Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-1-27 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 16-21/379-174
Karar Tarihi : 23.06.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK, Adem BİRCAN
B. RAPORTÖRLER: Burak SAĞLAM, Emre GÜLER, Dilan TOPRAK
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Niğde ili merkezinde faaliyet gösteren otogaz bayileri
(1) E. DOSYA KONUSU: Niğde ilinde faaliyet gösteren otogaz bayilerinin aralarında
anlaşarak otogaz satış fiyatlarını ortaklaşa belirledikleri iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru ve ihbarlarda özetle;
- Niğde il merkezinde bulunan otogaz bayilerinin 19.04.2016 tarihinden itibaren otogaz
fiyatlarını aralarında anlaşarak 2,29 TL seviyesinde ortaklaşa belirledikleri,
- 19.04.2016 tarihi öncesinde Niğde il merkezindeki otogaz bayilerinin uyguladıkları
otogaz fiyatlarının anlaşma sonrası fiyatlara göre 18 kuruş ile 38 kuruş arasında
değişen tutarlarda daha düşük olduğu,
- Şikâyetçinin petrol istasyonu çalışanından aldığı bilgiye göre, Yerlikaya Petrol ve Katı
Yakıt Gıda Nak. ve Oto. İnş. Tic. ve San. Tic. Ltd. Şti’nin (YERLİKAYA PETROL)
çevrede otogaz satışı yapan işletmeleri organize ettiği
ifade edilerek söz konusu teşebbüsler hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep
edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 04.05.2016 tarih ve 2918 sayı ile giren gizlilik
talepli başvuru; 26.04.2016 tarih, 2758 sayı ile Başbakanlık İletişim Merkezi yoluyla
yapılan ihbar; 20.04.2016 tarih, 2624 sayı; 21.04.2016 tarih, 2625 sayı; 20.04.2016
tarih, 2638 sayı; 22.04.2016 tarih, 2655 sayı; 22.04.2016 tarih, 2656 sayı; 02.05.2016
tarih, 2851 sayı ve 04.05.2016 tarih, 2916 sayı ile Kurum’a intikal eden ihbarlar üzerine
hazırlanan 04.05.2016 tarih ve 2016-1-27/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 11.05.2016
tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 16-16/273-M sayı ile önaraştırma yapılmasına
karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 21.06.2016 tarih ve 2016-1-027/ÖA
sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Niğde ilinde faaliyet gösteren otogaz
bayilerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4.
maddesini ihlal ettiği iddiasını destekler nitelikte delil bulunmadığı ve dolayısıyla aynı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikâyetin reddi ve soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığı belirtilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
16-21/379-174
2/9
I.1. LPG Piyasasına İlişkin Bilgiler
(5) Türkiye’de LPG faaliyetleri ve bu faaliyetlere ilişkin gerçek ve tüzel kişilerin hak ve
yükümlülükleri 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu1 (LPG
Piyasası Kanunu) çerçevesinde düzenlenmektedir. LPG Piyasası Kanunu’nun 3.
maddesine göre, LPG’nin dağıtımı, taşınması ve otogaz bayilik faaliyetlerinin yapılması
(tüplü LPG bayiliği hariç), depolanması, LPG tüpünün imalâtı, dolumu, muayenesi,
tamiri ve bakımı ile bu amaçla tesis kurulması ve işletilmesi için lisans alınması
zorunludur.
(6) LPG piyasasında fiyat oluşumu ise anılan Kanun’un 10. maddesinde düzenlenmektedir.
Buna göre LPG alım satımında fiyatlar, erişilebilir dünya serbest piyasa koşullarına göre
oluşmakta; rafineriler ve dağıtıcılar, lisansları kapsamında yaptıkları piyasa faaliyetlerine
ilişkin fiyatları, erişilebilir dünya serbest piyasalarındaki fiyat oluşumunu dikkate alarak,
tavan fiyatlar olarak EPDK’ya bildirmektedirler.
(7) Bu yasal düzenlemeler çerçevesinde Türkiye’de otogaz pazarında 73 dağıtım şirketi
faaliyet göstermekte olup, dağıtıcı lisansı sahiplerince 2014 yılında 800.949 ton tüplü
LPG, 84.632 ton dökme LPG, 2.838.408 ton otogaz LPG olmak üzere toplam 3.723.989
ton LPG satışı yapılmıştır2.
I.2. Yapılan İnceleme ve Tespitler
(8) Yürütülen önaraştırma kapsamında, Niğde il merkezinde bulunmaları dikkate alınarak,
02.06.2016 tarihinde;
- Öztürk Petrolleri Tic. San. Ltd. Şti.‘nin (ÖZTÜRK PETROL) Bp ve Opet
istasyonlarında,
- YERLİKAYA PETROL’ün Opet ve Shell istasyonlarında,
- Niğtaş Mikronize Kalsit T San. Ltd. Şti’nde (NİĞTAŞ AYTEMİZ),
- Akçay Petrol ve Turizm Ltd. Şti.’nde (AKÇAY TOTAL),
- Aydoğanlar Nak. Kuyumculuk Petrol İnş. Oto. Alım Satım Tic. Ltd. Şti.’nde
(AYDOĞANLAR ALPET),
- Erken Petrol Ürn. Nak. Teks. Gıda Tar. ve Tic. Ltd. Şti.’nde (ERKEN OMV),
- Çelikhan Petrol Turizm İnş. Gıda İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nde (ÇELİKHAN SHELL),
- Emiroğlu Petrol Tarım Gıda İnş. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nde (EMİROĞLU OMV)
yerinde inceleme yapılmıştır.
(9) Yapılan yerinde incelemelerde, otogaz fiyatlarının şikâyete konu teşebbüslerce
ortaklaşa belirlendiğine dair herhangi bir belgeye ulaşılamamıştır.
(10) Yapılan yerinde incelemeler esnasında başvuru konusu iddialar kapsamında yukarıda
sayılan istasyonlardan, 01.01.2016–31.05.2016 tarihleri arasında uygulanan KDV dahil
otogaz alış ve satış fiyatlarına ilişkin bilgiler talep edilmiştir.
1 13.03.2005 tarihli ve 25754 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
2 EPDK 2014 yılı LPG Sektör Raporu.
16-21/379-174
3/9
(11) Yerinde incelemede alınan bilgiler ile teşebbüsler tarafından gönderilen cevabi yazılar
doğrultusunda, 2016 yılı Ocak-Mayıs dönemindeki KDV dahil otogaz pompa alış ve
satış fiyatlarına ilişkin bilgiler, değişim tarihleri ile birlikte istasyon bazında aşağıdaki
tablolarda yer almaktadır:
Tablo 1: AKÇAY TOTAL Ocak-Mayıs Dönemi Otogaz Alış ve Satış Fiyatları
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Alış
Fiyatı (TL)
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Satış
Fiyatı (TL)
01.01.2016 (…..) 01.01.2016 (…..)
13.01.2016 (…..) 07.01.2016 (…..)
02.02.2016 (…..) 01.02.2016 (…..)
01.03.2016 (…..) 03.02.2016 (…..)
16.03.2016 (…..) 03.03.2016 (…..)
13.04.2016 (…..) 18.04.2016 (…..)
07.05.2016 (…..) 07.05.2016 (…..)
14.05.2016 (…..) 14.05.2016 (…..)
25.05.2016 (…..)
Tablo 2: ERKEN OMV Ocak-Mayıs Dönemi Otogaz Alış ve Satış Fiyatları
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Alış
Fiyatı (TL)
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Satış
Fiyatı (TL)
01.01.2016 (…..) 01.01.2016 (…..)
06.01.2016 (…..) 06.01.2016 (…..)
14.01.2016 (…..) 14.01.2016 (…..)
03.02.2016 (…..) 16.01.2016 (…..)
15.03.2016 (…..) 03.02.2016 (…..)
13.04.2016 (…..) 13.04.2016 (…..)
15.04.2016 (…..) 19.04.2016 (…..)
07.05.2016 (…..) 07.05.2016 (…..)
14.05.2016 (…..) 14.05.2016 (…..)
25.05.2016 (…..)
Tablo 3: EMİROĞLU OMV Ocak-Mayıs Dönemi Otogaz Alış ve Satış Fiyatları
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Alış
Fiyatı (TL)
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Satış
Fiyatı (TL)
01.01.2016 (…..) 01.01.2016 (…..)
06.01.2016 (…..) 07.01.2016 (…..)
02.02.2016 (…..) 02.02.2016 (…..)
13.04.2016 (…..) 18.04.2016 (…..)
07.05.2016 (…..) 19.04.2016 (…..)
07.05.2016 (…..)
13.05.2016 (…..)
Tablo 4: ÖZTÜRK PETROL BP Ocak-Mayıs Dönemi Otogaz Alış ve Satış Fiyatları
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Alış
Fiyatı (TL)
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Satış
Fiyatı (TL)
01.01.2016 (…..) 01.01.2016 (…..)
14.01.2016 (…..) 06.01.2016 (…..)
16.01.2016 (…..) 09.01.2016 (…..)
20.01.2016 (…..) 14.01.2016 (…..)
22.01.2016 (…..) 16.01.2016 (…..)
25.01.2016 (…..) 15.03.2016 (…..)
28.01.2016 (…..) 13.04.2016 (…..)
30.01.2016 (…..) 19.04.2016 (…..)
06.02.2016 (…..) 07.05.2016 (…..)
07.02.2016 (…..) 14.05.2016 (…..)
08.02.2016 (…..) 15.05.2016 (…..)
10.02.2016 (…..) 25.05.2016 (…..)
01.02.2016 (…..)
21.02.2016 (…..)
25.02.2016 (…..)
12.03.2016 (…..)
16-21/379-174
4/9
Tablo 4’ün Devamı:
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Alış
Fiyatı (TL)
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Satış
Fiyatı (TL)
15.03.2016 (…..)
19.03.2016 (…..)
22.03.2016 (…..)
27.03.2016 (…..)
30.03.2016 (…..)
31.03.2016 (…..)
09.04.2016 (…..)
11.04.2016 (…..)
12.04.2016 (…..)
13.04.2016 (…..)
14.04.2016 (…..)
15.04.2016 (…..)
20.04.2016 (…..)
21.04.2016 (…..)
29.04.2016 (…..)
05.05.2016 (…..)
07.05.2016 (…..)
15.05.2016 (…..)
16.05.2016 (…..)
17.05.2016 (…..)
21.05.2016 (…..)
22.05.2016 (…..)
24.05.2016 (…..)
25.05.2016 (…..)
26.05.2016 (…..)
27.05.2016 (…..)
28.05.2016 (…..)
29.05.2016 (…..)
31.05.2016 (…..)
Tablo 5: NİĞTAŞ AYTEMİZ Ocak-Mayıs Dönemi Otogaz Alış ve Satış Fiyatları
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Alış
Fiyatı (TL)
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Satış
Fiyatı (TL)
01.01.2016 (…..) 01.01.2016 (…..)
07.01.2016 (…..) 07.01.2016 (…..)
12.01.2016 (…..) 03.02.2016 (…..)
17.01.2016 (…..) 01.03.2016 (…..)
03.02.2016 (…..) 18.04.2016 (…..)
01.05.2016 (…..) 19.04.2016 (…..)
17.05.2016 (…..) 07.05.2016 (…..)
14.05.2016 (…..)
25.05.2016 (…..)
26.05.2016 (…..)
Tablo 6: YERLİKAYA PETROL OPET Ocak-Mayıs Dönemi Otogaz Alış ve Satış Fiyatları
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Alış
Fiyatı (TL)
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Satış
Fiyatı (TL)
01.01.2016 (…..) 01.01.2016 (…..)
04.01.2016 (…..) 04.01.2016 (…..)
11.01.2016 (…..) 05.01.2016 (…..)
15.01.2016 (…..) 06.01.2016 (…..)
25.01.2016 (…..) 11.01.2016 (…..)
29.01.2016 (…..) 12.01.2016 (…..)
01.02.2016 (…..) 14.01.2016 (…..)
03.02.2016 (…..) 18.01.2016 (…..)
06.02.2015 (…..) 19.01.2016 (…..)
08.02.2016 (…..) 20.01.2016 (…..)
10.02.2016 (…..) 25.01.2016 (…..)
16-21/379-174
5/9
Tablo 6’nın Devamı:
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Alış
Fiyatı (TL)
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Satış
Fiyatı (TL)
15.02.2016 (…..) 26.01.2016 (…..)
18.02.2016 (…..) 27.01.2016 (…..)
22.02.2016 (…..) 01.02.2016 (…..)
27.02.2016 (…..) 02.02.2016 (…..)
29.02.2016 (…..) 08.02.2016 (…..)
03.03.2016 (…..) 09.02.2016 (…..)
07.03.2016 (…..) 15.02.2016 (…..)
08.03.2016 (…..) 16.02.2016 (…..)
14.03.2016 (…..) 22.02.2016 (…..)
16.03.2016 (…..) 23.02.2016 (…..)
21.03.2016 (…..) 24.02.2016 (…..)
30.03.2016 (…..) 29.02.2016 (…..)
04.04.2016 (…..) 01.03.2016 (…..)
06.04.2016 (…..) 14.03.2016 (…..)
11.04.2016 (…..) 16.03.2016 (…..)
13.04.2016 (…..) 21.03.2016 (…..)
18.04.2016 (…..) 22.03.2016 (…..)
21.04.2016 (…..) 28.03.2016 (…..)
07.05.2016 (…..) 29.03.2016 (…..)
14.05.2016 (…..) 30.03.2016 (…..)
30.05.2016 (…..) 04.04.2016 (…..)
06.04.2016 (…..)
11.04.2016 (…..)
13.04.2016 (…..)
18.04.2016 (…..)
20.04.2016 (…..)
07.05.2016 (…..)
14.05.2016 (…..)
26.05.2016 (…..)
27.05.2016 (…..)
28.05.2016 (…..)
Tablo 7: YERLİKAYA PETROL SHELL Ocak-Mayıs Dönemi Otogaz Alış ve Satış Fiyatları
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Alış
Fiyatı (TL)
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Satış
Fiyatı (TL)
02.01.2016 (…..) 01.01.2016 (…..)
06.01.2016 (…..) 06.01.2016 (…..)
15.01.2016 (…..) 14.01.2016 (…..)
02.02.2016 (…..) 02.02.2016 (…..)
12.02.2016 (…..) 10.02.2016 (…..)
17.02.2016 (…..) 13.04.2016 (…..)
02.03.2016 (…..) 19.04.2016 (…..)
16.03.2016 (…..) 07.05.2016 (…..)
14.04.2016 (…..) 14.05.2016 (…..)
10.05.2016 (…..) 26.05.2016 (…..)
14.05.2016 (…..) 28.05.2016 (…..)
19.05.2016 (…..)
29.05.2016 (…..)
31.05.2016 (…..)
16-21/379-174
6/9
Tablo 8: AYDOĞANLAR ALPET Ocak-Mayıs Dönemi Otogaz Alış ve Satış Fiyatları
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Alış
Fiyatı (TL)
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Satış
Fiyatı (TL)
01.01.2016 (…..) 01.01.2016 (…..)
06.01.2016 (…..) 06.01.2016 (…..)
14.01.2016 (…..) 14.01.2016 (…..)
02.02.2016 (…..) 02.02.2016 (…..)
15.03.2016 (…..) 19.04.2016 (…..)
13.04.2016 (…..) 07.05.2016 (…..)
07.05.2016 (…..) 14.05.2016 (…..)
14.05.2016 (…..) 26.05.2016 (…..)
Tablo 9: ÇELİKHAN SHELL Ocak-Mayıs Dönemi Otogaz Alış ve Satış Fiyatları
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Alış
Fiyatı (TL)
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Satış
Fiyatı (TL)
01.01.2016 (…..) 01.01.2016 (…..)
06.01.2016 (…..) 06.01.2016 (…..)
14.01.2016 (…..) 14.01.2016 (…..)
02.02.2016 (…..) 02.02.2016 (…..)
15.03.2016 (…..) 15.03.2016 (…..)
13.04.2016 (…..) 13.04.2016 (…..)
07.05.2016 (…..) 07.05.2016 (…..)
14.05.2016 (…..) 14.05.2016 (…..)
18.05.2016 (…..) 18.05.2016 (…..)
28.05.2016 (…..) 28.05.2016 (…..)
Tablo 10: ÖZTÜRK PETROL OPET Ocak-Mayıs Dönemi Otogaz Alış ve Satış Fiyatları
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Alış
Fiyatı (TL)
Değişim
Tarihleri
KDV Dahil Litre Satış
Fiyatı (TL)
01.01.2016 (…..) 01.01.2016 (…..)
06.01.2016 (…..) 06.01.2016 (…..)
15.01.2016 (…..) 13.01.2016 (…..)
04.02.2016 (…..) 15.01.2016 (…..)
13.02.2016 (…..) 21.01.2016 (…..)
15.03.2016 (…..) 29.01.2016 (…..)
20.03.2016 (…..) 02.02.2016 (…..)
13.04.2016 (…..) 04.02.2016 (…..)
15.04.2016 (…..) 05.02.2016 (…..)
22.04.2016 (…..) 02.03.2016 (…..)
10.05.2016 (…..) 03.03.2016 (…..)
15.05.2016 (…..) 09.03.2016 (…..)
26.05.2016 (…..) 11.03.2016 (…..)
27.05.2016 (…..) 16.03.2016 (…..)
31.05.2016 (…..) 18.03.2016 (…..)
24.03.2016 (…..)
25.03.2016 (…..)
30.03.2016 (…..)
01.04.2016 (…..)
06.04.2016 (…..)
08.04.2016 (…..)
09.04.2016 (…..)
13.04.2016 (…..)
14.04.2016 (…..)
15.04.2016 (…..)
19.04.2016 (…..)
07.05.2016 (…..)
14.05.2016 (…..)
25.05.2016 (…..)
27.05.2016 (…..)
16-21/379-174
7/9
(12) Yukarıdaki tablolarda özetlenen otogaz fiyat değişimlerinin grafiğe yansımış haline ise
aşağıda yer verilmektedir:
Grafik 1: 01.01.2016-31.05.2016 Dönemi Bayilerin KDV Dahil Otogaz Alış Fiyatları (TL/lt)
(…..TİCARİ SIR…..)
Kaynak: Teşebbüslerden gönderilen bilgiler.
Grafik 2: 01.01.2016-31.05.2016 Dönemi Bayilerin KDV Dahil Otogaz Pompa Satış Fiyatları (TL/lt)
(…..TİCARİ SIR…..)
Kaynak: Teşebbüslerden gönderilen bilgiler.
Grafik 3: 01.01.2016-31.05.2016 Dönemi Bayilerin Otogaz Satışı İle Elde Ettiği Kar-Zarar (TL/lt)
(…..TİCARİ SIR…..)
Kaynak: Teşebbüslerden gönderilen bilgiler.
Grafik 4: Dağıtıcıların 01.01.2016-31.05.2016 Döneminde Niğde İli İçin Yayımladıkları KDV Dahil Otogaz
Tavan Fiyatları (TL/lt)
(…..TİCARİ SIR…..)
Kaynak: EPDK internet sitesi ve teşebbüslerden gönderilen bilgiler.
I.3. Değerlendirme
(13) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, “belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu
etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar”
yasaklanmış ve aynı maddenin ikinci fıkrasında ise tahdidi olmamak üzere yasaklanan
hallere ilişkin örneklere yer verilmiştir. Söz konusu fıkranın (a) bendinde, “mal veya
hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her
türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan hallerden sayılmıştır.
(14) Yukarıda özetlenen başvurularda, Niğde ilinde faaliyet gösteren otogaz bayilerinin,
otogaz fiyatlarını belirlemek hususunda anlaşma içerisinde olduğu iddia edilmektedir.
Bu bakımdan başvurular, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde sayılan hallere uyabilecek türden uygulamalara ilişkin iddialar içermektedir.
(15) Şikâyete konu teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri yönündeki
iddiaları araştırmak üzere Niğde ili merkezindeki on adet otogaz istasyonunda yapılan
yerinde incelemelerde, iddia edilen fiyat birlikteliğinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmadan kaynaklandığına işaret eder nitelikte
herhangi bir delil bulunamamıştır.
16-21/379-174
8/9
(16) Öte yandan, yukarıda yer verilen Grafik 2 incelendiğinde, 19.04.2016–25.05.2016
tarihleri arasındaki döneme kadar inceleme konusu teşebbüslerin uyguladıkları KDV
dahil otogaz satış fiyatlarının birbirinden önemli derecede farklılaştığı, 19.04.2016–
25.05.2016 tarihleri arasında ÇELİKHAN SHELL hariç olmak üzere teşebbüslerin
fiyatlarında örtüşmelerin/paralelliklerin bulunduğu ve fakat bu bir aylık süre sonunda
fiyatların yine eski seviyelerine geri döndüğü ve birbirinden farklılaştığı gözlenmektedir.
İlgili dönem Grafik 1’de yer alan alış fiyatlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu
fiyat artışını ÖZTÜRK PETROL ve YERLİKAYA PETROL’ün OPET istasyonlarında
20.04.2016 sonrası alış fiyatlarında ortaya çıkan artışın tetiklemiş olabileceği
değerlendirilmektedir. Nitekim her iki OPET istasyonunda Mayıs sonu itibarıyla alış
fiyatlarının düşüş eğilimine girdiği ve satış fiyatlarının da tekrar düşüşe geçtiği
gözlenmektedir. Öte yandan her iki OPET istasyonunun, anılan paralellik dönemine
kadar, “halk günü” olarak nitelendirilebilecek her haftanın bir gününde yaptıkları fiyat
indirimleri de dikkat çekicidir.
(17) Daha önce de belirtildiği üzere, yapılan yerinde incelemelerde, iddia edilen fiyat
birlikteliğinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı bir
anlaşmadan kaynaklandığına işaret eder nitelikte herhangi bir bilgi ya da belgeye
rastlanmamıştır. Bununla birlikte 19.04.2016–25.05.2016 tarihleri arasında yukarıda
bahsi geçen paralelliğin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan;
“Bir anlaşmanın varlığının ispatlanamadığı durumlarda piyasadaki fiyat değişmelerinin
veya arz ve talep dengesinin ya da teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin, rekabetin
engellendiği, bozulduğu veya kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi,
teşebbüslerin uyumlu eylem içinde olduklarına karine teşkil eder.” hükmü bakımından
da değerlendirilmesi gerekmektedir.
(18) Kurul’un 26.07.2007 tarih ve 07-62/742-269 sayılı kararında, uyumlu eylem halinin
tespitinde üç temel bulgunun ortaya çıkartılmasının yeterli olduğu ve bu bulguların;
- Rakip teşebbüsler arasındaki bir ilişkinin varlığı,
- Rakip teşebbüsler arasında ortak tavır sonucunu doğuran ve diğer rakip
teşebbüslerin hareketlerini etkileyen davranışların varlığı,
- Rakip teşebbüsler arasında bağımsız hareket etme halinin ortadan kalktığı
durumların varlığından
oluştuğu dile getirilmiştir. Dolayısıyla Kurul kararlarında, yalnızca fiyat paralelliğinin,
zorunlu olarak, teşebbüsler arasında bir uyumlu eylemin varlığı anlamına gelmeyeceği
ve 4054 sayılı Kanun 4. maddesi kapsamındaki uzlaşmalar ile salt paralel davranışlar
arasındaki ayrımın, ilave çeşitli delillerle ortaya konulması gerektiği vurgulanmaktadır.
Buna karşın, yapılan yerinde incelemelerde, teşebbüsler arasında uyumlu eylemin
varlığını gösterebilecek nitelikte bir ilişkinin, iletişimin veya davranışın bulunduğuna
işaret eden herhangi bir bulguya da rastlanmamıştır.
(19) Kurul’un, otogaz pazarı özelinde almış olduğu birçok kararında, istasyonların benzer
fiyatlar uygulamasına rağmen soruşturma açılmasına yer olmadığına karar verdiği
görülmektedir. Buna örnek olarak gösterebilecek kararlar Eskişehir Oto LPG3, Aksaray
Oto LPG4, Niksar Akaryakıt5, Beyşehir Akaryakıt6 ve Kayseri Yahyalı7 kararlarıdır.
3 14.10.2010 tarihli ve 10-65/1374-512 sayılı Kurul kararı.
4 03.02.2011 tarihli ve 11-07/132-41 sayılı Kurul kararı.
5 25.08.2011 tarihli ve 11-46/1131-396 sayılı Kurul kararı.
6 25.08.2011 tarihli ve 11-46/1131-396 sayılı Kurul kararı.
7 14.01.2016 tarihli ve 16-02/30-9 sayılı Kurul kararı.
16-21/379-174
9/9
(20) Diğer yandan, yapılan yerinde incelemelerde teşebbüs yetkilileri tarafından, bayilerde
uyguladıkları otogaz fiyatlarının dağıtıcılar tarafından belirtilen tavsiye fiyatların altında
olduğu, otogaz ürününde düşük kar marjlarıyla çalıştıkları, anılan dönemdeki fiyat
artışlarında teşebbüslerin birbirini izledikleri ancak herhangi bir şekilde fiyatların
rakiplerle anlaşma içerisinde belirlenmediği ifade edilmiştir. Nitekim Grafik 2, Grafik 4 ile
beraber değerlendirildiğinde teşebbüslerin fiyatlarını dağıtıcılar tarafından belirlenen
tavan fiyatların altında belirlediği, ayrıca Grafik 3’te ise teşebbüslerin zaman zaman
eksiye düşen düşük kar marjlarıyla çalıştığı görülmektedir.
(21) Netice itibarıyla, inceleme konusu dönem kapsamında Niğde ili merkezinde faaliyet
gösteren yerinde incelemeye konu istasyonların, ÇELİKHAN SHELL hariç olmak üzere,
otogaz satış fiyatlarında 19.04.2016-25.05.2016 tarihleri arasında örtüşmelerin,
paralelliklerin bulunduğu görülmekle birlikte, yapılan yerinde incelemelerde fiyatların
birlikte belirlendiğine ilişkin bir anlaşma ve/veya uyumlu eylemin varlığına delil teşkil
eden herhangi bir bilgi ya da belgeye ulaşılamamış ve ayrıca söz konusu teşebbüsler
arasında, rekabeti sınırlayıcı koordinasyonu gösterir herhangi bir iletişime veya bilgi
paylaşımına da rastlanmamıştır. Buna ilaveten, yerinde inceleme tarihleri itibarıyla
fiyatların eski seviyelerine döndüğü, birbirinden farklılaştığı ve uygulanan fiyatlar
bakımından teşebbüsler arasında bir yeknesaklığın olmadığı görülmüştür. Dolayısıyla,
Kurul’un önceki tarihli kararları da dikkate alındığında, önaraştırma konusu iddialara
yönelik olarak Niğde ilinde faaliyet gösteren şikâyete konu istasyonlar hakkında
soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy