Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-3-143 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-57/1539-552
Karar Tarihi : 15.11.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: H. Gökşin KEKEVİ, Osman Tan ÇATALCALI
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:
- Cargill Tarım ve Gıda Sanayi Ticaret A.Ş.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK
Av. Korhan YILDIRIM, Av. Derya DURLU
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mah. 34349 Beşiktaş/İstanbul
- Amylum Nişasta San. ve Tic. A.Ş.
Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi Yakapınar/Adana
- Tat Nişasta San. ve Tic. A.Ş.
Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi Yakapınar/Adana
- Sunar Mısır Entegre Tesisleri A.Ş.
Turhan Cemal Beriker Bulvarı Yolgeçen Mah. No:565 Adana
(1) E. DOSYA KONUSU: Nişasta üreticilerinin birlikte hareket etmek suretiyle mısır alım
fiyatlarını ve şartlarını belirledikleri iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Cargill Tarım ve Gıda Sanayi Ticaret A.Ş. (Cargill), Amylum Nişasta San. ve Tic. A.Ş.
(Amylum), Tat Nişasta San. ve Tic. A.Ş. (Tat) ve Sunar Mısır Entegre Tesisleri A.Ş.
(Sunar)’nin iletişim halinde olduğu ve alım stratejilerini birlikte belirledikleri böylelikle
piyasada mısır fiyatlarına doğrudan etki ettikleri,
- Dünyada yaşanan kuraklıklar sebebiyle en büyük mısır üreticisi konumunda bulunan
Amerika Birleşik Devletleri’nde dahi fiyatların Genetiği Değiştirilmiş Organizma (GDO)lı
mısırlar için 350 $/Ton (630 TL), GDO’suz mısırlar içinse 400 $/Ton dolaylarında
seyrettiği, Türkiye’de ise GDO’suz mısırın ton başına fiyatının 530-550 TL aralığında
olduğu, her zaman Türkiye’deki mısır fiyatlarının dünya fiyatlarının üstünde oluştuğu göz
önüne alındığında, bu durumun anılan nişasta üreticilerinin aralarında anlaştıklarına
işaret ettiğinin görüleceği,
- Nişasta üreticilerinin mısır fiyatlarının görece düşük seyretmesinden kaynaklı maliyet
avantajlarını tüketiciye yansıtmadığı, devletin nişasta üretimine getirmiş olduğu kotayı
12-57/1539-552
2/3
çiftçiye koz olarak kullandıkları ve düşük fiyatlardan mısır almalarını buna
dayandırdıkları,
- Nişasta üreticilerinin bir önceki hasat mevsiminde sırayla alım yaptığı böylece
piyasadaki malın tek fabrikaya yönelmesinin sağlandığı ve pazarın rekabetçi işleyişinin
bozulduğu,
- Bu yılki hasadın başlamasıyla birlikte tüm nişasta üreticilerinin başvuru sahibi tarafından
arandığı hepsinin hasadın başlamış olmasına rağmen henüz alım yapamayacaklarını,
ancak pazartesi itibarıyla alım yapmaya başlayabileceklerini ifade ettikleri,
- Daha da önemlisi nişasta üreticilerinin her birinin mısırın fabrika teslim fiyatını 575
TL/ton olarak belirledikleri,
iddia edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.08.2012 tarih ve 6659 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 31.08.2012 tarih ve 2012-3-143/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun
görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 05.11.2012 tarih ve 2012-3-143/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; soruşturma açılmasına gerek
olmadığı ve şikayetlerin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade
edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Teşebbüsler Hakkında Bilgiler
(6) Haklarında önaraştırma yürütülen Cargill, Amylum, Tat ve Sunar, mısırdan nişasta üreten
teşebbüslerdir.
(7) 06.06.2002 tarih ve 02-36/402-169 sayılı Kurul kararında; Cerestar'ın Türkiye'de faaliyet
gösteren PNS Pendik Nişasta Sanayi A.Ş.(PNS)’de sahip olduğu %50 oranındaki
hissesinin Cargill tarafından devralınmasına izin verilmiş ve Cargill'in Türkiye'de nişasta,
glikoz ve fruktoz pazarının %70'ine tek başına sahip olarak, Cargill'den ürün alan
teşebbüsleri zor durumda bırakacağı yönündeki şikayet reddedilmiştir. Söz konusu
kararda; gerek mısır tabanlı nişasta sektörüne gerekse de ilgili sektörde faaliyet gösteren
ve bu önaraştırmanın da konusu olan Cargill, Amylum, Tat ve Sunar’ın faaliyetlerine ilişkin
olarak ayrıntılı inceleme ve değerlendirmeler yapılmıştır. Bu değerlendirmeler arasında;
- Pazarda en yüksek payın Cargill'e ait olduğu, ikinci sırada Amylum’un yer aldığı;
- Nişasta pazarında yer alan küçük ölçekli üreticiler, Tat ve Sunar’ın diğer üreticilere karşı
etkin rekabet içinde oldukları,
- Bu nedenle anılan firmaların büyüklüklerinin değerlendirmeler açısından ihmal edilebilir
boyutta olmadığı, pazarın büyük firmaları olan Cargill ve/veya Amylum firmalarının nişasta
fiyatlarında artış sağlamalarının her zaman Tat ve Sunar'ın pazar payını artırma anlamını
taşıyacağı, bu nedenle nişasta pazarında rekabeti kısıtlayıcı bir gelişmenin
yaşanmayacağı,
yer almaktadır.
I.2. İlgili Pazar
(8) Karar sonucunu etkilemeyeceğinden hareketle pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı
kanaatine varılmıştır. .
12-57/1539-552
3/3
I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(9) 10.10.2012 tarihinde Cargill, Amylum, Tat ve Sunar teşebbüslerinde eş zamanlı olarak
yerinde inceleme yapılmıştır. Söz konusu yerinde incelemelerde mısır alım fiyatlarının ve
şartlarının birlikte belirlendiği iddiasını destekler nitelikte delil bulunamamıştır.
(10) Dosya içeriğinden; Cargill’in (…..), Amylum’un (…..), Tat’ın (…..), Sunar’ın (…..) tarihinde
alım yapmaya başladığı ve alım fiyatlarının birbirlerinden farklı olduğu saptanmıştır.
(11) Nişasta üreticileri Cargill, Amylum, Tat ve Sunar’ın mısır alım fiyat, miktar ve tarihlerinin
birbirinden farklı olduğu dosya içeriğinden anlaşılmıştır. Dolayısıyla mısır alım fiyatları ve
şartlarının birlikte belirlendiği iddiasını destekler nitelikte delil bulunamadığından
soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(12) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma
açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy