Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-1-059 (Devralma) Karar Sayısı : 24-50/1124-482 Karar Tarihi : 28.11.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Funda SOYLU, Harun BAYFİDAN, Rengin ÜCEL, Fatih BOZBIYIK, Zeyneddin SEZEROĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Inavitas Enerji Anonim Şirketi Temsilcisi: Av. Selcen SAYGILI İnönü Mahallesi 1748 Cadde No:1 Yenimahalle/Ankara (1) D. DOSYA KONUSU: İns Yazılım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ortak kontrolünün, Inavitas Enerji Anonim Şirketi, Emin CANER ve Habib KARA tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 14.10.2024 tarih ve 57648 sayı ile intikal eden, eksiklikleri en son 19.11.2024 tarihli ve 59163 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 22.11.2024 tarih ve 2024-1-059/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda hâlihazırda Emin CANER ve Habib KARA’nın ortak kontrolü altında bulunan İns Yazılım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin (İNS YAZILIM) ortak kontrolüne, yapılacak olan hisse devri ve sermaye artırımıyla birlikte Inavıtas Enerji Anonim Şirketi’nin (INAVITAS) de dâhil olması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için i) ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ii) ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması gerekmektedir. (6) İşlem öncesinde İNS YAZILIM’ın hisselerinin %(.....) Emin CANER’e, %(.....) Habib KARA’ya, %(.....) Muhammed KURT’a ve %(.....) Başak KİŞİSEL’e aittir ve devre konu teşebbüs, Emin CANER ve Habib KARA’nın ortak kontrolündedir. Bildirilen işlemin tamamlanmasının ardından İNS YAZILIM üzerinde; Emin CANER %(.....), Habib KARA %(.....), INAVITAS %(.....), Muhammed KURT ise %(.....) hisse payına sahip olacaktır. Muhammed KURT, işlem sonrasında tutmaya devam edeceği %(.....)
24-50/1124-482 2/6 oranındaki pay ile İNS YAZILIM üzerinde herhangi bir kontrol hakkına sahip olmayacaktır. İNS YAZILIM’ın üzerinde kurulacak ortak kontrolün yapısına ilişkin olarak, İştirak ve Pay Sahipleri Sözleşmesi (SÖZLEŞME) ve başvuruda; İNS YAZILIM’ın Yönetim Kurulu’nun Genel Kurul tarafından seçilen (.....) üyeden oluşacağı, (.....) Yönetim Kurulu üyesinin (.....) pay sahibi konumunda bulunan (.....) tarafından, (.....) Yönetim Kurulu üyesinin ise (.....) pay sahipleri olan (.....) tarafından atanacağı1, Yönetim Kurulu toplantılarının, üye tam sayısının çoğunluğunun katılımıyla yapılacağı ve toplantıya katılanların basit çoğunluğu ile karar alınabileceği, olağan kararlar bakımından Emin CANER ve Habib KARA’nın teşebbüsü ortak kontrol edeceği zira ilgili kararları kendi atadıkları üyeleri aracılığı ile alabilecekleri, Öte yandan, aşağıda sayılan ancak bunlarla sınırlı olmayan Önemli Yönetim Kurulu kararlarının alınabilmesi için, (.....) Yönetim Kurulu üyesinin toplantıda mevcudiyeti ve olumlu yönde oy kullanması gerektiği, aynı şekilde (.....) pay sahibi (.....) önerisi ile seçilecek olan (.....) Yönetim Kurulu üyesinin de toplantıda mevcut olmasının ve olumlu yönde oy kullanmasının gerekli olduğu,2 i. Üst düzey yöneticilerin (Teşebbüsün stratejik yönünü belirleyen, üst düzey kararları alan ve teşebbüsün performansını denetleyen Chief Executive Officer – Genel Müdür, Chief Financial Officer – Finans Müdürü, Chief Technology Officer – Baş Teknoloji Sorumlusu, Chief Operations Officer – Operasyon Müdürü de dâhil olmak üzere tüm C seviyedeki yöneticilerin her birini kapsamaktadır.) atanması, görevden alınması, değiştirilmesi ile maaş ve özlük haklarının belirlenmesi, ii. (…..), iii. (…..), iv. (…..), v. (…..) hususları yer almaktadır. (7) Yukarıda yer verilen SÖZLEŞME hükümleri bağlamında; hem (.....) pay sahibi INAVITAS tarafından aday gösterilen (.....) Yönetim Kurulu üyesinin hem de (.....) pay sahipleri tarafından aday gösterilen (.....) Yönetim Kurulu üyesinin Önemli Yönetim Kurulu Kararları’nın alınmasında toplantıda mevcut olması ve olumlu oy kullanması gerektiği, ayrıca (.....) Yönetim Kurulu üyelerinin atanmasında, sahip oldukları hisse oranı ile Emin CANER ve Habib KARA’nın belirleyici olacağı anlaşılmaktadır. (.....) pay sahiplerine tanınmış bu veto haklarının içeriğine bakıldığında, bu hakların üst yönetimin atanması, bütçenin belirlenmesi ve önemli yatırımlar ile ilgili ve ortak girişimin stratejik ticari davranışları üzerinde belirleyici etki uygulayabilme imkânı verebilecek nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle, bildirim konusu işlem 1 Bununla birlikte başvuru sahibi tarafından iletilen cevabi yazıda; SÖZLEŞME’nin (.....) maddesinin her bir (.....) pay sahibinin mutlaka bir Yönetim Kurulu üyesini aday göstermesini zorunlu tutacak şekilde düzenlenmediği, (.....) pay sahiplerinin kendi içlerinde mutabık kalarak birer üye belirlemek şeklinde (.....) aday göstermelerinin mümkün olduğu ancak ortak bir karar verilemediği durumda birden fazla aday göstermek suretiyle toplamda (.....) fazla aday göstermelerinin de mümkün olacağı, bu durumda (.....) pay oranı göz önüne alındığında kendisinin veya gösterdiği adayın Yönetim Kurulu’nda yer almama ihtimalinin de bulunduğu belirtilmiştir. 2 SÖZLEŞME’nin (.....) numaralı maddeleri.
24-50/1124-482 3/6 sonrasında, İNS YAZILIM üzerinde, Emin CANER, Habib KARA ve INAVITAS tarafından ortak kontrol tesis edeceği anlaşılmaktadır. (8) Tam işlevsellik bakımından başvuruda yer verilen bilgilere göre; İNS YAZILIM’ın mevcut durumda, kendisine ait işletme merkezinin, çalışanlarının, malvarlığının, fikri mülkiyet haklarının, ürünlerinin bulunduğu ve faaliyetlerine devam ettiği, işlemin tamamlanmasının akabinde de, ortaklarından bağımsız olarak faaliyet göstermeye devam edeceği ve tam işlevsel bir ortak girişim olacağı belirtilmektedir. (9) Bu kapsamda bildirim konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim kurulması niteliğini taşıdığı ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Tarafların ciro bilgileri incelendiğinde; işlem taraflarının cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğin 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan ciro eşiğini aştığı, dolayısıyla işlemin Kurulun iznine tabi bir devralma işlemi niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. (10) Başvuruda yer verilen bilgilere göre ortak girişim şirketi İNS YAZILIM, 2021 yılında kurulmuştur ve geliştirdiği inSCADA platformuyla enerji, petrol, doğalgaz, kimya, makina otomasyonu, fabrika otomasyonu gibi alanlarda faaliyet gösteren entegratör firmaların SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition, Gözetleyici Kontrol ve Veri Toplama Sistemi), HMI (Human-Machine Interface, İnsan-Makine Arayüzü) ve IIoT (Industrial Internet of Things, Endüstriyel Nesnelerin İnterneti) uygulamalarının geliştirme süreçlerini optimize ederek kendi SCADA uygulamalarını geliştirmelerini sağlamaktadır. Teşebbüs ayrıca inSCADA ürünleriyle ilgili eğitim ve danışmanlık hizmetleri vermekte, inSCADA platformunda müşterilerinin gereksinimlerine göre uygulama geliştirmekte ve uygulama geliştirme desteği sağlamaktadır. Ayrıca entegratör firmalara son kullanıcı gereksinimleri konusunda yazılım, mühendislik, eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunmaktadır. Öte yandan başvuru sahibi tarafından iletilen cevabi yazıda, İNS YAZILIM’ın 2021, 2022 ve 2023 yıllarında herhangi bir ciro elde etmediği ve faaliyetlerinin 2024 yılının son çeyreği itibarıyla yeni başlamakta olduğu, nitekim teşebbüsün 2024 yılının Ekim ayı içerisinde inSCADA ürünü için (.....) ve (…..)3 satış teklifi verdiği ve bahse konu şirketler tarafından bu tekliflerin kabul edildiği belirtilmiştir4. (11) Ortak girişim tarafı INAVITAS, loT ürünleriyle entegre enerji yönetimi yazılımları tedarik etmektedir. INAVITAS’ın sunmakta olduğu enerji yönetimi yazılımları arasında bulut üzerinden sunulan SCADA yazılımı bulunmaktadır. (12) Diğer bir ortak girişim tarafı Karabaş Ailesi5, ALFA SOLAR’ın dolaylı olarak kontrolünü elinde bulundurmaktadır. ALFA SOLAR, Ankara merkezli bir şirkettir. Güneş enerjisi sektöründe Kırıkkale Organize Sanayi Bölgesinde fotovoltaik panel üretim tesisinde yalın üretim yaparak yüksek kalitede fotovoltaik paneller üretmektedir. Teşebbüs güneş enerjisi paneli seri üretimine 2014 yılında başlamıştır ve 40.000 m2 üretim alanında (.....) yıllık üretim kapasitesine sahiptir. ALFA SOLAR’ın 2023 yılında devralmış olduğu ADA GES Elektrik Üretim Anonim Şirketi (ADA GES) de dört farklı güneş santrali vasıtasıyla güneş enerjisinden elektrik üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. ALFA SOLAR hisselerinin çoğunluğu Karabaş Ailesi’nin kontrolünde 3 (.....). 4 (.....). 5 INAVITAS’ın Yönetim Kurulu’nda, Karabaş Ailesi’nden, Hüseyin Mertcan KARABAŞ’ın ve Furkan KARABAŞ’ın bulunmakta olduğu ve bunların SCADA sistemleri yazılım tedariki pazarında faaliyet gösteren başka bir ekonomik birimin denetim veya yönetim kurullarında oy hakkının bulunmadığı belirtilmiştir.
24-50/1124-482 4/6 bulunan Alfa Kazan Enerji ve Çevre Yatırımları AŞ (ALFA KAZAN) tarafından kontrol edilmekte olup ALFA KAZAN, kazan üretimi sektöründe faaliyet göstermektedir. Son olarak Karabaş Ailesi, elektrik enerjisi alanında faaliyet gösteren (.....), (.....), (.....), (.....), (.....) ve (.....) ünvanlı şirketlerin kontrolünü elinde bulundurmaktadır. (13) Ortak girişim taraflarından Alper TERCİYANLI’nın, bireysel bir yatırımcı olarak INAVITAS haricinde kontrol sahibi olduğu şirketlere ve faaliyet alanlarına aşağıda yer verilmektedir: WATTOX: Batarya ve batarya teknolojisi üretimi gerçekleştirmektedir. Presify Analitik Yazılım AŞ: Bir yapay zekâ inisiyatifidir. Partner Elektronik Güç Sistemleri AŞ: Yenilenebilir enerji ekipmanları tedarik etmektedir. Endoks Yenilenebilir Enerji AŞ: Yenilenebilir enerji santral yatırımları alanında faaliyet göstermektedir. Livera1 Enerji AŞ, Livera3 Enerji AŞ, Livera4 Enerji AŞ, Livera5 Enerji AŞ, TBR Enerji Yatırım AŞ ve Livera6 Enerji AŞ: Yenilenebilir enerji ve santral yatırımları alanında faaliyet göstermek üzere 2023 yılında kurulmuşlardır. 2023 yılına ait ciroları bulunmamaktadır. (14) Diğer ortak girişim taraflarından Emin CANER, hidroelektrik santralleri alanında faaliyet gösteren (.....) ve bir zihinsel sağlık uygulaması geliştiricisi (.....) şirketlerinde pay sahibidir. Habib KARA’nın ise İNS YAZILIM haricinde herhangi bir teşebbüs üzerinde kontrolü bulunmamaktadır. (15) Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda, ortak girişim şirketi İNS YAZILIM’ın SCADA sistemleri yazılım hizmetleri tedariki pazarında faaliyet gösterdiği, devralan INAVITAS’ın ise entegre enerji yönetimi yazılım hizmetleri sunduğu ve yenilenebilir enerji santral yatırımları ile batarya teknolojisi alanında çalışan şirketler üzerinde kontrolü bulunduğu görülmektedir. INAVITAS’ın kontrol hakkına sahip işlem taraflarından Karabaş Ailesi’nin güneş enerjisinden elektrik enerjisi üretimi ve satışı ile kazan üretimi alanında faal olduğu, diğer işlem tarafı Alper TERCİYANLI’nın ise; (i) yapay zekâ, (ii) yenilenebilir enerji ekipmanları tedariki ve (iii) yenilenebilir enerji santral yatırımları alanlarında faal olan şirketler üzerinde kontrolü bulunduğu anlaşılmaktadır. (16) Bununla birlikte, başvuruda, INAVITAS’ın sunduğu SCADA yazılımının müşterinin kendi sunucularında değil bulut üzerinden sunulduğu, İNS YAZILIM’ın ise müşterilerin kendi sunucularında çalışan lokal SCADA yazılımını sunduğu ve her iki çözümün sektörde birbirinden ayrıştığı ifade edilmektedir. Ayrıca, INAVITAS tarafından satışı yapılan lokal SCADA yazılımlarının yalnızca yenilenebilir enerji santrallerine yönelik olduğu, öte yandan İNS YAZILIM tarafından sunulan lokal SCADA yazılım hizmetinin sadece yenilenebilir enerji santrallerine değil doğal gaz ölçüm ve basınç düşürme istasyonları, hidroelektrik santralleri, endüstriyel üretim tesisleri gibi farklı sektörlerde faaliyet gösteren endüstriyel tesislere hizmet verebildiği ifade edilmiştir. (17) Her ne kadar tarafın beyanı INAVITAS ile İNS YAZILIM’ın aynı pazarda faaliyet göstermediği yönünde olsa da işlem sonrasında ortaya çıkabilecek rekabet karşıtı endişelerin ihtiyatlı bir yaklaşımla ele alınabilmesi adına İNS YAZILIM üzerinde kontrol sahibi olacak yeni hissedar INAVITAS’ın enerji yönetimi yazılım hizmetleri tedariki kapsamında sunduğu bulut SCADA ve (dışarıdan tedarik edilmek suretiyle sunulan) lokal SCADA hizmetlerinin İNS YAZILIM’ın faaliyet gösterdiği pazara dahil olabileceği ve Türkiye’de bu alanda yatay bir örtüşme meydana geleceği kanaati oluşmuştur. (18) INAVITAS’ın 2024 yılında bulut SCADA yazılımı ve lokal SCADA yazılımlarından elde
24-50/1124-482 5/6 ettiği gelir ile %(.....) pazar payının bulunduğu görülmektedir. Diğer yandan, devre konu ortak girişim şirketi olan İNS YAZILIM’ın 2021, 2022 ve 2023 yıllarında SCADA sistemleri yazılım hizmetlerinin tedariki kapsamında ciro elde etmediği ve 2024 yılı cirosunun Ekim ayında gerçekleşen (.....) Avro değerindeki satıştan ibaret olduğu bilgisinden hareketle 2024 yılı bakımından %(.....) pazar payına sahip olacağı anlaşılmaktadır. (19) Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’un 18. paragrafında; “Birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20’nin altında olması halinde, söz konusu birleşme işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilir” ifadesi yer almaktadır. Mevcut dosya bakımından Türkiye’de SCADA yazılımı tedariki pazarında işlem taraflarının 2024 yılına ilişkin pazar payları toplamının %(.....) olarak gerçekleştiği görülmektedir. Dolayısıyla, İNS YAZILIM ve INAVITAS’ın SCADA yazılımı alanındaki faaliyetlerinin pazarın toplam büyüklüğüne kıyasla oldukça sınırlı düzeyde olması nedeniyle işlem sonrasında pazardaki yoğunlaşma seviyesinde gerçekleşecek değişimin ihmal edilebilir düzeyde kalacağı sonucuna varılmıştır. (20) Bunlara ek olarak, INAVITAS’ın lokal SCADA hizmetini üçüncü taraflardan tedarik ederek sunduğu ve bu kapsamda İNS YAZILIM tarafından geliştirilen lokal SCADA çözümlerinin INAVITAS’a sağlanması bakımından taraflar arasında doğabilecek bir tedarik ilişkisi nedeniyle potansiyel bir dikey örtüşme meydana gelebileceği değerlendirilmektedir. Buna karşın, gerek İNS YAZILIM’ın gerekse INAVITAS’ın SCADA yazılımlarının tedariki faaliyetleri bakımından önemli bir pazar gücüne sahip olmamaları nedeniyle muhtemel dikey örtüşmenin rekabeti olumsuz etkilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır. (21) Başvuruda ayrıca, İNS YAZILIM’ın faaliyet gösterdiği SCADA yazılım hizmetlerinin tedariki pazarı bakımından elektrik üretim şirketlerinin de potansiyel hizmet alıcısı olduğu, buna karşın İNS YAZILIM tarafından sunulan çözümün tek bir sektöre özel bir yazılım olmadığı ve herhangi bir tesis veya HMI ihtiyaçlarına göre geliştirilebildiği, bununla birlikte, ortak kontrol taraflarının bugüne kadar İNS YAZILIM’dan hizmet almadıkları, bu hizmeti alabilecek teşebbüsler olarak değerlendirilseler dahi ihmal edilebilir büyüklükte potansiyel alıcılar olacakları ifade edilmiştir. Dolayısıyla, İNS YAZILIM’ın anlamlı bir ticari faaliyeti bulunmadığı da göz önüne alındığında, bu yönde oluşacak potansiyel dikey örtüşmenin rekabeti olumsuz etkilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
24-50/1124-482 6/6 (22) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy