Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-2-100 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 06-84/1061-308
Karar Tarihi : 15.11.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Ekrem KALKAN, Hüseyin ORMAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN
: Nokia Corporation ile Giesecke & Devrient Gmbh
Temsilcisi Av. Tolga Karataş
10 Lamartine Caddesi Taksim 34437-İstanbul
D. TARAFLAR : - Nokia Corporation
Keilalahdenranta 4, Fin- 02150 Espoo, FİNLANDİYA
- Giesecke & Devrient Gmbh
Prinzregentenstrasse 159, D- 81677 Münih, ALMANYA
E. DOSYA KONUSU :Nokia Corporation ile Giesecke & Devrient Gmbh
arasında kurulacak olan Trustonic Oy adlı ortak girişime izin verilmesi talebi
F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 25.8.2006 tarih ve 5790 sayı ile giren
bildirim üzerine 2813 sayılı Telsiz Kanunu'nun 7.maddesi uyarınca 5.9.2006 tarih ve
3131 sayılı yazı ile Telekomünikasyon Kurumu’ndan dosya konusu işlem hakkında
görüş talep edilmiştir. Telekomünikasyon Kurumu’nun ilgili görüşü 5.10.2006 tarih ve
6695 sayılı kayıt numarasıyla Kuruma intikal etmiştir.
11.9.2006 tarih ve 3179 sayılı Bilgi İsteme yazısı ile dosyada eksikliği tespit edilen
bazı bilgi ve belgelerin Kuruma gönderilmesi taraflardan talep edilmiş, söz konusu
eksiklikler tarafların 20.10.2006 tarih ve 7006 sayılı cevap yazıları ile tamamlanmıştır. 10
Bildirimle ilgili olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun ile 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri çerçevesinde hazırlanan 10.11.2006 tarih ve 2006-
2-100/Öİ-06-EK sayılı Ön İnceleme Raporu, 13.11.2006 tarih ve REK.0.06.00.00-
120/174 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-84 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir ortak girişim olduğu,
- Trustonic Oy’un faaliyetlerine yeni başlayacak bir teşebbüs olması ve ana
teşebbüslerin Trustonic’in faaliyet göstereceği ilgili pazarda faaliyet göstermemeleri 20
sebebiyle ortak girişimin ve ana teşebbüslerin ilgili pazarda herhangi bir ciro ve pazar
paylarının oluşmadığı, dolayısıyla 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro
ve pazar payı eşiklerine ulaşılmadığı, bu sebeple dosya konusu ortak girişimin
kurulmasına yönelik olarak Rekabet Kurulu’ndan izin alınmasına gerek olmadığı,
ifadelerine yer verilmiştir.
06-84/1061-308
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Nokia Corporation
Merkezi Finlandiya’da bulunan ve halka açık bir şirket olan Nokia’nın en büyük
hissedarı % 5,17 hisse ile yatırım yönetimi faaliyetlerinde bulunan birkaç bağlı 30
şirketin holding şirketi konumunda olan The Capital Group Companies Inc’dir. Nokia,
mobil cihazların üretimi ve mobil ağ ekipmanlarının sağlanması, bu konularda
müşterilere çözüm ve hizmet sunulması alanlarında faaliyet göstermektedir. Nokia,
sekiz ülkedeki üretim tesisi ile birlikte 130’dan fazla ülkeye satış faaliyetinde
bulunmaktadır.
Nokia, Türkiye’de merkezi Etiler-İstanbul’da bulunan Nokia Komünikasyon A.Ş.’yi
(Nokia-Türkiye) kontrol etmektedir. Nokia ve Nokia-Türkiye dosya konusu ilgili
pazarda faaliyet göstermemektedir.
H.1.2. Giesecke & Devrient GmbH
Merkezi Almanya’da olan Giesecke & Devrient GmbH (GD), GD Şirketler Grubu’nun 40
nihai ana şirketidir. GD’nin hisseleri %50-50 pay oranlarıyla Almanya’da mukim
Verena von Mitschke-Collande ile ABD’de mukim Claudia Miller adlı iki gerçek kişinin
elinde bulunmaktadır. GD, banknotların ve menkul kıymetlerin üretimi ve basımı, ilgili
işlem ekipmanlarının üretimi, elektronik ödeme ve akıllı kartların üretimi alanlarında
faaliyet göstermektedir. GD’nin satış faaliyetleri dünyada 160’a aşkın ülkede
gerçekleşmektedir.
GD, merkezi Beşiktaş-İstanbul’da bulunan Giesecke & Devrient İstanbul Ticaret ve
Servis Ltd.Şti. (GD-İstanbul) ile merkezi Gebze-İzmit’de bulunan E-Kart Elektronik
Kart Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş (E-Kart) adlı teşebbüsleri kontrol etmektedir.
GD-Türkiye, banknot işlem makinelerinin dağıtımı ve teknik servisi alanında faaliyet 50
göstermektedir E-Kart ise akıllı kartların üretimi, kişiselleştirilmesi ve satışı alanında
faaliyet göstermektedir. Kartların kişileştirilmesi; SIM kart, kredi kartı veya abone
kartlarının üzerindeki çip veya manyetik bant üzerine müşterilerin ilgili kişisel
verilerinin yüklenmesi anlamına gelmektedir. GD İstanbul ve E-Kart dosya konusu
pazarlarda faaliyet göstermemektedir.
H.1.3. Trustronic Oy (Trustonic)
Merkezi Helsinki’de olmak üzere Nokia ve GD tarafından kurulan ve hakkında izin
talebinde bulunulan Trustonic adlı teşebbüsün faaliyet alanı; son kullanıcıların
faydalanacağı biçimde mobil telekomünikasyon cihazlarında “yakın alan iletişimi”
(İngilizce’de NFC: Near Field Communication) uygulamalarının sunulması amacıyla 60
bu uygulamaların gerçekleştirilmesinde rol alacak olan bankalar, kredi kartı şirketleri,
ulaştırma şirketleri, perakendeciler, mobil operatörler gibi üçüncü taraflar arasında
teknik iletişimi sağlamaya yönelik olarak “havadan yükleme hizmetleri” [İngilizce’de
over-the-air, (OTA)] sunmak olarak belirlenmiştir. Ayrıca, OTA hizmetlerinin
sunulmasına yönelik proje yönetimi ve bunlara ilişkin entegrasyon projesi çalışması
gibi OTA hizmetlerinin sağlanmasına ilişkin ilave yardımcı hizmetler de Trustonic’in
faaliyet alanları arasında yer almaktadır.
Bu işlemler sayesinde, son kullanıcılar “yakın alan iletişimi” donanımlı mobil
cihazlarını özel olarak tasarlanmış bir tarayıcının (special-built reader) yakınına
getirerek perakende düzeyindeki alış-verişlerinde ödeme yapabilme, gösteri veya 70
ulaşım biletlerini mobil cihazlarına yükleyebilme ve karşılığında ödeme yapma gibi
hizmetleri alabileceklerdir.
06-84/1061-308
3
Kullanıcılara bu hizmetlerin verilebilmesi için farklı piyasalarda faaliyet gösteren mobil
ağ operatörleri, bankalar, perakendeciler, kredi kartı şirketleri ve hizmet sektörünün
diğer aktörleri gibi birçok kuruluşun işbirliği yapmaları ve sürekli iletişim içinde
olmaları gerekmektedir. Bu iletişim Trustonic tarafından sağlanacaktır. Dolayısıyla
Trustonic’in doğrudan müşterilerinin mobil ağ operatörleri (GSM şirketleri),
bankacılık, ulaşım ve perakende gibi farklı sektörlerde faaliyet gösteren fiili hizmet
sağlayıcıları olacağı anlaşılmaktadır. Trustonic’in nihai kullanıcılarla akdi ilişkilerde
bulunmayacağı tespit edilmiştir. 80
Trustonic’in yukarıda bahsi geçen faaliyetlerde bulunabilmesi amacıyla Nokia ve
GD’den bazı yazılımların lisanslarını alacağı bilgisine ulaşılmıştır. Nokia ve GD’ye ait
bu yazılımlar Trustonic haricindeki diğer teşebbüslerin de kullanımına açık olacaktır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1 İlgili Ürün Pazarı
Ortak girişim şirketinin faaliyet alanı, tüketicilerin “yakın alan iletişimi” donanımlı mobil
telekomünikasyon cihazlarla her türlü ödeme yapma ve uygulamada bulunmasına
imkan verecek şekilde mobil ağ operatörleri, bankalar, kredi kartı şirketleri,
perakendeciler ve diğer hizmet sunucular arasındaki teknik iletişimi sağlamak ve bu
konuda gerekli teknik uygulamaları hayata geçirmek olarak tespit edilmiştir. 90
“Yakın alan iletişimi” teknolojisinin ve bu teknolojinin uygulamaya geçirilmesinin yeni
bir faaliyet alanı olduğu ve bu aşamada Trustonic’in vereceği hizmetlerle ikame
edilebilecek başka bir faaliyet alanının söz konusu olmadığı gerekçesiyle ilgili ürün
pazarı; yakın alan iletişimi özellikli mobil telekomünikasyon cihazlarının tüketici
uygulamalarında kullanılmasına yönelik “havadan yükleme (over- the- air) hizmetleri
pazarı” olarak tanımlanmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer
bölgelerden farklılık göstermediği, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin
tamamında homojen bir yapı sergilediği dikkate alındığında ilgili coğrafi pazar 100
“Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. YAPILAN TESPİTLER ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME
H.3.1. Telekomünikasyon Kurumu’nun Konuyla İlgili Görüşü
Konuyla ilgili olarak oluşturulan Telekomünikasyon Kurumu görüşünde; Trustonic adlı
ortak girişim tarafından NFC teknolojisi kullanılarak gerçekleştirilecek uygulamaların
ülkemiz telekomünikasyon pazarında da sunulmasının tüketici refahının arttırılması
ve telekomünikasyon sektörünün teknolojik yetilerinin geliştirilmesi açısından olumlu
katkılarının olacağı hususları da göz önüne tutularak, söz konusu ortak girişimin
kurulması olumlu olarak değerlendirilmektedir.
H.3.2. İşlemin 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 Sayılı Tebliğ Kapsamında 110
Değerlendirilmesi
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendine göre, amaçlarını gerçekleştirmek
üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak
ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti
sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler, 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma kabul edilmektedir.
Bu çerçevede, bir ortak girişim işleminin yoğunlaşma doğrucu kabul edilebilmesi ve
dolayısıyla 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi
06-84/1061-308
4
çerçevesinde birleşme veya devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar
aşağıdaki şekilde sayılabilir: 120
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
- Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmaması.
Dosyada yer alan bilgiler çerçevesinde bildirim konusu işlemin yukarıda sayılan
unsurları taşıdığı, dolayısıyla anılan Tebliğ kapsamında birleşme/devralma işlemi
olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde “… bir birleşme veya devralmayı gerçekleştiren
teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam
pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam 130
cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası’nı [yirmi beş milyon Yeni Türk Lirası] aşması
halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur. ” hükmü yer almaktadır.
Dosyada yer alan bilgilere göre, bildirime konu ortak girişimin henüz faaliyete
başlamadığı, dolayısıyla herhangi bir pazar payının ve cirosunun oluşmadığı tespit
edilmiştir. Nokia ve GD’nin de ilgili ürün pazarında faaliyet göstermemeleri sebebiyle
söz konusu ilgili pazarda ciroları ve pazar payları bulunmamaktadır. Bu bilgiler
ışığında ana teşebbüslerin bildirim konusu işlem hakkında Rekabet Kurulu’ndan izin
alınması gereken bir işlem olmadığı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Nokia Corporation ile 140
Giesecke & Devrient GmbH tarafından kurulan Trustonic Oy adlı teşebbüsün 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında bir ortak girişim olduğuna, bildirim konusu işlemin
1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle izne tabi olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy