Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-233 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-78/1614-618
Karar Tarihi : 16.12.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Arif Ogün SARI, Can TANERİ
C. BİLDİRİMDE : - Nokia Siemens Networks B.V.
BULUNAN Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan YILDIRIM
Çitlenbik Sokak, No:12, Yıldız Mahallesi, Beşiktaş/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Nokia Siemens Networks B.V.
Werner von Siemensstraat 7 2712 PN Zoetermeer,
HOLLANDA
- Motorola, Inc.
1303 East Algoquin Road Schaumburg, Illinois 60196-1079
ABD
E. DOSYA KONUSU: Nokia Siemens Networks B.V. (Nokia Siemens) tarafından 30
Motorola Inc. (Motorola)’in birtakım kablosuz ağ altyapı varlıklarının
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 04.10.2010 tarih ve 7608 sayı ile intikal
eden ve eksiklikleri 07.12.2010 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri
çerçevesinde düzenlenen 10.12.2010 tarih ve 2010-2-233/Öİ-10-266.AOS sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 14.12.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/610 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 10-78 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin;
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 2. maddesi kapsamında bir devralma
işlemi olduğu, tarafların “Radyo Erişim Ağ Donanımları” ve “İlgili Ağ Altyapı
Hizmetleri” pazarlarında elde ettikleri ciro toplamının aynı Tebliğ’in 4. maddesinde
belirtilen ciro eşiğini aşması nedeniyle söz konusu işlemin izne tabi bir devralma
işlemi olduğu, bildirime konu işlem sonucunda “Radyo Erişim Ağ Donanımları” ve
“İlgili Ağ Altyapı Hizmetleri” pazarlarında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında
10-78/1614-618
2
herhangi bir hakim durum yaratılmadığı veya mevcut bir hakim durumun 50
güçlendirilmediği ve bu suretle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun söz
konusu olmadığı, bu nedenle dosya konusu devralma işlemine izin verilmesinde bir
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı
Bildirim konusu işlem; Nokia Siemens ve bazı iştiraklerinin, Motorola ile iştiraklerinden,
Motorola’nın umumi kablosuz ağ altyapı işletmesini devralmasına ilişkindir.
Bildirime konu devralma işleminin çerçevesi, taraflar arasında 16.07.2010 tarihinde
imzalanmış olan “Ana Devralma Anlaşması” ile belirlenmiştir. Tasarlanan işlem
çerçevesinde devre konu olan umumi kablosuz ağ altyapı işletmesi, ağ operatörleri için 60
noktadan noktaya hücresel ağların tasarlanması, geliştirilmesi, üretilmesi, alımı,
satımı, entegre edilmesi, kurulumu ve servisi faaliyetlerinde bulunmaktadır. Nokia
Siemens anlaşmanın şartları uyarınca; Motorola’nın “bas konuş” teknolojisi ve iDEN
ürün gamı hariç kablosuz ağ altyapı işletmesinin umumi kablosuz ağ altyapı
varlıklarını, Motorola’nın kablosuz ağ altyapısı işine ilişkin bir takım münhasır olmayan
fikri mülkiyet lisansları, diğer bazı patentleri ile fikri mülkiyetlerini ve anlaşmada
belirtilen diğer varlıklar ile özsermaye paylarını devralacaktır. Umumi kablosuz ağ
altyapı işletmesinin devralmaya konu olacak varlıkları, yükümlülükleri ve fikri mülkiyet
hakları Ana Devir Anlaşması’nın ve taraflar arasında imzalanan 16.07.2010 tarihli Fikri
Mülkiyet Anlaşması’nın ilgili maddelerinde düzenlenmektedir. 70
Nokia Siemens, devralma işleminin kapanışının ardından doğrudan veya iştiraklerinin
bir veya birkaçı vasıtasıyla umumi kablosuz ağ altyapı işletmesinin mülkiyetini
devralacak ve işletme üzerinde tek başına kontrol sahibi olacaktır. Buna göre işlem
öncesinde Motorola tarafından kontrol edilen kablosuz ağ altyapı işletmesi işlem
sonrasında Nokia Siemens tarafından kontrol edilmeye başlayacaktır.
Dosya mevcudu belgelerden, Motorola’nın anlaşma uyarınca, Nokia Siemens’e
devralma işleminin kapanışının ardından bir yıl süreyle bir takım geçiş dönemi
hizmetleri sağlayacağı ve devralma işleminin kapanışının aralarında Rekabet
Kurulu’nun da bulunduğu yetkili rekabet kurumlarından izin alınması koşuluna
bağlandığı anlaşılmıştır. 80
H.2. Taraflar
H.2.1 Devralan Taraf: Nokia Siemens
Devralma işleminin alıcı tarafında, Nokia Siemens bulunmaktadır. Nokia Siemens’in
hissedarları %(….) ile Nokia Corporation (Nokia) ve %(….) ile Siemens AG
(Siemens)’dir. Nokia, Nokia Siemens üzerinde dolaylı ve tek başına kontrole sahiptir.1
Nokia, dünya çapında üç iş grubu altında yapılandırılmıştır. Bunlar cihazlar ve
hizmetler, NAVTEQ ve Nokia Siemens’tir.
Cihazlar ve Hizmetler bölümü, Nokia’nın tüm belli başlı tüketici segmentleri için
ürettiği mobil cihaz portföyünün geliştirilmesi, yönetimi ayrıca uygulama ve içerik gibi
hizmetlerin tasarlanması ile geliştirilmesinden sorumludur. Cihazlar ve hizmetler aynı 90
zamanda Nokia’nın tedarik zincirleri, satış kanalları, mobil cihazlar ve hizmetleri ile
bunların birleşimleri için marka ve pazarlama faaliyetlerini idare ederken, Nokia’nın
ticari stratejik ve muhtemel büyüme olanaklarına ilişkin de çalışmalar yapmaktadır.
1 Bu husus, 04.11.2009 tarihli ve 09-52/1250-317 sayılı Rekabet Kurulu kararında da tespit edilmiştir.
10-78/1614-618
3
NAVTEQ, otomobil yer bulma sistemleri, mobil yer bulma cihazları, internet tabanlı
haritalama uygulamaları, devlet ve şirketler için kapsamlı dijital harita bilgisi ile
bununla ilgili yer-temelli içerik ve hizmetler sağlayıcısı olarak faaliyet göstermektedir.
NAVTEQ, Nokia’nın NAVTEQ Corporation’u Temmuz 2008’de devralmasının
ardından Nokia’nın (….) sahip olduğu bir iştiraki haline gelmiştir.
Nokia Siemens, mobil operatörlere ve hizmet sağlayıcılarına mobil ve sabit ağ
çözümleri ve ilgili hizmetleri sağlamaktadır. Hizmet verdiği müşteriler, iletişim hizmeti 100
sağlayıcılarıdır. Bu şirketler, yeni iş modeli değişiklikleri yapmak, ağları ve ticari
yapılarındaki karmaşıklıkları azaltmak, müşteri tabanını genişletmek ve abone
dalgalanmasını en aza indirmek gibi konularda Nokia Siemens’ten hizmet almaktadır.
Nokia Siemens’in bilançoları Nokia’nın hesaplarında konsolide edilmektedir.
Nokia’nın Türkiye’de Nokia Komünikasyon Anonim Şirketi (Nokia Türkiye) adı altında
tek bir iştiraki bulunmaktadır. Nokia Siemens’in de Türkiye’de Nokia Siemens
Networks İletişim Anonim Şirketi (Nokia Siemens Türkiye) adı altında tek bir iştiraki
bulunmaktadır. Nokia Siemens Türkiye’nin ticari amacı, elektrikli ve elektromekanik
dijital donanımlar, bilgi işlem ve telekomünikasyon donanımlarının Türkiye içerisinde
ve yabancı ülkelerde üretimi, alımı ve satımıdır. Ayrıca, şirket ana sözleşmesinde 110
belirtilen başka bir takım faaliyetleri de yürütmektedir. Nokia Siemens, Nokia
Siemens Türkiye’nin (….) sahiptir ve teşebbüsü tek başına kontrol etmektedir.
H.2.2. Devreden Taraf: Motorola
Devralma işleminin satıcı tarafında ise Motorola yer almaktadır. Motorola, geniş bir
kablosuz ürün yelpazesini mümkün kılan teknolojiler, ürünler ve hizmetler sunan ABD
merkezli bir şirkettir. Halka açık bir şirket olup herhangi bir hissedarı tarafından
kontrol edilmemektedir.2 Motorola, Haziran 2010’da Ev Hareket kolu ve Ağ Hareket
kolunun birbirinden ayrılması üzerine dört ayrı ticari kolda faaliyetine devam
etmektedir.
Mobil Cihazlar işkolu dahili yazılım ve uygulamalara sahip akıllı telefonları da içeren 120
cep telefonlarını tasarlamakta, üretmekte, satmakta, bunlara ilişkin hizmet sunmakta
ve fikri mülkiyet haklarını lisanslamaktadır.
Ev Hareket işkolu dijital videolar, IP üzerinden videolar, uydudan ve yerden yayın
ağları için set üstü cihazlar, noktadan noktaya video ve IP üzerinden televizyon yayın
sistemleri, geniş bant ağ erişim altyapı platformları ve ilgili müşteri yeri veri ve ses
donanımları, kablolu televizyon ve iletişim sağlayıcıları için ilgili yazılım sistemleri
tasarlamakta, üretmekte, satmakta, kurulumunu gerçekleştirmekte ve bunlara ilişkin
hizmetler sunmaktadır.
Kurumsal Hareket Çözümleri işkolu, analog ve dijital çift yönlü radyolar, kablosuz
LAN ve güvenlik ürünleri, özel ağlar için ses ve veri iletişim ürünleri ve sistemleri, 130
kablosuz geniş bant sistemleri ve noktadan noktaya kurumsal taşınabilirlik
çözümlerini tasarlamakta, üretmekte, satmakta, kurulumunu gerçekleştirmekte ve
bunlara ilişkin hizmetler sunmaktadır.
2 Bildirim Formu’nda, Motorola’nın ABD Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SEC) kayıt altına alındığı 12
Mart 2010 tarihli en son temsil belgesine ve hissedarlarından (…………………………………...)
fazlasına sahip olduğu belirtilmiştir.
10-78/1614-618
4
Ağ Hareket işkolu, kablosuz hizmet sağlayıcıları için hücresel altyapı sistemleri,
kablosuz veya kablolu teller ve hücresel genişbant sistemleri de dahil olmak üzere
kablosuz ağ sistemleri tasarlamakta, üretmekte, satmakta, kurulumunu
gerçekleştirmekte ve bunlara ilişkin hizmetler sunmaktadır.
Motorola’nın Türkiye’de sadece iki iştiraki bulunmaktadır. Bunlar Motorola 140
Komünikasyon Ticaret ve Servis Limited Şirketi (Motorola Türkiye) ve Motorola
Mobilite ve Telekomünikasyon Cihazları Limited Şirketi (Motorola Mobilite)’dir.
Dosya mevcudunda bu şirketlerden yalnızca Motorola Türkiye’nin, satıcı grubun bir
parçası olduğu ve Nokia Siemens’in Türkiye’deki iştiraki olan Nokia Siemens
Türkiye’ye, anlaşma uyarınca Türkiye’de varlık transferi gerçekleştireceği belirtilmiştir.
Türkiye’de, transfere konu olacak işin, GSM donanımlarının yanı sıra bu
donanımların kurulumu ve bakımına ilişkin sözleşmeler, alacaklar, malzeme ve
donanımlardan oluştuğu ifade edilmiştir.
H.2.3. Devredilen: Motorola’nın Umumi Kablosuz Ağ Altyapı İşletmesi
İşlem kapsamında devredilen malvarlığı, Motorola’nın umumi kablosuz ağ altyapı 150
varlıklarının tamamıdır. Motorola’nın umumi kablosuz ağ altyapı işletmesi, ağ
operatörleri için noktadan noktaya hücresel ağların tasarlanması, geliştirilmesi,
üretilmesi, alımı, satımı, entegre edilmesi, kurulumu ve servisi faaliyetleriyle
uğraşmaktadır.
Motorola’nın umumi kablosuz ağ altyapı işletmesi tamamen Motorola’ya ait olup tek
başına Motorola tarafından kontrol edilmekte ve Türkiye’de herhangi bir iştiraki
bulunmamaktadır. Motorola Türkiye’deki etkilenen pazarlarda yalnızca, umumi
kablosuz ağ altyapı işletmesi aracılığıyla faaliyet göstermektedir.
Devredilen işletme, malvarlığı, hisse, haklar ve yükümlülüklerin bir bütününü teşkil
etmektedir. Söz konusu işletme, Nokia Siemens’e satışından ve Motorola’nın yeniden 160
yapılandırılmasından önce ayrı bir işletme olarak faaliyet göstermekle birlikte ayrı bir
iştirak altında yapılandırılmamıştır. Devre konu işletme, iştiraklerinden ayrıştırılarak
NSN’ye devredilecektir. İşletme, Türkiye’deki GSM ekipmanlarının satımı, kurulumu
ve bakımına ilişkin sözleşmeler, alacak hesapları ve Motorola Komünikasyon Ticaret
ve Servis Ltd. Şti.’nin tesis ve varlıklarını kapsamaktadır.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim konusu işlemde devralınan işletme, Türkiye’deki GSM ekipmanlarının satımı,
kurulumu ve bakımına ilişkin sözleşmeler, alacak hesapları ve Motorola
Komünikasyon Ticaret ve Servis Ltd. Şti.’nin tesis ve varlıklarını kapsamaktadır. 170
Ayrıca devre konu işletme, ayrı bir işletme olarak faaliyet göstermekle birlikte ayrı bir
iştirak altında yapılandırılmamıştır. Bildirim konusu işlemin taraflarından Nokia
Siemens ve Motorola’nın umumi kablosuz ağ altyapı işletmesi, mobil iletişim ağlarına
ilişkin olarak GSM radyo erişim ağları altyapı donanımları ve ilgili ağ altyapısı
hizmetleri ve özellikle konuşlandırma, teslimat ve kurulum hizmetleri ile muhafaza ve
bakım hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedirler. Nokia Siemens ayrıca
çekirdek ağ sistemleri ürünleri ve Türkiye’deki mobil ağ operatörleri için yönetilen
hizmetler alanlarında da faaliyet göstermektedir. Ancak Motorola’nın umumi kablosuz
ağ altyapı işletmesinin bu alanlarda faaliyeti bulunmamaktadır.
180
10-78/1614-618
5
Elektronik haberleşme sektörünün yapısı nedeniyle yukarıda değerlendirilen faaliyet
alanları gerek sahip oldukları teknolojiler gerekse nitelikleri nedeniyle kendi içinde
farklı alt bölümlere ayrılabilecek özellikte olsa da, mevcut dosya özelinde taraf
teşebbüslerin faaliyetleri bazındaki örtüşmenin sınırlı düzeyde kalması nedeniyle bu
faaliyet konularının ayrıştırılmasını gerektirecek bir değerlendirme yapılmamıştır.
Rekabet Kurulu’nun almış olduğu 06-86/1105-323 sayılı kararda da benzer nitelikte
ilgili ürün pazarı tanımlamalarına yer verilirken bu tür bir ayrıma gidilmesine gerek
görülmediği anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, işbu dosya kapsamında ilgili ürün pazarının “Radyo Erişim Ağ
Donanımları” ve “İlgili Ağ Altyapı Hizmetleri” pazarları olarak belirlenebileceği 190
kanaatine ulaşılmakla birlikte, dosya çerçevesinde etki analizi için ilgili pazarlara
ilişkin alt pazarlar da göz önünde bulundurulmuştur.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarında ülke içinde rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir
unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.4. Değerlendirme
H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in (1997/1 sayılı Tebliğ) 2(b) maddesine göre “Herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının 200
tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren
araçları devralması veya kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma
olarak kabul edilmektedir.
Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre işlem, Nokia Siemens’in, Motorola’nın
umumi kablosuz ağ altyapı işletmesini devralmasına ilişkindir. Nokia Siemens
anlaşmanın şartları uyarınca; Motorola’nın “bas konuş” teknolojisi ve iDEN ürün gamı
hariç kablosuz ağ altyapı işletmesinin umumi kablosuz ağ altyapı varlıklarını,
Motorola’nın kablosuz ağ altyapısı işine ilişkin bir takım münhasır olmayan fikri
mülkiyet lisansları ve diğer bazı patentlerini ve diğer fikri mülkiyetlerini ve anlaşmada
belirtilen diğer varlıklar ile özsermaye paylarını devralacaktır. İşlem; malvarlığı, hisse, 210
haklar ve yükümlülüklerin devralınması niteliği taşımaktadır.
Bu bilgiler doğrultusunda başvuru konusu işlemin; bir teşebbüsün malvarlığının ve
ortaklık paylarının bir kısmının başka teşebbüse devredilmesi niteliğinde olması
nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma
işlemi olduğu sonucuna varılmaktadır.
H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi "Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme
veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin,
ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar
paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam 220
cirolarının 25 milyon TL’yi aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları
zorunludur" demek suretiyle hangi tür birleşme ya da devralma işlemlerinin Rekabet
Kurulu'nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.
10-78/1614-618
6
Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre, Nokia’nın 2009 yılında dünya çapındaki
cirosu (……..) Euro olarak gerçekleşmiş, bu cironun (……..) kısmı Cihazlar ve
Hizmetler bölümünce, (……..) kısmı NAVTEQ tarafından ve (……..) kısmı Nokia
Siemens tarafından elde edilmiştir. Nokia’nın ilgili cirosunun TL olarak karşılığı
(……..) olarak bildirilmiştir. Buna göre, bu cironun yaklaşık, (……..) TL’si Cihazlar ve 230
Hizmetler bölümünce, (……..) TL’si NAVTEQ tarafından ve (……..) TL’lik kısmı Nokia
Siemens tarafından elde edilmiştir.3
Nokia Siemens, 2009 yılında Türkiye’de ilgili ürün pazarlarında yaklaşık olarak
(……..) Euro (yaklaşık (……..) TL) ciro elde etmiş bunun yaklaşık (……..) Euro’su
(yaklaşık (……..) TL) GSM donanımları satışından elde edilmiştir. Bildirim Formu’nda
Nokia Siemens’in 2009 yılında Türkiye’de W-CDMA ürünleri satışlarının ihmal
edilebilir düzeyde olduğu ifade edilmiştir. İlgili ürün pazarındaki cirosunun geri
kalanını mobil ağ konuşlandırma/teslimat/kurulumu, bakım ve muhafaza hizmetleri ile
yönetilen hizmetlerden elde etmiştir. Söz konusu ciro, (……..) Euro (yaklaşık (……..)
TL)’dur. 240
Motorola, 2009’da dünya çapında (……..) Amerikan Doları ciro elde etmiştir. İlgili
cironun TL olarak karşılığı (……..) TL olarak bildirilmiştir.4 Motorola’nın umumi
kablosuz ağ altyapı işletmesi, 2009 yılında Türkiye’de yaklaşık olarak (……..) Euro
(yaklaşık (……..) TL) ciro elde etmiştir. Bu cironun büyük bir kısmı daha önceden
kurulmuş olan umumi kablosuz ağ altyapısına verilen hizmetlerden elde edilmiştir.
Türkiye’de elde edilen ilgili cironun; (……..) Euro (yaklaşık (……..) TL)’si GSM ağları
için yapılan radyo erişim ağları satışından, (……..) Euro (yaklaşık (……..) TL)’si
konuşlandırma, teslimat ve kurulum hizmetlerinden ve (……..) Euro (yaklaşık (……..)
milyon TL)’si bakım ve muhafaza hizmetlerinden elde edilmiştir.
Tarafların “Radyo Erişim Ağ Donanımları” pazarındaki ciroları toplamı (……..) TL 250
(……..) olup, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen ciro eşiğini aşmaktadır.
Tarafların “İlgili Ağ Altyapı Hizmetleri” pazarındaki ciroları toplamı (……..) TL (……..)
olup, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen ciro eşiğini aşmaktadır.
Dosya mevcudundaki tarafların pazar paylarını gösterir tablolarda yer alan bilgilere
göre, Nokia Siemens’in, “Radyo Erişim Ağ Donanımları” pazarındaki payı %(……..),
“İlgili Ağ Altyapı Hizmetleri” pazarındaki payı %(……..), Motorola’nın umumi ağ
altyapı işletmesinin, “Radyo Erişim Ağ Donanımları” pazarındaki payı %(……..), “İlgili
Ağ Altyapı Hizmetleri” pazarındaki payı %(……..)’tür.5 Bu çerçevede tarafların “Radyo
Erişim Ağ Donanımları” pazarındaki pazar payları toplamı %(……..), İlgili Ağ Altyapı
Hizmetleri pazarındaki pazar payları toplamı %(……..) olup, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. 260
maddesinde öngörülen pazar payı eşiğini aşmamaktadır. Ancak tarafların ciro
toplamlarının ilgili maddede düzenlenen ciro eşiklerini aşması nedeniyle işlemin izne
tabi olduğu sonucuna varılmıştır.
3 Bildirim Formu’nda Euro üzerinden yapılan ilgili hesaplama işlemlerinde 2008 yılı Merkez Bankası
Ortalama Alış Döviz kuru olan 1 Euro=2,15052 TL’nin esas alındığı ifade edilmiştir.
4 Bildirim Formu’nda ABD Doları üzerinden yapılan ilgili hesaplama işlemlerinde 2008 yılı Merkez
Bankası Ortalama Alış Döviz Kuru olan 1 ABD Doları=1,54706 TL’nin esas alındığı ifade edilmiştir.
5 İlgili pazar payları, taraflar için 2009 yılında gerçekleşen fiili satışlara göre hesaplanmış olup pazarın
büyüklüğü Nokia Siemens’in tahminlerine dayanmaktadır.
10-78/1614-618
7
H.4.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim
durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak,
ülkenin bütününde yahut belli bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet 270
piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak birleşme ve
devralma işlemleri hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır.
Devralma işlemi, küresel bir devralma işlemi olup öncelikle Türkiye dışında
gerçekleşmektedir. İşlemin Türkiye’deki etkisi, Nokia Siemens Türkiye’nin
Motorola’nın umumi ağ altyapı işletmesinin Türkiye’deki faaliyetlerini devralmasıdır.
Motorola şirketlerinin bir takım varlıkları Nokia Siemens’e devredilecek olmakla
birlikte, Motorola’nın umumi ağ altyapı işletmesinin Türkiye’de herhangi bir iştiraki
bulunmamaktadır.
Devralma işlemi, bu çerçevede Nokia Siemens’in, Motorola’nın CDMA ve WiMAX
mobil ağ donanım teknolojilerine erişimini sağlayacak, Nokia Siemens’in daha 280
önceden faaliyette bulunmadığı bu iki teknoloji alanına erişimini sağlayarak söz
konusu iki teknolojinin ağırlıklı olarak kullanıldığı Kuzey Amerika ve Asya’daki
varlığını güçlendirecektir. İşlemin gerekçesini de bu amaç oluşturmaktadır.
Dolayısıyla işlem sonucunda Nokia Siemens daha etkin bir biçimde rekabet
edebilecek ve müşterilere kalite ve fiyat olarak yansıtması mümkün olacaktır.
Nokia Siemens’in hissedarları %(……..)ile Nokia ve %(……..) ile Siemens’tir. Nokia,
Nokia Siemens üzerinde dolaylı ve tek başına kontrole sahiptir. Motorola ise halka
açık bir şirket olup herhangi bir hissedarı tarafından kontrol edilmemektedir.
Motorola’nın umumi ağ altyapı işletmesi ise tamamına sahip olan Motorola tarafından
tek başına kontrol edilmektedir. Ne Nokia’nın ne de Siemens’in Türkiye’deki etkilenen 290
pazarlarda faaliyeti bulunmamakla birlikte Motorola bu pazarlarda sadece umumi ağ
altyapı işletmesi aracılığıyla faaliyet göstermektedir.
Tablo 1: 2009 yılı Türkiye Tüm RAN satışları ve pazar payları
Şirket Satış (Milyon Euro) Pazar Payı (%)
Ericsson (……..) (……..)
Huawei (……..) (……..)
Nokia Siemens (……..) (……..)
Motorola Umumi Ağ Altyapı İşl. (……..) (……..)
Diğerleri (……..) (……..)
TOPLAM (……..) 100
Tablo 2: 2009 yılı Türkiye Tüm Ağ Hizmetleri satışları ve pazar payları
Şirket Satış (Milyon Euro) Pazar Payı (%)
Ericsson (……..) (……..)
Nokia Siemens (……..) (……..)
Motorola Umumi Ağ Altyapı İşl. (……..) (……..)
Huawei (……..) (……..)
Alcatel/Lucent (……..) (……..)
Diğerleri (……..) (……..)
TOPLAM (……..) 100
10-78/1614-618
8
Ayrıca taraflar işlem sonrasında Ericsson’dan sonra en büyük ikinci oyuncu
olacaklardır. Pazar payı tabloları bakımından ve her iki pazara ilişkin olarak 300
belirtilmesi gereken husus, rakipler arasında “Diğerleri” başlığı altında, IBM,
Accenture, Lemcon Networks, Leadcom, Mycom, DMN Installations, Bovis Lend
Lease ve başka birtakım bilişim şirketlerinin bulunduğudur. Buna göre, ilgili
pazarlarda, çok sayıda oyuncunun var olması pazarın rekabetçi yapısını ortaya
koyan bir diğer unsurdur.
Devralma işlemi yatay düzlemde, RAN ve GSM RAN, KTK hizmetleri de dahil olmak
üzere İlgili Ağ Altyapısı Hizmetleri ve MB hizmetleri pazarlarını etkilemektedir. Umumi
kablosuz ağ altyapı işletmesi, ağırlıklı olarak Nokia Siemens’in faaliyet göstermediği
WiMAX ve CDMA teknolojilerinde faaliyet göstermekte ve işlem sonrasında, örtüşme
yaşanan segmentlerde Nokia Siemens’in halihazırdaki pazar payında çok küçük bir 310
artışa neden olmaktadır.
Nokia Siemens ve umumi kablosuz ağ altyapı işletmesinin 2009 yılında Türkiye’de
ciro elde ettiği tek segment olan ve dar olarak tanımlanan GSM RAN segmentine
dahi bakıldığında6, tarafların toplam pazar paylarının %(……..)’in altında kalmaya
devam edeceği, ayrıca işlem sonrasında oluşacak şirketin dünyada ve Türkiye’de
pazar lideri olan ve ilgili segmentte %(……..)’lik pazar payına sahip olan Ericsson’un
yoğun rekabetine maruz kalacağı taraflarca ifade edilmiştir.
İşlem sonrasında oluşacak şirket, Türkiye’deki tüm RAN’lar pazarında %(……..)’luk
pazar payına sahip olacak, bununla birlikte pazardaki büyük ve küresel oyuncuların
rekabetçi baskısı ile karşı karşıya kalmaya devam edecektir. Taraflarca, söz konusu 320
oyuncuların Türkiye’de daha küçük pazar paylarına sahip olmalarının ve küresel
anlamda faaliyet göstermelerinin göz önünde bulundurulması halinde bu şirketlerin
esas rekabetçi önemlerinin olduğundan az göründüğü ifade edilmiştir. Ayrıca, söz
konusu şirketlerin mobil ağ donanımı sektörünün özellikleri göz önünde tutulduğunda
kolay ve uygun maliyetli şekilde Türkiye’deki varlıklarını genişletebilecek ve coğrafik
genişlemenin önündeki engelleri azaltabilecekleri belirtilmiştir. Coğrafi genişlemeyi
kolaylaştıran birçok etmen olduğu da belirtilmiştir.
İlgili ağ hizmetleri pazarı değerlendirildiğinde, devralma sonrası oluşacak şirketin tüm
ağ hizmetleri pazarı göz önüne alındığında %(……..)’lük pazar payına sahip olacağı
görülmektedir. 330
Ayrıca, şirketin Türkiye’de örtüşme yaşanan iki hizmet segmenti KTK ile MB
hizmetleridir. Şirket, KTK’da %(……..)-(……..), MB hizmetlerinde %(……..)-(……..) pazar
payına sahip olacaktır.7 Bu çerçevede, devralma işlemi sonrasında dahi şirketin RAN
donanımlarında olduğu gibi bu pazarlarda da birçok güçlü rakibi ve hem küresel
anlamda hem de Türkiye’de benzer hizmetleri kolaylıkla sağlayabilecek olan diğer
rakipleri tarafından zorlanmaya ve rekabetçi baskıyla karşı karşıya kalmaya devam
edeceği belirtilmiştir. Ayrıca, pazarda işlem sonrasında, Ericsson’dan sonraki en
büyük ikinci oyuncu haline gelecek olan taraflar, pazarın önderi olan oyuncuyla başa
6 İlgili pazara ilişkin pazar payları taraflarca; Ericsson için %(….), Nokia Siemens için %(….), Motorola
Umumi Ağ Altyapı İşletmesi için %(….), Huawei için %(….) ve diğerleri için %(….) olarak bildirilmiştir.
7 KTK pazarına ilişkin pazar payları taraflarca; Ericsson için %(….), Nokia Siemens için %(….),
Motorola Umumi Ağ Altyapı İşletmesi için %(….), Huawei için %(….), Alcatel/Lucent için %(….) ve
Diğerleri için %(….) olarak bildirilmiştir. M ve B hizmetleri pazarına ilişkin pazar payları taraflarca;
Ericsson için %(….), Nokia Siemens için %(….), Motorola Umumi Ağ Altyapı İşletmesi için %(….),
Huawei için %(….), Alcatel/Lucent için %(….) ve diğerleri için %(….) olarak bildirilmiştir.
10-78/1614-618
9
baş bir güce kavuşacak ve pazardaki rekabetin daha da şiddetli yaşanmasına neden
olabilecektir. Buna göre, pazarda bir büyük oyuncu ve birçok küçük oyuncunun 340
varlığına oranla, daha tercih edilir bir yapı ortaya çıkacaktır. Bu pazarların da RAN
donanımlarında olduğu gibi mobil ağ altyapısı için yapılan ihalelerde her iki hizmeti
de satın alan mobil ve/veya kurulu iletişim operatörleri olan güçlü müşterilerce
zorlanmaya devam edeceği ifade edilmiştir.
Bu çerçevede, bildirim konusu işlem neticesinde “Radyo Erişim Ağ Donanımları” ve
“İlgili Ağ Altyapı Hizmetleri” pazarlarında hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir
hakim durumun daha da güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı sonucuna
varılmıştır.
Ayrıca, Hisse Alım Sözleşmesi’nin 10.11. maddesinde tarafların faaliyetlerine yönelik
olarak rekabet yasağına, 10.5. maddesinde ise gizlilik hükmüne yer verildiği 350
görülmektedir. Anılan yasakların süre, taraflar ve kapsam bakımından gerekli
olandan fazla bir kısıtlama içermediği ve dolayısıyla makul olduğu sonucuna
ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu 360
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy