Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-1-102 (Devralma)
Karar Sayısı : 04-69/1003-245
Karar Tarihi : 27.10.2004
10
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖR : F. Yeşim AKCOLLU
C. BİLDİRİMDE 20
BULUNAN : - IPM Eagle LLP
Temsilcisi: Av.M. Kemal Mamak
Süleyman Saba Cad. Sıraevler No:55
34357 Akaretler Beşiktaş-İstanbul
D. TARAFLAR : - International Power plc.
Senator House, 85 Queen Victoria Street
EC4V 4DP, Londra-İNGİLTERE
- Mutsui&Co. Ltd. 30
2-1, Otemachi 1-Chome Chiyoda-ku
Tokyo-JAPONYA
- IPM Eagle LLP
Senator House, 85 Queen Victoria Street
EC4V 4DP, Londra-İNGİLTERE
- Edison Mission Energy
18101 Von Karman Avenue Irvine
92612 Kalifornia-A.B.D. 40
E. DOSYA KONUSU: International Power plc ve Mitsui&Co. Ltd.
tarafından ortak olarak kontrol edilen IPM Eagle LLP’nin Edison Mission
Energy’yi devralmasına ilişkin izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.9.2004 tarih, 5015 sayı ile giren
ve en son 7.10.2004 tarih, 5599 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme 50
04-69/1003-245
2
sonucunda düzenlenen 22.10.2004 tarih, 2004-1-102/Öİ-04-FYA sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 26.10.2004 tarih, REK.0.05.00.00/204 sayılı
Başkanlık önergesi ile 04-69 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; International Power plc ve Mitsui
& Co. Ltd. tarafından ortak olarak kontrol edilen IPM Eagle LLP’nin Edison
Mission Energy’yi devralması işleminin “elektrik üretimi ve ticareti” ilgili ürün
pazarında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro eşiğinin
aşılması nedeniyle kapsamda bir devir işlemi olduğu; 4054 sayılı Kanun’un 7. 60
maddesinde belirtilen, bir hakim durumun yaratılması veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmadığı; bu nedenle, devir işlemine 4054 sayılı Kanun'un 7.
maddesi çerçevesinde izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
29.7.2004 tarihinde Edison Mission Energy (EME) ve çeşitli iştirakleri, 70
International Power plc (IPR), Mitsui & Co. Ltd. (Mitsui) ve IPM Eagle LLP
(Eagle) arasında bir Satınalma Sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşmeye
göre IPR ve Mitsui tarafından ortak olarak kontrol edilen Eagle, EME’yi
devralacaktır. Söz konusu işlemin kapanışının Aralık 2004’te gerçekleşmesi
beklenmektedir.
H.1.1. IPR
Londra ve New York borsalarına koteli olan IPR’in Avustralya, Amerika
Birleşik Devletleri, İngiltere, Çek Cumhuriyeti, Portekiz, Tayland, Birleşik Arap 80
Emirlikleri, Umman, Suudi Arabistan, Malezya, Pakistan ve Türkiye’de
halihazırda faaliyet göstermekte veya inşaat halinde olan enerji santralleri;
İngiltere ve İtalya’da ise geliştirmekte olduğu enerji projeleri bulunmaktadır.
IPR’ın Türkiye’de, bazı şirketlerde hissesi olmasına rağmen, elektrik üretim
piyasasında söz konusu şirketlerden sadece Uni-Mar Enerji Yatırımları A.Ş.
(Uni-Mar) fiili olarak faaliyet göstermektedir.
IPR, %100 iştiraki olan National Power International Holdings Limited vasıtası
ile Uni-Mar’ın %33.3’lük hissesini elinde bulundurmaktadır. Uni-Mar Marmara 90
Ereğlisi’nde Yap-İşlet-Devret modeli altında kurulmuş olan 480 MW kombine
doğalgaz çevrimli elektrik üretim santralini işletmektedir.
Tablo 1: Uni-Mar’ın Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranları (%)
Marubeni Corporation 31.25
Marubeni Europe plc 2.08
Unit Investment BV 27
Unit International SA 6.33
International Power plc 33.33
Toplam 99.99
04-69/1003-245
3
H.1.2. Mitsui
Mitsui’nin Türkiye’deki faaliyetleri sadece konsolide iştiraki olan Mitsui Dış
Ticaret Ltd. Şti. vasıtasıyla yürütülmektedir. Mitsui söz konusu şirket
aracılığıyla makina, demir, kimya, genel sınai faaliyetler, tekstil ve gıda 100
sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Mitsui, Türkiye’de elektrik üretim faaliyeti
ile iştigal etmemektedir.
H.1.3. Eagle
Eagle, söz konusu devir işlemi için kurulmuş bir şirkettir. IPR, %100 iştiraki
olan International Power (Impala) Limited vasıtası ile Eagle’ın %70’ine ve
Mitsui de %100 iştiraki olan Mitsui Power Ventures Limited vasıtası ile
Eagle’ın %30’una sahiptir. Mitsui ve IPR, Eagle’da ortak kontrole sahiptirler.
110
H.1.4. EME
EME, A.B.D’de mukim, çok sayıda üretim projelerinde hisse sahibi olan ve
elektrik üretim faaliyetleri ile iştigal etmekte olan bir şirkettir. EME'nin, “portföy”
olarak nitelendirilen uluslararası üretim projeleri ise Hollandalı bir holding
şirketi ve %100 iştiraki olan MEC’e aittir. EME’nin uluslararası elektrik üretim
portföyü de MEC’e aittir. Söz konusu portföy, EME’nin ülkelerdeki toplam
elektrik üretim kapasitesi 5.4 GW’yi bulan 13 adet elektrik üretim projesindeki
hisselerinden oluşmaktadır. Bildirime konu devir işlemini müteakiben, Eagle,
MEC’in %100’üne de sahip olacaktır. 120
MEC’in Türkiye’de iştiraki olarak Doğa Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş.
(Doğa) bulunmaktadır. 1993 senesinde Yap-İşlet-Devret modeli çerçevesinde
kurulan Doğa, elektrik ve ısı enerjisi üretimi ile satışı alanlarında faaliyet
göstermektedir. Net fiziksel kapasitesi 180 MW olan Doğa üretim santrali,
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile akdettiği uzun süreli bir uygulama
sözleşmesi uyarınca faaliyet göstermektedir.
Tablo 2: Doğa’nın Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranları (%)
MEC Esenyurt BV 80
Doğa Enerji Yatırım İşletme ve Ticaret Ltd. Şti. 20
Toplam 100
130
Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, MEC, iştiraki olan MEC Esenyurt BV
vasıtası ile Doğa’nın %80 hissesinin sahibidir. Bunun yanısıra MEC, Doğa’nın
bağlı ortaklıklarının %80’ninde de hisse sahibidir. Bu ortaklıklarının birisi olan
Doğa İşletme ve Bakım Ticaret Limited Şirketi, enerji santralinin bakımını
yerine getirirken, Doğa Isı Satış Hizmetleri Limited Şirketi de termal ısı
üreterek çevre bölgeleri ısıtmaktadır.
Eagle, EME’yi (dolayısıyla MEC’i) devraldıktan sonra Doğa üzerinde de
dolaylı kontrol sahibi olacaktır. Devralma işlemi sonrasında Doğa’nın
04-69/1003-245
4
hissedarlık yapısı değişmemekle birlikte yönetiminde dolaylı kontrol değişikliği 140
gerçekleşecektir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Genel anlamda elektrik sektörü; üretim, iletim ve dağıtım olmak üzere üç
bölümden oluşmaktadır. Elektrik üretimi, ısı enerjisi veya sudaki potansiyel
enerji gibi başka formdaki enerjinin elektriğe çevrilmesi işlemidir. Uni-Mar ve
Doğa elektrik üretimi ve üretilen elektriğin ticareti işiyle iştigal etmektedirler. 150
Dolayısıyla ilgili ürün pazarı “elektrik üretimi ve ticareti” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde herhangi bir yerde üretilmiş olan
elektrik enerjisi enterkonnekte sistem aracılığıyla iletim hattına iletilmekte,
dağıtım hatları yardımıyla da ülke geneline dağıtılabilmektedir. Bu nedenle
ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırlarıdır.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 160
Söz konusu devralma işlemi sonrasında EME, Eagle tarafından devralınacak,
bunun sonucunda da Mitsui ve IPR tarafından ortak kontrol edilecektir.
Dolayısıyla, söz konusu devralma işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi
anlamında bir devralmadır.
Tablo 3: Tarafların ilgili ürün pazarındaki 2003 yılına ait pazar payı ve ciro bilgileri
Şirket Ünvanı Pazar Payı
1(%)
Ciro (trilyon TL)
Uni-Mar (……) (………)
Doğa (……) (………)
Toplam (……) (………)
Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere tarafların “elektrik üretimi ve 170
ticareti” pazarındaki toplam pazar payları 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4.
maddesindeki pazar payı eşiğini aşmamakla birlikte, toplam ciroların Tebliğ'de
belirtilen ciro eşiğini aşması nedeniyle anılan işlem izne tabi bir devralmadır.
Türkiye’de elektrik üretimi ve ticareti, 2001 yılında yürürlüğe giren 4628 sayılı
Elektrik Piyasası Kanunu’nda da belirtildiği üzere rekabete açık bir piyasadır.
Tarafların ilgili ürün pazarında, toplam pazar paylarının %3 olacağı göz önüne
alındığında, birleşme işlemi sonrasında ilgili ürün pazarında rekabetin
kısıtlanması sonucunun doğması muhtemel değildir.
180
Dolayısıyla, yapılan incelemeler ve değerlendirmeler çerçevesinde, devir
işlemi sonucunda belirtilen ilgili ürün pazarında herhangi bir hakim durumun
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece
1 Pazar payları Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisindeki fiili elektrik üretim miktarları esas
alınarak hesaplanmıştır.
04-69/1003-245
5
rekabetin olumsuz yönde etkilenmesine neden olunmayacağı; dolayısıyla söz
konusu işleme izin verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
190
- International Power plc ve Mitsui & Co. Ltd. tarafından ortak olarak kontrol
edilen IPM Eagle LLP’nin Edison Mission Energy’yi devralması işleminin
“elektrik üretimi ve ticareti” ilgili ürün pazarında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4.
maddesinde belirtilen ciro eşiğinin aşılması nedeniyle Rekabet Kurulu’nun
iznine tabi olduğuna,
- 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen bir hakim durumun
yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesinin
ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili piyasalardaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına; dolayısıyla 200
bildirime konu işleme izin verilmesine,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy