AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 4653/06 ve 20131/06
Hasan OKUR ve Hüseyin OKUR / Türkiye
ve Sıdıka KOCAKUŞAK ve diğerleri / Türkiye
Başkan
Ksenija Turkovic,
Yargıçlar
Jon Fridrik Kjolbro,
Georges Ravarani
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 8 Kasım 2016 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm) (“Mahkeme”), 25 Ocak 2006 ve 30 Mart 2006 tarihlerinde yapılmış olan yukarıdaki başvuruları göz önünde bulundurarak, yapılan müzakerelerin ardından aşağıdaki şekilde karar vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuranların listesi ekte verilmiştir. Başvuranlar, Antalya Barosu’na kayıtlı Avukat O. Evren tarafından temsil edilmişlerdir. Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
2. Başvuranlardan biri olan Hasan Okur, mevcut başvuruyu yaptıktan sonra 24 Aralık 2006 tarihinde vefat etmiştir. Davanın tebliğ edilmesinin ardından, varisleri Esma Nevin Okur, Asım Okur ve Aslı Okur Kuru, Mahkeme’yi başvuruyu takip etmek istediklerine dair bilgilendirmişlerdir.
A. Davanın koşulları
3. Davanın koşulları, taraflar tarafından ibraz edildiği şekliyle aşağıdaki gibidir.
4. Başvuranlara ait birçok arazi parçası, idare tarafından kamulaştırılmıştır. Daha sonra başvuranlar, Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi önünde, kamulaştırma nedeniyle ek kamulaştırma tazminatı talebiyle dava açmışlardır. Yerel mahkemeler, tazminatların miktarını belirlemiştir ve bu kararlar daha sonra Yargıtay tarafından onanmıştır. İlgili meblağlar, 8 Mart 2007 ve 18 Mayıs 2006 tarihlerinde başvuranlara ödenmiştir. Başvuruların detayları ekte görülebilir.
B. İlgili iç hukuk
5. Aşağıda anılan Tazminat Komisyonuna ilişkin (bkz., §§ 8-12) ilgili iç hukuka ve uygulamaya dair bilgilere Turgut ve Diğerleri / Türkiye (k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013; Demiroğlu / Türkiye (k.k.), no. 56125/10, 4 Haziran 2013; ve Yıldız ve Yanak / Türkiye (k.k.), no. 44013/07, 27 Mayıs 2014 kararlarından erişilebilir.
ŞİKÂYETLER
6. Başvuranlar, düşük faiz oranlarının yanı sıra ek tazminat bedellerinin ödenmesinde yaşanan aşırı gecikmenin kendilerini önemli ölçüde finansal zarara uğrattığı konusunda şikâyetçi olmuşlardır. Bu kapsamda, başvuranlar, Sözleşme’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesine dayanmışlardır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
7. Mahkeme, başvuruların benzer mahiyette olduğunu dikkate alarak, tüm başvuruları tek bir karar altında birleştirmeye karar vermiştir.
8. Başvuranlar, Sözleşme’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesi uyarınca ek tazminat miktarının geç ödenmesinden şikâyetçi olmuşlardır.
9. Hükümet, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğuna ve kararların icra edilmemesine ilişkin başvuruların ele alınması amacıyla yeni bir Tazminat Komisyonunun kurulduğunu belirtmiştir. Tazminat Komisyonu yetkilerinin 16 Mart 2014 tarihinde genişletildiğini ve bu bağlamda, diğerlerinin yanı sıra, uzun yargılama ve enflasyonun etkisiyle kamulaştırma bedelindeki değer kaybının telafi edilmediğine yönelik şikâyetleri inceleme yetkisi verilmiştir. Hükümet, bu doğrultuda, Tazminat Komisyonuna herhangi bir başvuruda bulunulmadığı için başvuranların iç hukuk yollarını tüketmediklerini ileri sürmüştür.
10. Mahkeme, Hükümet tarafından belirtildiği üzere, Ümmühan Kaplan/Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından Türkiye’de yeni bir iç hukuk yolunun uygulanmakta olduğunu dikkate alır. Ardından, Mahkeme yukarıda anılan Yıldız ve Yanak / Türkiye ((k.k.), no. 44013/07, 27 May 2014) davasına ilişkin verdiği kararında, başvuranların iç hukuk yollarını, yani yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle başvuruyu kabul edilemez bulmuştur. Bu kararı verirken Mahkeme özellikle, bu yeni hukuk yolunun önceden (a priori) erişilebilir olduğunu ve kamulaştırma bedellerinde değer kaybı yaşanmasına ilişkin şikâyetler için makul bir tazminat yolu sunabildiğini değerlendirmiştir.
11. Mahkeme, Ümmühan Kaplan (yukarıda anılan, § 77) davasındaki kararında, yeni hukuk yolunun uygulanmasından önce Hükümete tebliğ edilmiş olan bu tür başvuruları, normal usul uyarınca inceleyebileceğini vurguladığını belirtmiştir.
12. Ancak, Hükümet’in başvuranın 6384 sayılı Kanunla getirilen yeni iç hukuk yoluna başvurmadığına ilişkin ilk itirazını göz önünde bulundurarak Mahkeme, Turgut ve Diğerleri ((k.k), no. 4860/09, 26 Mart 2013), Çakır ve Diğerleri/Türkiye ((k.k.), no. 51274/07, § 6, 25 Haziran 2013), Yöyler ve Diğerleri/Türkiye ((k.k.), no. 10783/07, §§ 11-13, 16 Aralık 2014), ve Yıldız ve Yanak (yukarıda anılan, §§ 29-38) davalarında vardığı sonucu yinelemektedir.
13. Yukarıdaki bilgiler ışığında, Mahkeme, Sözleşme’nin 35 §§ 1 ve 4 madde hükümleri kapsamında başvuruların iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme oybirliğiyle,
Başvuruların birleştirilmesine;
Başvuruların kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş ve 1 Aralık 2016 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Hasan BakırcıKsenija Turkovic
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
EK
No
Başvuru No
Başvuru tarihi
Başvuran
Doğum tarihi
İkamet Yeri
Yerel Mahkemeler Tarafından Verilen Kararların Tarihi ve Sayısı
1.
4653/06
25/01/2006
Hüseyin Okur
1951, Antalya
Hasan Okur
(1945 yılında doğmuş ve 24 Aralık 2006 tarihinde vefat etmiştir)
Varisleri:
Esma Nevin Okur
1952, İstanbul
Asım Okur
1977, İstanbul
Aslı Okur Kuru
1985, İstanbul
Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi
26 Mayıs 2005 (2005/33 E, 2005/175K)
2.
20131/06
30/03/2006
Sıdıka Kocakuşak
1942, Antalya
Hüseyin Okur
1951, Antalya
Hasan Okur
(1945 tarihinde doğmuş ve 24 Aralık 2006 tarihinde vefat etmiştir)
Varisleri:
Esma Nevin Okur
1952, İstanbul
Asım Okur
1977, İstanbul
Aslı Okur Kuru
1985, İstanbul
Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi
30 Eylül 2005 (2005/350 E, 2005/342 K)
Full & Egal Universal Law Academy