AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No. 33439/22
Demet OĞUZ / Türkiye
(bk. ekli tablo)
Başkan
Stéphane Pisani,
Hâkimler
Juha Lavapuro,
Hugh Mercer,
Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla 5 Şubat 2026 tarihinde Komite hâlinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca, 3 Haziran 2022 tarihinde Türkiye Cumhuriyetine karşı Mahkemeye yapılmış olan yukarıdaki başvuruyu,
Davalı Hükümet tarafından sunulan ve Mahkemeden başvurunun kayıttan düşürülmesini talep eden deklarasyonu dikkate alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USULBaşvurana ilişkin bilgiler ekteki tabloda yer almaktadır.
Başvuran, İzmir Barosuna bağlı Avukat Ö. Özçam tarafından temsil edilmiştir.
Başvuranın, mahkemelerin kararlarını yeterli gerekçeye dayandırma yükümlülüğü ve mahkemeye etkili erişim hakkıyla ilgili olarak Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamındaki şikâyetleri, Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRMEHükümet, bu şikâyetlerden kaynaklanan meseleleri çözüme kavuşturmak amacıyla, Mahkemeye tek taraflı bir deklarasyonda bulunmayı teklif ettiğini bildirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeden, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca başvuruyu kayıttan düşürmesini talep etmiştir.
Hükümet, başvuranın taraf olduğu yargılamaların Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinde güvence altına alınan normları karşılamadığını kabul etmiştir. Hükümet ayrıca, 31 Temmuz 2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanun ile değişiklik yapılan İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 53 § 1 (ı) maddesinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verildiği durumlarda, idari yargıda yargılamanın yenilenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Hükümet, başvurana ekli tabloda ayrıntıları belirtilen meblağı ödemeyi teklif etmiş ve Mahkemeyi, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmiştir. Söz konusu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve Mahkeme tarafından kabul edilen kararın tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağların belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmiştir.
Bu ödeme, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önündeki davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
Hükümetin tek taraflı deklarasyonunun şartları, bu karar tarihinden birkaç hafta önce başvurana gönderilmiştir. Başvuran, Hükümetin deklarasyonunda yer alan şartları reddetmiştir.
Mahkeme, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesinin aşağıdaki hâlde davanın kayıttan düşürülmesine imkân verdiğini gözlemlemektedir:
“...Mahkeme başka herhangi bir nedenden ötürü, başvurunun incelenmesine devam edilmesi hususunda artık haklı bir gerekçe görmezse.”
Bu sebeple, başvuran davasının incelenmeye devam edilmesini arzu etse dahi, davalı Hükümet tarafından sunulan tek taraflı deklarasyona istinaden başvuruyu 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürülebilir (bk. özellikle Tahsin Acar/Türkiye (ilk itirazlar) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI).
Mahkeme, mahkemelerin kararlarını yeterli gerekçeye dayandırma yükümlülüğü ile mahkemeye etkili erişim hakkına ilişkin şikâyetler hakkında açık ve kapsamlı bir içtihat oluşturmuştur (bk. örnek olarak, Moreira Ferreira/Portekiz (no. 2) [BD], no. 19867/12, §§ 83-84, 11 Temmuz 2017, Tarvydas/Litvanya, no. 36098/19, §§ 47 ve 52-53, 23 Kasım 2021, Eşim/Türkiye, no. 59601/09, §§ 18-27, 17 Eylül 2013 ve Kurşun/Türkiye, no. 22677/10, §§ 93 ve 99, 30 Ekim 2018).
Mahkeme, teklif edilen ve benzer davalarda hükmedilen miktarlarla tutarlı olan tazminat miktarının yanı sıra Hükümet deklarasyonu içerisinde yer alan ikrarların mahiyeti göz önünde bulundurulduğunda, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir gerekçe bulunmadığı kanaatindedir (37 § 1 (c) maddesi).
Yukarıdaki mülahazalar ışığında, Mahkeme, Sözleşme ve Protokolleri ile güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvurunun incelenmesine devam edilmesini gerekli kılmadığı kanısındadır (37 § 1 maddesinin son cümlesi (in fine)).
Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyon metninde belirtilen şartlara uymaması hâlinde, başvurunun Sözleşme’nin 37 § 2 maddesi uyarınca tekrar kayda alınabileceğini vurgulamaktadır (Josipović/Sırbistan (k.k.), no. 18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıdaki hususlar ışığında, davanın kayıttan düşürülmesi uygun bulunmuştur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin deklarasyon koşullarını ve deklarasyonda belirtilen taahhütlerin yerine getirilmesine ilişkin düzenlemeleri dikkate alarak;
Başvurunun, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce olarak tanzim edilerek 26 Şubat 2026 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Viktoriya Maradudina Stéphane Pisani
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Başvuru Numarası ve Tarihi
Başvuranın Adı
Doğum Yılı
Temsilcinin Adı ve Görev Yeri
Hükümetin Deklarasyonunun Alındığı Tarih
Başvuranın Görüşlerinin Alındığı Tarih
(Varsa)
Maddi ve Manevi Tazminat ile Masraf ve Giderler Olarak Her Bir Başvurana Ödenmesine Hükmedilen Meblağ
(Avro olarak)[1]
33439/22
03/06/2022
Demet OĞUZ
1976
Özçam Özgür
İzmir
12/07/2024
29/07/2024
2.250
[1] Başvurana yansıtılabilecek her türlü vergi hariç olmak üzere.