Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-88 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-53/695-200
Karar Tarihi : 20.7.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
II. Başkan : Tuncay SONGÖR
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı Ünal, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.
B. RAPORTÖRLER: M. Oğuzcan BÜLBÜL, Fatma ATAÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Teck Cominco Limitet
Vekili Av. M. Ali KARTAL, Av. Levent POLAT
Sıraselviler Cad. 87/8 Taksim 34433 İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Teck Cominco Limitet
600-200 Burrard Street, Vancouver, British Columbia,
V6C3L9, KANADA
- Inco Limitet
1500-145 King Street West Toronto, Ontario,
M5H4BY, KANADA
E. DOSYA KONUSU: Inco Limitet’in hisselerinin, Teck Cominco Limitet
tarafından halka açık teklif vermek suretiyle devralınması işlemine izin 30
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.6.2006 tarih ve 3444 sayı ile giren
bildirim üzerine, söz konusu devralmaya ilişkin olarak talep edilen ek bilgi ve
belgeler, Kurum kayıtlarına 4.7.2006 tarih ve 4413 sayı, 17.7.2006 tarih ve 4849
sayı ile intikal eden yazılarla tamamlanmıştır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri
uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 17.7.2006 tarih, 2006-1-88/Oİ-
06-MOB sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 17.7.2006 tarih, REK.0.05.00.00-40
120/142 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-53 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; söz konusu işlemin pazar payı
ve ciro eşiği itibarıyla 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olduğu,
Ancak devralma sonrasında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen,
hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğmasının söz konusu
olmadığı, dolayısıyla söz konusu devir işlemine 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi
çerçevesinde izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir. 50
06-53/695-200
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Inco Limitet (Inco)
Dosyada yer alan bilgilere göre Inco, hisseleri New York ve Toronto Menkul
Kıymetler Borsalarında işlem gören halka açık bir şirkettir. Hiçbir hissedar Inco
üzerinde tek başına veya başkaları ile birlikte ortak kontrol sahibi değildir.
15.11.2005 tarihi itibarıyla Capital Grup Şirketleri ihraç edilmiş Inco hisselerinin
%(…)’ine sahiptirler, diğer hissedarların hiçbirinin payı %(…)’i aşmamaktadır.
Inco, nikel, bakır, kobalt, platin grup madenleri, altın ve gümüş üretimi ve
madenciliği yanında sülfürik asit ve likit sülfür dioksit üretim faaliyetiyle uğraşan 60
uluslararası bir madencilik şirketidir. Inco’nun temel ticari faaliyetleri, birincil nikel
madenciliği, işlenmesi ve rafinesidir. Inco’nun nikel madenciliği ve işleme
faaliyetleri Kanada ve Endonezya’da, rafineri faaliyetleri Kanada ve Birleşik
Krallıkta ve Asya’da (ortak girişimleri aracılığıyla) bulunmaktadır. Inco’nun 11.000
civarında çalışanı ve 2004’te 4.28 milyar ABD doları tutarında satışı
bulunmaktadır.
Inco’nun Türkiye’deki tek ticari faaliyeti nikel tedarikidir, fakat Türkiye’de herhangi
bir iştiraki bulunmadığı için satışlarını ithalat yoluyla gerçekleştirmektedir.
H.1.2. Teck Cominco Limitet ( Teck) 70
Dosyadaki bilgilere göre Vancouver merkezli Teck; başlıca faaliyet alanları doğal
kaynakların araştırılması, üretimi ve geliştirilmesi olan ve çoğunlukla Kanada
uyruklu olan bir şirketler grubunun ana şirketidir. Teck’in öncelikli faaliyet alanları
çinko, kömür ve bakır madenciliği, işlenmesi ve tasfiyesidir. Daha dar bir
kapsamda Teck, kurşun, gümüş, altın, indiyum, germanyum gibi bir takım
madenlerin ve aynı zamanda kadmiyum, molibdenyum, sülfirik asit, likit sülfür
dioksit gibi çeşitli yan ürünlerin üretimini yapmaktadır. Teck’in hisseleri Toronto
Borsası’na kayıtlıdır.
Teck’in Türkiye’de faal olduğu tek ürün pazarı metalürjik kömür pazarıdır. Teck,
Elk Valley Coal Partnership (Elk Valley) aracılığıyla Türkiye’ye metalürjik kömür 80
satmaktadır. Elk Valley, Kanada British Columbia’da bulunan maden sahasında
metalürjik kömür üreten bir teşebbüstür. Bu ortaklığın kuruluşuna, Rekabet
Kurulu’nun 3.4.2003 tarih, 03–22 sayılı kararı ile izin verilmiştir. Teck bu
ortaklıkta, sahip olduğu %(…)’lük dolaylı pay ile birlikte toplam %(…) paya
sahiptir ve ortaklık anlaşması uyarınca Teck ortaklığın yönetici ortağı konumunda
bulunmaktadır. 2005 yılında Elk Valley’in Türkiye’ye yapılan metalürjik kömür
satışlarından elde ettiği gelir (……….) Amerikan Doları’dır. Elk Valley’in
Türkiye’deki tek müşterileri Kardemir ve İsdemir’dir.
Teck’in Türkiye’deki bağlı iştiraki Teck Arama Madencilik Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’dir (Teck Madencilik). Bu şirket yalnızca maden arama faaliyetinde 90
bulunmak üzere kurulmuş olup, herhangi bir pazarlama faaliyeti, satışı ve cirosu
bulunmamaktadır. Şirketin ortakları beş gerçek kişidir.
H.2.Devralma İşlemi
Dosyadan edinilen bilgilere göre Teck, 8.5.2006’da Inco’nun hisselerini satın
almak için halka açık bir teklifte bulunacağını ilan etmiştir. Resmi halka açık teklifi
23.5.2006 tarihinde yapmıştır. Teklif fiyatı, Inco hissedarının seçimine bağlı
06-53/695-200
3
olarak, hisse başına 78.50 Kanada Doları veya 0,9776 adet Teck Cominco B
Grubu hissesi ile birlikte 0,05 Kanada Doları olarak tespit edilmiştir. Hisse alımı
karşılığında ödenecek toplam paranın ve verilecek hisselerin bir azami sınırı 100
bulunmakta olup, ödenecek para ve verilecek hisseler bu azami sınırla orantılı
olarak tespit edilecektir. Azami miktara ulaşılması durumunda her bir Inco hissesi
başına ödenecek para 28 Kanadı Doları ve verilecek Teck Cominco B Grubu
hissesi 0,6293 adet olacaktır. Teklif, Inco’nun evvelce Falconbridge Limitet’in
hisselerinin alımı için yaptığı halka açık teklifin sonuçlandırılmaması, yani
Inco’nun Falconbridge’i devralmaması şartına bağlıdır. Teklif aynı zamanda
devralmanın Kanada, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği içerisindeki
Avrupa Komisyonu’nun da dahil olduğu bir grup rekabet otoritesi tarafından
onaylanması şartına da bağlıdır.
Teck tarafından yapılan teklifin geçerli olduğu son kabul tarihi 24.7.2006’dır. 110
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Tarafların dünya genelinde örtüşen az sayıda ürünü mevcut olup; bu ürünlerden
hiçbirisi tarafların başlıca ürünleri niteliğinde değildir ve bu ürünlerin satışları
dünya pazarında önemli bir yüzde oluşturmamaktadır. Teck, nikel üretip
satmamakta; Inco ise kurşun veya metalürjik kömür üretip satmamaktadır.
Devralma işlemi sonucunda tarafların bakır, kadmiyum, molibdenyum, altın,
gümüş, sülfürik asit ve sülfür dioksit gibi yan ürünlerinde küçük örtüşmeler de
yaşanacaktır. 120
Devralınacak hedef şirket Inco’nun Türkiye’de faal olduğu tek pazar nikel tedariki
pazarıdır. Nikel tedariki pazarı hem cevherden elde edilen birincil nikeli, hem de
atık metalden elde edilen ikincil nikeli kapsamaktadır. Bunun ana sebebi, birincil
ve ikincil nikel arasındaki geniş talep ikamesidir; söz konusu talep özellikle
paslanmaz çelik pazarından kaynaklanmaktadır.
Yukarıdaki bilgiler ışığında ve bu dosya çerçevesinde, devralma işlemine konu
olan ilgili ürün pazarı “nikel tedariki pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Inco’nun satışlarını tüm Türkiye genelinde gerçekleştirmelerinden hareketle ilgili 130
coğrafi Pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak kabul edilmiştir.
H.4. Değerlendirme
Dosya konusu işlemin sonucunda, Teck’in, halka açık bir şirket olan ve hisseleri
Toronto Borsası’nda işlem gören Inco hisselerini 26.5.2006 tarihinde yaptığı teklif
hükümleri uyarınca (hissedarlardan) toplamak suretiyle Inco’nun kontrolünü
tamamen devralacak olması nedeniyle işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi
anlamında bir devralmadır.
Teck ve Inco’nun ürettiği ürünlerden çakışan bakır, bakır konsantreleri,
kadmiyum, molibdenyum, gümüş, altın, sülfürik asit ve likit sülfür dioksit 140
bakımından tarafların dünya çapındaki üretim miktarları ve sahip olduğu pazar
payları şu şekildedir:
06-53/695-200
4
Tablo-1 Teck ve Inco’nun Çakışan Ürünler Bazındaki Üretim Miktarları ve Pazar Payları
Teck Inco Toplam Pazar Ürünler
Ton (%) Ton (%) Ton
Bakır (……….) (…) (……….) (…) 14.900.000
Kadmiyum (……….) (…) (……….) (…) 18.000
Molibdenyum (……….) (…) (……….) (…) 163.000
Gümüş (……….) (…) (……….) (…) 652.000.000
Altın (……….) (…) (……….) (…) 78.000.000 (ons)
Sülfirik Asit (……….)
(…)
(……….)
(…) 10.100.000
(Sadece Kuzey
Amerika)
(……….) (…) (……….) (…) 100.000 (Sadece Kuzey Batı Amerika) Likit Sülfür Dioksit
(……….) (…) (……….) (…) 154.000 (Sadece Kuzey Doğu Amerika)
Kaynak: USGS, Teck, PentaSul
Yukarıdaki veriler incelendiğinde; başvuru konusu devralma işleminin tarafları
olan teşebbüslerin her ikisi tarafından da üretimi yapılan madenlerde tarafların
dünya çapında sahip olduğu üretim miktarlarının ve pazar paylarının düşük
olduğu görülmektedir. Üretimi çakışan madenlerin Türkiye’ye satışının
bulunmadığı da dikkate alındığında, söz konusu devralma işlemi neticesinde 150
tarafların birbiriyle örtüşen maden üretimleri bazında Türkiye pazarında
yoğunlaşma doğuracak bir etki meydana gelmeyeceği; bu bağlamda, başvuru
konusu devralma işlemi kapsamında asıl değerlendirilmesi gereken pazarın
“nikel tedariki” pazarı olduğu ifade edilmektedir.
Devralma işlemi sonucunda 2004 rakamlarına göre Teck, dünya nikel tedariki
pazarında (hem birincil hem de ikincil nikeli kapsayan) toplam %(…)’lık bir pazar
payına sahiptir.
Türkiye nikel tedariki pazarının büyüklüğü 3.198 tondur ve bu büyüklükteki nikel
tedariki pazarı içinde Inco’nun satış miktarı (………) tondur. Inco’nun 2005 yılına
ait birincil nikel tedariki pazarındaki pazar payı % (…), cirosu da (……..……) 160
Amerikan Doları’dır.
Inco’nun en dar anlamdaki ilgili ürün pazarındaki (birincil nikel tedariki) toplam
cirosu (………………. YTL) 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğin
4. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen ciro eşiği ve toplam pazar payı da (%
(…)) söz konusu fıkradaki pazar payı eşiğini aşmaktadır; dolayısıyla,
gerçekleştirilen işlem izne tabi bir devir işlemidir.
Türkiye’de menşeine göre birincil nikel tedariki pazarında yapılan satışların
miktarlarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Elde edilen bilgilerden Birleşik
Krallık, Kanada ve Norveç menşeli ithalatın çoğunun Inco kökenli olduğu
anlaşılmaktadır. Dünyanın en büyük nikel üreticisi olan Norilsk, OMG, Eramet, 170
Tocantis, BHP ve Minara da Türkiye pazarına ithalat yapan şirketler arasındadır.
Tablo 2- Türkiye Birincil Nikel Tedariki Pazarındaki Satışlar (11 Aylık Kesinleşmemiş Veriler)
İthalat Menşei İthalat Miktarı (ton) En Muhtemel Kaynak/Üretici
Birleşik Krallık 241 Inco
Kanada 1234 Inco
Norveç 318 Inco
Rusya 521 Norilsk
Hollanda 299 -
Finlandiya 303 OM Grup
Belçika 152 -
Fransa 58 Eramet
06-53/695-200
5
Almanya 1 -
Brezilya 26 Tocantins
Avustralya 43 BHP ve Minara
ABD 2 -
Çin 4 -
Dosya konusu devralma işleminin ardından, ilgili ürün pazarında herhangi bir
yoğunlaşma artışı yaşanmayacak, sadece ilgili ürün pazarında devralınan şirket
olan Inco’nun ithalat yoluyla birincil nikel tedariki pazarında sahip olduğu pazar
payının Teck’e geçmesi söz konusu olacaktır. İlgili ürün pazarında üretim
olmamasına rağmen ithalat yoluyla çok fazla ülkeden tedarik sağlanabilmesi ve
tedarikçi değiştirmenin zor olmaması sebepleri ile pazara giriş oldukça kolaydır.
I. SONUÇ 180
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle
bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy