Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-1-67 (Birleşme)
Karar Sayısı : 16-41/663-297
Karar Tarihi : 24.11.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Zeynep ŞENGÖREN ÖZCAN, Metin DEMİRCİ, Musa ÇOKUR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Mubadala Development Company P.J.S.C.
Temsilcisi: Av. H. Emre Önal
River Plaza, Büyükdere Cad. Bahar Sok. No: 13 Şişli/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: International Petroleum Investment Company P.J.S.C. ile
Mubadala Development Company P.J.S.C. arasındaki birleşme işlemine izin
verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 21.10.2016 tarih ve 6185 sayı ile
giren ve eksiklikleri en son 16.11.2016 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 17.11.2016 tarih ve 2016-1-67/Öİ sayılı Birleşme Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) İlgili bildirimle Mubadala Development Company P.J.S.C. (MUBADALA) ile
International Petroleum Investment Company P.J.S.C. (IPIC) arasında gerçekleşecek
olan birleşme işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) Söz konusu devralma işlemi, IPIC ile MUBADALA arasında 4 Ekim 2016 tarihinde
akdedilmiş olan Birleşme Sözleşmesi ile gerçekleştirilecektir. Birleşme Sözleşmesi ile
kapanışta bu şirketleri devralmak amacıyla yeni kurulacak bir ana şirketin IPIC ve
MUBADALA’yı devralarak her iki şirket için de doğrudan yatırım kararları alması
planlanmaktadır.
(6) 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi kontrolde kalıcı değişiklik
meydana getirecek şekilde “iki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi”ni birleşme ve
devralma sayılan hallerden biri olarak saymıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca,
teşebbüsler üzerinde herhangi bir gerçek veya tüzel kişinin kontrolü bulunup
bulunmadığına, hukuken yahut fiilen belirleyici etki uygulama olanağı sağlayan
hakların, sözleşmelerin veya diğer araçların var olup olmadığı incelenerek karar
verilmektedir. Bununla birlikte, teşebbüsteki çoğunluk hisselerinin hangi kişi veya
kuruma ait olduğunun tespit edilmesi özellikle kamu işletmeleri bakımından
gerçekleştirilen kontrol testinde tek başına yeterli görülmemektedir. Sadece çoğunluk
hisselerinin sahipliğinin incelenmesi, kamu işletmelerinin sermayelerinin ve yönetim
kurullarını belirleme yetkisinin nihai olarak devlete ait olması nedeniyle aynı ülke
16-41/663-297
2 / 3
hukukuna göre kurulmuş olan ve/veya faaliyet gösteren kamu işletmelerinin tamamının
söz konusu devletin iktisadi bütünlüğü içerisinde tek teşebbüs olarak kabul edilmesine
yol açacaktır. Bu noktada, rekabet hukuku doktrininde ve Rekabet Kurumu
içtihatlarında teşebbüslerin sadece kamu sermayeli olmasının bu teşebbüslerin tek
kontrol altında olmaları için tek başına yeterli olmadığı kabul edilmekte; teşebbüsün
stratejik kararları ve olağan işleri üzerinde hukuken ve fiilen kimin belirleyici olduğunun
somut olarak ortaya konulması gerekmektedir.
(7) Bu çerçevede Bildirim Formu’nda her ne kadar Abu Dabi Emirliği Hükümeti, IPIC ve
MUBADALA hisselerinin tamamına sahip olsa da hükümetin söz konusu şirketler
üzerinde Tebliğ çerçevesinde bir kontrolünün bulunmadığı, her iki şirketin de
kararlarını hükümetten bağımsız bir şekilde hareket eden yetkili yönetim kurulları ve
idari organları aracılığıyla aldığı belirtilmiştir. Ayrıca dosya mevcudundan, iki
teşebbüsün de birbirinden farklı yasama işlemleriyle kurulduğu, kuruluşlarından
bugüne kadar almış oldukları tüm stratejik kararların birbirlerinden bağımsız olarak
alındığı, nihai pay sahibi Abu Dabi Hükümeti’nin her iki teşebbüsün de karar alma
süreçlerine müdahil olmadığı, teşebbüslerin birbirlerinden bağımsız olarak faaliyet
gösteren ayrı ve bağımsız kurul ve yönetim kadrolarına sahip oldukları anlaşılmıştır.
Şirket yönetim kurulları iki üye haricinde farklı üyelerden oluşmakta, ayrıca şirketlerin
üst yönetimlerinde görev alan kişiler arasında bir örtüşme bulunmamaktadır. İlaveten,
şirketlerin herhangi bir iletişim ağı veya başka vasıtalarla birbirlerine erişim imkanı
bulunmamakta ve bahse konu birleşme işlemi kapsamında da taraflar gizli ve rekabete
hassas bilgileri birbirlerine ifşa etmemektedir. İşlem öncesi farklı kontrol altında
bulunan bahse konu teşebbüsler, işlem sonrasında tek bir kontrol altında
birleşeceklerdir. Bu açıklamalar çerçevesinde, bildirim konusu işlemin, iki teşebbüs
arasında gerçekleşecek, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi anlamında bir birleşme
işlemi olduğu anlaşılmıştır.
(8) Tarafların ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b)
bentlerinde yer alan ciro eşiklerini aştığından, işlem Rekabet Kurulu’ndan izin alınması
gereken bir işlem niteliğindedir.
(9) Söz konusu işleme etkilenen pazarlar açısından bakıldığında, birleşme işlemine konu
IPIC ve MUBADALA şirketlerinin faaliyetlerinin küresel ölçekte petrol ve doğal gaz
üretimi ve araması pazarlarında kesiştiği ve küresel ölçekte bu pazarlarda şirketlerin
toplam pazar paylarının %(…..)’in altında kaldığı anlaşılmıştır. Öte yandan, tarafların
Türkiye’de faaliyette bulundukları şirketler de incelenmiştir. Buna göre; IPIC’in Türkiye
pazarında (…..) ve (…..) vasıtasıyla polimer satışı ve satış sonrası hizmetleri ve (…..)
vasıtasıyla da saf teraftalik asit ve saf izofalatik asit satışı pazarlarında faaliyette
bulunduğu, buna karşın MUBADALA’nın ise (…..) ve (…..) şirketleri vasıtasıyla uçak
gövde, motor ve komponentleri ile uçak gaz türbinleri için bakım onarım ve kontrol
hizmetleri, (…..) ile çok amaçlı uydu hizmetleri, (…..) şirketi ile de boksit madenciliği,
alüminyum rajinajı ve dökümü pazarlarında faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.
Dolayısıyla, birleşme işlemine taraf teşebbüslerin faaliyetlerinin Türkiye’de dikey ve
yatay anlamda herhangi bir şekilde örtüşmediği görülmüştür.
(10) Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde söz konusu birleşme işleminin
herhangi bir rekabetçi soruna yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.
16-41/663-297
3 / 3
H. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle
işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy