1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D3/1/K.Ü.-99/2 (Birleşme)
Karar Sayısı : 99-49/538-339
Karar Tarihi : 28.10.1999
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.
B- RAPORTÖRLER: Kürşat ÜNLÜSOY, Onur Yelda TOY
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: New Holland N.V. Temsilcisi Bekir AROMA
Güllü Sok. No:1 3. Levent, İSTANBUL
D- TARAFLAR: - New Holland N.V.
World Trade Center, Amsterdam Airport, Schiphol Boulevard,
1118 BH Schipol Airport HOLLANDA
- Case Corporation
700 State Street, Racine Wisconsin, WI 53404 ABD
- Fiat S.p.A
Via Nizza 250, 10126 Torino İTALYA
- Fiat Acqusition Corporation
Corporation Trust Company, 1209 Orange Street, Wihmington,
Delaware 19801 ABD
E- DOSYA KONUSU: New Holland N.V. (Fiat Grubu) ve Case Corporation (Case
Grubu) şirketlerinin ticari faaliyetlerini birleştirme işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.9.1999 tarih, 3023 sayı ve 8.10.1999
tarih, 3265 sayı ile giren bildirim üzerine; 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 26.10.1999 tarih, D3/1/K.Ü.-99/2 sayılı Birleşme
Ön İnceleme Raporu 26.10.1999 tarih, REK.0.07.00.00/99 sayılı Başkanlık önergesi
ile 99-49 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Hollanda uyruklu New Holland N.V. ve Amerikan
uyruklu Case Corporation şirketlerinin ticari faaliyetlerini birleştirme işleminin; 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında bir birleşme olduğu, söz konusu birleşme işleminin gerçekleşmesi ile
birlikte ilgili ürün pazarlarında 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim
durum yaratılmasına ya da bir hakim durumun güçlendirilmesine yönelik olarak
2 REKABET KURUMU
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı, dolayısı ile birleşme
işlemine izin verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. Taraflar
1. A. Fiat Grubu
1. A.1.New Holland N.V.
New Holland N.V. (New Holland), Hollanda yasalarına göre kurulmuş; ziraat
makinaları, inşaat ekipmanları ve buldozer üretim ve dağıtımı konularında faaliyet
gösteren dünya çapında uluslararası bir şirkettir. New Holland'ın, tamamının FIAT
Grubu’na ait olan New Holland Holdings N.V. tarafından kontrol edildiği ve
Türkiye’nin de içinde yer aldığı birçok ülkede yavru şirketleri, iştirakleri, 6 bini aşan
dağıtıcı ve distribütörleri aracılığıyla üretim, dağıtım ve pazarlama faaliyetlerinde
bulunduğu, 1998 yılı itibarıyla net konsolide gelirinin 5 milyar USD tutarında olduğu,
ayrıca New Holland'ın bayilerini ve nihai tüketicileri çeşitli kredi imkanları sunarak
desteklediği dosya mevcudu bilgi ve belgeden anlaşılmaktadır.
New Holland Türkiye’de Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş.(Türk
Traktör)’nin ve New Holland Trakmak Traktör ve Ziraat Makineleri Ticaret A.Ş.
(Trakmak)’nin sermayelerine ayrı ayrı % 37,5 oranında iştirak etmektedir. Bunlardan
Türk Traktör üretici firma olup traktör ve ziraat makinaları üretmekte, Trakmak ise
Türk Traktör’ün ürünlerinin satış, dağıtım ve pazarlanmasını gerçekleştirmekte ve
New Holland'ın bazı ürünlerini ihraç ederek satış faaliyetinde bulunmaktadır.
Ayrıca, Türkiye’de New Holland’ın bazı mavi ve sarı traktörlerinin ve
biçerdöverlerinin ithalat ve ticaretini Harman Traktör ve Biçerdöver Sanayi ve Ticaret
Limited Şirketi, inşaat makinalarının ithalat ve ticaretini ise Enka Pazarlama İhracat
ve İthalat A.Ş. gerçekleştirmektedir.
1. A. 2. Fiat S.p.A.
Fiat S.p.A. İtalyan yasalarına göre kurulmuş olup Fiat Grubu’nun ana
şirketidir. Grup; otomotiv, sınai araçlar, ziraat makinaları, inşaat ekipmanları,
metalurji maddeleri, komponentler, havacılık, demiryolu stoku, fabrika işletim
sistemleri, yayımcılık ve sigorta sektörlerinde faaliyet göstermektedir.
1. A. 3. Fiat Acquisition Corporation
Fiat Acquisition Corporation (FAC), yalnız başvuruya konu olan birleşme
işlemi için kurulmuş olup herhangi bir ticari faaliyette bulunmamaktadır.
1.B. Case Grubu
Case Corporation (Case)'un Delaware yasalarına göre kurulu halka açık bir
Amerikan şirketi olduğu ve ziraat makinaları, inşaat ekipmanları, buldozer üretimi ve
dağıtımı alanlarında faaliyet gösterdiği, aynı zamanda bayilerine ve nihai
tüketicilerine kredi sağladığı dosya mevcudu bilgi ve belgeden anlaşılmaktadır.
Case Grubu; birçok ülkede yavru şirketleri, iştirakleri, dağıtıcı ve distribütörleri
aracılığıyla üretim, dağıtım ve pazarlama faaliyetlerinde bulunan uluslararası bir
şirketler topluluğudur.
3 REKABET KURUMU
Case Grubu’nun Türkiye’de herhangi bir alanda doğrudan bir faaliyeti
bulunmamakla beraber; Grubun traktörlerinin ithalat ve ticaretini Kırktrak Tarım
Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş., inşaat makinalarının ithalat ve ticaretini ise Çukurova
Ziraat Endüstri ve Ticaret A.Ş. ve Çukurova İthalat ve İhracat A.Ş. yapmaktadır.
2. İlgili Pazar
Devralma konusu olan mal ve hizmetler göz önünde bulundurularak, ilgili ürün
pazarı; inşaat makinaları, traktör ve biçerdöver pazarı olarak ele alınmış, coğrafi
pazar ise, ilgili ürünlerin ithalat, satış ve pazarlamasının ülke genelinde
gerçekleşmesi dikkate alınarak Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.
3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
New Holland N.V., Fiat S.p.A ve Fiat Acquisition Corporation (F.A.C.) unvanlı
Fiat Grubu şirketleri ile Case Grubu arasında 15 Mayıs 1999 tarihi itibarıyla
“Sözleşme ve Birleşme Planı” adlı bir anlaşma akdedilmiştir. Her ne kadar
yurtdışında imzalanan bir anlaşma söz konusu ise de; tarafların Türkiye’ye de ürün
ihraç etmeleri ve Fiat Grubu’nun ülke içinde ortaklıklarının bulunması nedeniyle ilgili
pazarlarda etkili olmaları, başvuru konusu birleşme işleminin 4054 sayılı Kanun
kapsamında değerlendirilmesini gerektirmektedir.
Anılan anlaşma hükümlerine göre; yalnızca birleşme işlemi için kurulmuş olan
ve hiçbir ticari faaliyeti bulunmayan Fiat Grubu içinde yer alan F.A.C.’nin Case ile ve
Case Grubu’nun bünyesinde, A.B.D. Delaware Eyaleti’nin Genel Şirketler Hukuku’na
uygun olarak birleşmesi öngörülmektedir. Birleşme işlemini takiben, Case’in adi
hisselerinin tümünün New Holland tarafından devralınması ve Fiat Grubu’nun
tamamına sahip olduğu New Holland Holdings N.V.’nin New Holland'ın oy hakkına
sahip hisselerinin % 71’ini elinde bulundurmayı sürdürmesi planlanmaktadır.
Yukarıda özetlenen sürecin nihai sonucu olarak, New Holland’ın dolayısıyla Fiat
Grubu’nun Case Grubu ile ticari faaliyetlerini birleştirmeyi amaçladığı
anlaşılmaktadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (a) bendinde “Bağımsız iki veya daha
fazla teşebbüsün birleşmesi”, (b) bendinde ise “ Herhangi bir teşebbüsün ya da
kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi ” birleşme veya devralma sayılan haller olarak öngörülmüştür.
Bu çerçevede, bildirime konu olan işlemin bir “birleşme” olduğu kanaatine
ulaşılmıştır.
Diğer taraftan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4.
maddesinde yer alan “Ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur ” hükmü ile birleşme ve devralmalara
pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, taraflardan Case Grubu’nun Türkiye’de
doğrudan bir mevcudiyetinin olmadığı ancak; Case’in traktör ve biçerdöverlerinin
ithalat ve ticaretinin Kırktrak Tarım Aletleri Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.
4 REKABET KURUMU
(“Kırktrak”), inşaat makinalarının ithalat ve ticaretini ise Çukurova Ziraat Endüstri ve
Ticaret A.Ş. ve Çukurova İthalat ve İhracat A.Ş. tarafından yapıldığı, Kırktrak
tarafından Case Grubu’ndan ithal edilen traktör sayısının 1998 yılı itibarıyla üç adet
olduğu dolayısı ile traktör pazarındaki payının % 0.01’lik bir orana tekabül ettiği ve
Grubun Türkiye’ye biçerdöver satışının olmaması nedeniyle, biçerdöver pazarında
herhangi bir payının bulunmadığı, buna karşılık 1998 yılı itibarıyla New Holland'ın
traktör pazarındaki payının % 17.5 ve biçerdöver pazarındaki payının % 65 oranında
olduğu göz önünde bulundurulduğunda, aynı yıl için tarafların traktör pazarındaki
toplam payının % 17.51, biçerdöver pazarındaki toplam payının ise %65 olduğu
anlaşılmaktadır.
Tarafların Türkiye’de belirlenen ilgili ürün pazarlarındaki payları dikkate
alındığında; Fiat ve Case Grubu’nun traktör pazarındaki toplam cirosu
36,804,105,240,000 T.L. ve biçerdöver pazarındaki toplam cirosu 6,807,441,900,000
T.L. tutarındadır.
Öte yandan, inşaat makinaları piyasasında New Holland'dan ithal edilen
inşaat makinalarının pazar payı % 5.6, Case Grubu’ndan ithal edilen inşaat
makinalarının pazar payı % 2.8 oranındadır. Tarafların bu alandaki toplam cirolarına
bakıldığında; New Holland'ın toplam cirosunun 5,300,000,000,000 T.L., Case
Grubu’nun toplam cirosunun 2,600,000,000,000 T.L. tutarında olduğu görülmektedir.
Dolayısıyla, söz konusu şirketlerin inşaat makinaları piyasasındaki toplam pazar payı
% 8.4, toplam cirosu 7,900,000,000,000 T.L.’dir. Ayrıca, inşaat makinalarının her bir
çeşidinin -kendi içlerinde ikame edilemezliği yönünden- ayrı ayrı pazarlar olarak
değerlendirilmesi durumunda hiçbir pazarda % 25 oranını aşmamaktadır.
Yukarıda yer verilen açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda; başvuruya
konu olan birleşme işleminin traktör pazarında sadece ciro eşiğini aştığı, biçerdöver
pazarında ise sadece pazar payı eşiğini aştığı; ancak inşaat makinalarının
oluşturduğu pazarlarda her iki eşiğin de altında kaldığı, bu nedenle de traktör ve
biçerdöver pazarları açısından Kurul’dan izin alınmasının zorunlu olduğu
anlaşılmaktadır.
Ayrıca, bildirime konu birleşmenin tamamlanması ile birlikte taraflarca
öngörülebilir bir süre içinde Türkiye’deki mevcut dağıtım ve bayi ağı
düzenlemelerinde herhangi esaslı bir değişiklik önerilmediği, dolayısıyla söz konusu
şirketlerin farklı markalarını muhafaza edecekleri, ayrı dağıtım ve pazarlama ağlarını
koruyarak münhasır ve ayrı ürün yelpazesini sunmaya devam edecekleri
anlaşılmaktadır.
Özetle; New Holland'ın dahil olduğu Fiat Grubu’nun Case Grubu ile birleşme
işleminin yürürlüğe girmesi ile birlikte pazardaki mevcut durumun değişmeyeceği ve
korunacağı dikkate alınırsa, ilgili ürün pazarlarının yapısında rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucu doğmayacaktır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ve tespitler doğrultusunda;
- Hollanda uyruklu New Holland N.V. (Fiat Grubu) ve Amerikan uyruklu Case
(Case Grubu) şirketlerinin ticari faaliyetlerini birleştirme işleminin tarafların sahip
olduğu toplam pazar payı ve ciroları yönüyle, 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan
5 REKABET KURUMU
İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında
izne tabi bir işlem olduğuna,
- Söz konusu birleşmeye, ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuran bir işlem olmaması nedeniyle izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy