Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-5-42 (Devralma)
Karar Sayısı : 18-01/6-4
Karar Tarihi : 04.01.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Hasan ADIYAMAN, Esra KÜÇÜKİKİZ, Merve BİROĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR : - Shandong Ruyi International Fashion Industry Investment
Holding Co. Ltd
- INVISTA S.a.r.l.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Esra UÇTU,
Av. Anıl ACAR, Av. Hakan DEMİRKAN
Yıldız Mah. Çitlenbik Sok. No:12 34349 Beşiktaş /İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: INVISTA Equities LLC’nin dış giyim ve gelişmiş tekstil
alanındaki iş kolu A&AT’nin Ruyi US Acquisition Corp. vasıtasıyla Shandong Ruyi
Group tarafından devralınmasına izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 28.12.2017 tarihinde giren bildirim
üzerine düzenlenen 29.12.2017 tarih ve 2017-5-42/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilebileceği ifade
edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Bildirim Konusu İşleme İlişkin Bilgiler
(4) Bildirim kapsamında, INVISTA Equities LLC’nin (INVISTA) dış giyim ve gelişmiş tekstil
alanındaki A&AT İş Kolu’nun (A&AT) tek kontrolünün Ruyi US Acquisition Corp (RUYI
US) vasıtasıyla Shandong Ruyi Group (SRG) tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talep edilmektedir.
(5) Taraflar arasında imzalanan 27.10.2017 tarihli “Hisse Alım Sözleşmesi” uyarınca, A&AT
ile A&AT’yi oluşturan malvarlığının tamamına sahip olan Arteva Global Holdings B.V. ve
A&AT LLC’nin ihraç edilen sermaye ve hisse senetlerinin tamamı satın alınmak yoluyla
INVISTA tarafından SRG’ye devredilecektir.
(6) INVISTA hâlihazırda Koch Industries Inc.’nin (KOCH) kontrolünde bulunmaktadır.
Devralan teşebbüs RUYI US ise bildirilen işlem kapsamında kurulmuş özel amaçlı şirket
niteliğinde olup SRG’nin kontrolündedir. Bildirim Formunda, SRG’nin yalnızca A&AT’yi
devralacağı, INVISTA’nın endüstri, otomotiv ve zemin döşeme alanları için liflerin ve
malzemelerin sağlanmasını içeren diğer tekstil faaliyetlerinin bu kapsama girmediği ifade
edilmektedir.
18-01/6-4
2/5
G.2. Taraflara İlişkin Bilgiler
G.2.1. Devralan: QUI YAFU
(7) SRG’yi nihai olarak kontrol eden ana şirketi Shandong Ruyi International Fashion
Industry Investment Holding Co. Ltd.’nin (…..) hissesi Qui YAFU’ya aittir. Teşebbüsün
geriye kalan hisse payları hissedarlara herhangi bir veto hakkı sağlamadığından, SRG
nihai olarak Qui YAFU’nun kontrolündedir.
(8) Devralan taraf Qui YAFU, SRG aracılığıyla tekstil ürünlerinin ve bu ürünlerin
hammaddelerinin üretimi ve işlenmesi alanında faaliyet göstermektedir. SRG’nin,
Türkiye’deki faaliyetleri ihracat yoluyla gerçekleştirilmekte olup, Türkiye’de herhangi bir
iştiraki bulunmamaktadır.
G.2.2. Devreden: KOCH
(9) KOCH 1940 yılında kurulmuş Amerika Birleşik Devletleri menşeili bir şirkettir. Küresel
ölçekte arıtma, kimyasal ürünler ve biyolojik yakıtlar, orman ve tüketici ürünleri,
polimerler ve fiberler, elektronik bileşenler, süreç ve kirlenme kontrol donanımı ve
teknolojileri, tıbbi teknoloji, yatırım ve cam gibi çeşitli alanlarda faaliyet göstermektedir.
G.2.3. Devre Konu: A&AT
(10) A&AT hâlihazırda KOCH’un bir iştiraki olan INVISTA’ya aittir. Dış giyim ve kişisel bakım
ürünleri için sentetik lif üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. A&AT’nin ürün
portföyünde spandeks lifleri, spandeks ara ürünleri, polyester lifleri ve naylon lifleri
bulunmaktadır. A&AT’nin Türkiye’de INVISTA Products S.A.-İstanbul Şubesi adında bir
satış şubesi bulunmakta olup A&AT ürünlerinin aktif bir şekilde dağıtımı ve tanıtımı ile
iştigal etmektedir.
G.3. İlgili Pazar
G.3.1. Pazara İlişkin Genel Bilgiler ve İlgili Ürün Pazarı1
(11) Bildirime konu işlem, A&AT’nin SRG tarafından devralınmasına ilişkindir. A&AT’nin
iştigal alanı spandeks lifleri, spandeks ara ürünleri, polyester lifleri ve naylon liflerinden
oluşmaktadır. Diğer işlem tarafı Qui YAFU da SRG aracılığıyla spandeks liflerinin
geliştirilmesi, üretimi ve pazarlaması alanlarında faaliyet göstermekte olup üretim tesisi
Çin’de bulunmaktadır. Söz konusu tesis ağırlıklı olarak Asya’da bulunan müşterilere
spandeks lifleri tedarik etmekle birlikte SRG’nin Türkiye’de de spandeks lifleri satışı
alanında faaliyetleri bulunmaktadır. Spandeks ara ürünleri ise spandeks liflerinin üretimi
için gerekli olan kimyasal maddelerdir. Bu bağlamda, tarafların faaliyet alanları dikkate
alındığında spandeks lifleri pazarında yatay, spandeks ara ürünleri pazarında dikey bir
örtüşme olduğu değerlendirilmektedir.
(12) Tekstil endüstrisinde lifler bir araya gelerek iplikleri, iplikler bir araya gelerek kumaşları
oluşturmaktadır. Temel olarak tekstil liflerini doğal lifler ve kimyasal lifler olarak ikiye
ayırmak mümkündür. Her iki tür de kendi içerisinde elde edildikleri kaynağa göre alt
gruplara ayrılmaktadır. Örneğin doğal lifler; hayvansal lifler, bitkisel lifler ve madensel
lifler olarak sınıflandırılmaktadır. Hayvansal lifler arasında kaşmir, devetüyü, ipek
bulunurken bitkisel lifler arasında pamuk, keten, kenevir bulunmaktadır. Kimyasal lifler
ise adından anlaşılacağı üzere birtakım kimyasal maddeler ya da yöntemler kullanılarak
elde edilmektedir. Hammaddesi doğal olan kimyasal lifler (rejenere lifler) ve
hammaddesi sentetik olan kimyasal lifler (sentetik lifler) olarak iki gruba ayrılmaktadır.
1Bu bölümde ve
web sitelerinden
yararlanılmıştır.
18-01/6-4
3/5
(13) Sentetik lifler, yapılarında doğal malzeme olmayan ve kimyasal sentez yoluyla elde
edilen liflerdir. Doğal liflerin insan ihtiyacını karşılamamasından hareketle üretilmeye
başlayan sentetik lifler zamanla tüketicilerin farklı tercihlerine hitap etmesinden ötürü
yaygın bir kullanıma ulaşmıştır. Yaş eğirme, kuru eğirme ve yumuşak eğirme olmak
üzere üç farklı üretim yöntemi bulunmaktadır. Sentetik lifleri kimyasal yapılarına göre
beş gruba ayırmak mümkündür: i- Poliamid lifleri (piyasada bilinen adı naylon), ii-
Poliester lifleri, iii- Polivinil lifleri, iv- Poliolefin lifleri ve v- Poliüretan lifleri (elastomer
lifler).
(14) Tarafların faaliyetlerinin yatay anlamda örtüştüğü spandeks lifleri, yukarıda bahsi geçen
sentetik liflerden olup yapısında %85 oranında poliüretan polimer barındırmakta ve
dolayısıyla sentetik liflerden poliüretan lifleri kategorisinde yer almaktadır. Piyasada
elastan lif olarak da bilinmektedir. Spandeks lifleri genellikle belirli türlerdeki kumaşlarda
değişik kalınlıklarda kullanılmaktadır. Karakteristik özelliği %400-700 arasında uzama
yeteneğine sahip olması ve yapısında bozulma olmadan geri dönebilmesidir. Bunun yanı
sıra parlak yapıda olma ve güneş ışığına dayanıklı olma gibi özellikleri bulunmaktadır.
Spandeks liflerinin esnek yapıları hareket kabiliyetinin artmasına yardımcı olmakta, bu
özelliği de ağırlıklı olarak mayo, streç giysiler ve spor giysilerinde kullanılmasını
sağlamaktadır. Bunun yanı sıra bayan çorapları, iç çamaşırı, tıbbi malzemeler ve bazı
teknik aksesuarlar da diğer kullanım alanlarını oluşturmaktadır.
(15) Sentetik liflerin parlaklık, mukavemetli olma, düşük nem çekme, mantar ve güvelere
karşı dayanıklı olma, ısıya karşı hassasiyet gibi ortak fiziksel ve kimyasal özellikleri
bulunmaktadır. Ancak bu ortak özelliklerin seviyesi türler arasında değişebilmektedir.
Bunun yanı sıra sentetik lif çeşitlerinin üretim yöntemleri ve kimyasal yapıları farklılık arz
etmektedir. Bahsi geçen hususlar liflerin kullanıldığı nihai ürünlerde de belirleyici
olmaktadır. Bu çerçevede, sentetik liflerin kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından
birbirinden ayrıştığı anlaşılmaktadır.
(16) Kurulumuzun INVISTA ve iştiraklerinin KOCH tarafından devralınmasına ilişkin
26.02.2004 tarih ve 04-17/149-32 sayılı kararında; polyester, naylon ve elastanın
(spandeks) üretim süreçleri, üretimde kullanılan ara maddeleri, kullanım amaçları ve
fiyatları gibi özellikleri bakımından farklılıkları dikkate alındığında ikame edilemez ürünler
oldukları belirtilmiştir. Avrupa Birliği Komisyonu’nun Du Pont/ICI kararında2 tekstil
uygulamaları bakımından elastan lifleri pazarı, naylon lifleri pazarı ile ilişkili komşu pazar
olarak değerlendirilmiş ve bu pazarların iki ayrı ilgili ürün pazarı oluşturduğuna işaret
edilmiştir. Yukarıda belirtilen hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, tarafların
faaliyetlerinin yatay anlamda örtüştüğü “spandeks lifleri” ilgili ürün pazarı olarak
tanımlanmıştır.
(17) Bildirim Formunda A&AT’nin spandeks üretiminde kullanılan politetrahidrofuran
(PTMEG), tetrahidrofuran (THF) ve rafine 1,4-bütanediyol (BDO) kimyasal ürünlerinin
üretimi ve satışı alanlarında faaliyet gösterdiği belirtilmektedir. Dolayısıyla bildirilen işlem
sonrasında tarafların sahip olacağı bütünleşik yapıda spandeks lifleri ile spandeks
üretiminde kullanılan kimyasal ürünler arasında dikey bir örtüşmenin olacağı ifade
edilebilir. Bu çerçevede, işbu dosya kapsamında alt pazar bakımından ayrıma
gidilmesine gerek olmaksızın “spandeks ara ürünleri” bir diğer ilgili ürün pazarı olarak
tanımlanmıştır.
G.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
(18) Spandeks lifleri ve spandeks ara ürünlerinin satış ve dağıtımının ülke genelinde
yapılabilmesi nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
2 Du Pont/ICI kararı, M.214, paragraf 10.
18-01/6-4
4/5
G.4. Değerlendirme
(19) Bildirilen işlem neticesinde A&AT’nin tek kontrolü SRG’ye geçecektir. Bu bağlamda
kontrolde kalıcı değişiklik meydana geleceğinden söz konusu işlem, 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in
5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. Öte yandan işlem taraflarının cirolarının anılan
Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen eşiği aştığı, dolayısıyla
işlemin izne tabi olduğu görülmektedir.
(20) Dosya konusu işlem bakımından tarafların faaliyet alanlarının yatay olarak örtüştüğü
“spandeks lifleri” ve dikey olarak örtüştüğü “spandeks ara ürünleri” pazarları aşağıda ayrı
ayrı değerlendirilmiştir.
G.4.1. Spandeks Lifleri Pazarı
(21) Bildirime konu işlemin taraflarının ve sektörde faaliyet gösteren rakiplerinin yatay
etkilenen “spandeks lifleri” pazarındaki pazar paylarına satış değeri bakımından aşağıda
yer verilmiştir:
Tablo: Satış Değeri Bakımından Pazar Payları (%)
Teşebbüs Satış Değeri Bakımından Pazar Payı (%) 2014 2015 2016
HYOSUNG (…..) (…..) (…..)
HUAFENG (…..) (…..) (…..)
A&AT (…..) (…..) (…..)
TK CHEMICAL (…..) (…..) (…..)
ACEPHORA (…..) (…..) (…..)
SRG (…..) (…..) (…..)
DİĞER (…..) (…..) (…..)
(22) Tablodaki verilerden devralan teşebbüs SRG’nin Türkiye spandeks lifleri pazarındaki
gücünün çok sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim Bildirim Formunda da SRG’nin
Çin’de bulunan spandeks üretim tesisinin kayda değer bir büyüklükte olmadığı, küresel
kapasite içerisindeki payının %(…..) civarında olduğu ifade edilmektedir. Devralma
işlemi sonrasında bütünleşik yapının pazar payı %(…..)’e ulaşacaktır.
(23) Devralma işlemi neticesinde tarafların elde edeceği pazar gücünün değerlendirilmesi
bakımından rakiplerin pazardaki konumu da önem arz etmektedir. İşlem neticesinde
taraflar üzerinde rekabetçi baskı uygulayabilecek nitelikte rakiplerin var olması
durumunda, işlem dolayısıyla ortaya çıkacak rekabetçi endişelerin azalacağı kabul
edilmektedir.
(24) Spandeks lifleri pazarında faaliyet gösteren rakip teşebbüslerin pazar payları
incelendiğinde, HYOSUNG’un %(…..) payla pazar lideri olduğu anlaşılmaktadır. Bildirim
Formunda HYOSUNG’un küresel ölçekte en büyük spandeks tedarikçisi olduğu ve
Türkiye’de üretim tesisi bulunan tek teşebbüs olduğu ifade edilmektedir. HYOSUNG’u
%(…..) pazar payı ile HUAFENG ve %(…..) pazar payı ile TK CHEMICAL takip
etmektedir. Bu kapsamda işlem taraflarının devralma sonrasında HYOSUNG,
HUAFENG ve TK CHEMICAL tarafından rekabetçi baskıya maruz kalacağı
değerlendirilmektedir.
(25) Öte yandan tarafların pazar gücünün değerlendirilmesi bakımından potansiyel rekabetin
de göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bir birleşme/devralma işleminin, yapısal
göstergeler itibarıyla oldukça yoğunlaşmış bir pazar yapısına yol açacak olsa da, söz
konusu pazara girişin yeterince kolay olması halinde, önemli ölçüde rekabet karşıtı etki
meydana getirmesi zordur. Zira potansiyel rakipler, yoğunlaşma işlemi sonucunda
fiyatlardaki olası yükselişler karşısında ilgili pazara giriş yapabilecekler ve rekabetçi
baskı uygulayabileceklerdir.
18-01/6-4
5/5
(26) İşlem taraflarından ve sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerden3 edinilen bilgilere göre,
global piyasada yaklaşık 20-25 adet spandeks üretimi gerçekleştiren teşebbüs
bulunmaktadır. Bunun yanı sıra Bildirim Formunda dünya genelinde 2016 yılında 920
kiloton düzeyinde gerçekleşen spandeks kapasitesinin 2020 yılında 1.074 kilotona
çıkmasının öngörüldüğü ifade edilmektedir. Türkiye spandeks pazarında HYOSUNG
dışındaki teşebbüslerin çoğunlukla doğrudan satış ya da distribütörler aracılığıyla
faaliyet gösterdiği göz önüne alındığında, global piyasadaki oyuncuların Türkiye
pazarına girişi önünde herhangi bir engel bulunmadığı anlaşılmaktadır.
G.4.2. Spandeks Ara Ürünleri Pazarı
(27) Bildirim Formunda, A&AT’nin PTMEG, THF ve BDO kimyasal ürünleri ile spandeks ara
ürünleri pazarında faaliyet gösterdiği, ancak A&AT’nin spandeks ara ürünleri pazarında
önemli bir oyuncu olmadığı ve söz konusu ürünlere ilişkin satışlarının dünya genelindeki
cirosunun yalnızca %(…..) oluşturduğu belirtilmektedir. Bunun yanı sıra teşebbüsün
spandeks ara ürünlerine ilişkin cirosunun %(…..) PTMEG satışlarından oluştuğu ve
PTMEG ürününe ilişkin satış hacmi bakımından tahmini pazar payının %(…..) altında
olduğu ifade edilmektedir. İhmal edilebilir orandaki bu pazar payı göz önüne alındığında
tarafların faaliyet alanlarının dikey olarak örtüştüğü spandeks ara ürünleri pazarı
açısından işlemin herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı anlaşılmaktadır.
(28) Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, söz konusu devralma
işlemi neticesinde hem yatay etkilenen “spandeks lifleri”, hem de dikey etkilenen
“spandeks ara ürünleri” pazarında hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(29) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
3 Sektörde faaliyet gösteren rakip teşebbüs ve müşteriler arasında yer alan; (…..) ve (…..)’den bilgi ve
görüş talebinde bulunulmuştur.
Full & Egal Universal Law Academy