AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru No. 81688/12
Barış MUTLUAY ve EĞİTİM VE BİLİM EMEKÇİLERİ SENDİKASI (EĞİTİM-SEN)/Türkiye
20 Kasım 2018 tarihinde,
Başkan
Ledi Bianku,
Hâkimler
Jon Fridrik Kjølbro,
Ivana Jelić,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla oluşturulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (“Mahkeme”), Daire olarak toplanarak,17 Eylül 2012 tarihinde yapılan yukarıda belirtilen başvuruyu ve davalı Hükümet tarafından sunulan görüşleri ve başvuranlar tarafından cevaben sunulan görüşleri dikkate alarak, gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAY
İlk başvuran Barış Mutluay, Türk vatandaşı olup 1981 doğumludur ve Ankara’da ikâmet etmektedir. İkinci başvuran Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (“Eğitim-Sen”), merkezi Ankara’da bulunan bir sendikadır. Başvuranlar, Mahkeme önünde, Ankara Barosuna bağlı olan Avukat N. Eldem tarafından temsil edilmişlerdir.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
Davanın kendine özgü koşulları, taraflarca ifade edildiği şekliyle şu şekilde özetlenebilmektedir:
Öğretim görevlisi olan ve Eğitim Sendikasına üye olan ilk başvuran, 2 Kasım 2011 tarihinde, Hacettepe Üniversitesi Kampüsünde (Ankara), sendika standının açılışına katılmış ve broşür dağıtmıştır.
Üniversite Rektörlüğü, 9 Mart 2011 tarihinde, ilk başvurana disiplin cezası vermiştir yani ”ceza niteliği olmayan bir uyarıda” bulunmuştur. İlk başvuran, üniversitede izinsiz bu tür bir faaliyet düzenlemekten suçlanmıştır.
İdare Mahkemesi, 13 Mayıs 2011 tarihinde, davanın esası incelenmeksizin, ilk başvuran tarafından yapılan iptal davasını reddetmiştir. İdare Mahkemesi, idare mahkemeleri önünde uyuşmazlık konusu olabilecek bir disiplin cezasının söz konusu olmadığını değerlendirmiştir. Bu karar, 13 Aralık 2011 tarihinde, Danıştay tarafından onanmıştır.
İlk başvuran, 11 Temmuz 2018 tarihli bir yazıyla, bundan böyle başvurusunu takibe alma arzusunda olmadığı konusunda Mahkemeyi bilgilendirmiştir.
ŞİKÂYETLER
Başvuranlar, Sözleşme’nin 11. maddesini ileri sürerek, toplantı ve sendikal özgürlük haklarının ihlâl edilmesinden şikâyet etmektedirler.
Başvuranlar, Sözleşme’nin 6 ve 13. maddelerini ileri sürerek, Sözleşme’nin 11. maddesine ilişkin şikâyetlerini ileri sürmek için, etkin başvuru yoluna sahip olmamalarından şikâyet etmektedirler.
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME
Mahkeme, başvuranların toplantı ve sendikal özgürlük haklarının ihlâl edilmesinden ve bu şikâyetlerini ileri sürmek için etkin başvuru yoluna sahip olamamalarından şikâyet ettiklerini kaydetmektedir.
Mahkeme, ilk başvuranın 11 Temmuz 2018 tarihli bir yazısıyla, bundan böyle başvurusunu takibe alma arzusunda olmadığını belirttiğini kaydetmektedir. Sonuç olarak, söz konusu başvuran ile ilgili olması nedeniyle, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının a) bendi uyarınca, başvurunun kayıttan düşürülmesi uygun olacaktır.
İkinci başvuran ile ilgili olarak, Mahkeme genellikle standı açılan Eğitim-Sen sendikasının, Sözleşme’nin 11. maddesi anlamında, gösteri yapma hakkına bir müdahaleden şikâyet edebileceğini de kaydetmektedir. Dolayısıyla, Mahkeme öncelikle ihtilaf konusu gösterinin kesinlikle gerçekleştiğini tespit etmektedir. Ardından, yetkili ulusal makamlar tarafından, bu gösterinin düzenlenmesi nedeniyle, Eğitim-Sen sendikasına herhangi bir ceza verildiği iddia edilmemektedir. Dolayısıyla, Mahkeme Sözleşme’nin 11. maddesi anlamında, Eğitim-Sen sendikasının gösteri yapma hakkına bir müdahale yapılmadığı sonucuna varmıştır. Sonuç olarak, bu şikâyet açıkça dayanaktan yoksun ve Sözleşme’nin 35. maddesinin 3 ve 4. fıkraları uyarınca reddedilmelidir (bk. aynı anlamda, Özbent ve diğerleri/Türkiye, No. 56395/08 ve 58241/08, § 39, 9 Haziran 2015).
Bu tespit dikkate alınarak, başvuran Eğitim-Sen, Sözleşme’nin 13. maddesi anlamında, savunabilir bir şikâyete sahip değildir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, Oy Birliğiyle,
İlk başvuran ile ilgili olarak, başvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İkinci başvuran ile ilgili ise, başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar Fransızca dilinde tanzim edilmiş; 13 Aralık 2018 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Hasan BakırcıLedi Bianku
Bölüm Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
Full & Egal Universal Law Academy