkündür.
İade edilen gelirlere isabet eden BSMV tutarlarının ise gider olarak dikkate alınması mümkün değildir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.