AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No. 56274/09
Ömer Sadun OKYALTIRIK / Türkiye
(Ekte bulunan tabloya bakınız)
Başkan,
Ivana Jelić,
Hâkimler,
Arnfinn Bårdsen,
Darian Pavli,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Liv Tigerstedt’in katılımıyla 28 Mayıs 2020 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 12 Ekim 2009 tarihinde sunulan yukarıda belirtilen başvuruyu ve davalı Hükümet tarafından sunulan ve Mahkemeyi başvuruyu kayıttan düşürmeye davet eden deklarasyonu dikkate alarak gerçekleştirdiği kapalı oturumdaki müzakereler sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAY VE USUL
Başvuran hakkında ayrıntılı olarak belirtilen bilgiler, ekte bulunan tabloda yer almaktadır.
Başvuran, Mahkeme önünde Şanlıurfa Barosuna bağlı Avukat K. Ağar tarafından temsil edilmiştir.
Başvuranın bir suç işlediğine dair hakkında şüphelenilmesini gerektirecek inandırıcı nedenlerin bulunmamasına ve ilgilinin Sözleşme’nin 5. maddesinin 1. ve 4. fıkraları bağlamında ileri sürdüğü, tutukluluğuna itiraz etmek için etkin bir hukuk yolunun bulunmamasına ilişkin şikâyetler, Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Dostane çözüme varmak amacıyla yapılan ve sonuçsuz kaldığı ortaya çıkan müzakerelerin ardından, Hükümet, Mahkemeye, bu şikâyetler bağlamında ileri sürülen sorunları çözmek amacıyla tek taraflı bir deklarasyon iletmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeyi, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca, başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmiştir.
Hükümet, Sözleşme’nin 5. maddesinin ihlal edildiğini kabul etmektedir. Hükümet, ekte yer alan tabloda yeniden belirtilen meblağı başvurana ödemeyi teklif etmekte ve Mahkemeyi Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmektedir. Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve Mahkeme kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren üç aylık bir süre içinde ödenecektir. Bu meblağın belirtilen süre içinde ödenmediği takdirde, Hükümet, sürenin sona erdiği tarihten söz konusu miktarın ödenmesine kadar geçen süre zarfında, Avrupa Merkez Bankasının anılan dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklemek suretiyle belirlenecek basit faizi uygulayacağını taahhüt etmektedir.
Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
Hükümetin tek taraflı deklarasyonunda belirtilen şartlar, 13 Şubat 2020 tarihinde başvurana bildirilmiştir. Başvuranın deklarasyonda yer alan şartları kabul etmediği yönündeki cevabı, Mahkemeye ulaşmıştır.
Mahkeme, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin, davanın kayıttan düşürülmesine şu durumda imkân verdiğini hatırlatmaktadır:
“ (...) Mahkemenin saptadığı herhangi bir başka nedenden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse. ”
Böylelikle bu hüküm uyarınca, Mahkeme, başvuranlar, davalarının incelenmesinin sürdürülmesini talep etseler bile, davalı Hükümetin tek taraflı deklarasyonuna dayanarak başvuruları kayıttan düşürebilmektedir (özellikle bk., Tahsin Acar/Türkiye (öncelikli sorun) [BD], No. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI).
Mahkemenin tutukluluğa itiraz etmek için etkin bir hukuk yolunun bulunmaması konusundaki içtihatları, açık ve çok sayıdadır (örnek olarak bk., Altınok/Türkiye, No. 31610/08, §§ 34-61, 29 Kasım 2011, ve Yüksel ve diğerleri/Türkiye, No. 55835/09 ve diğer 2 başvuru, §§ 51-53, 31 Mayıs 2016).
Mahkeme, Hükümetin deklarasyonunda yer alan imtiyazları ve teklif edilen tazminatların miktarını göz önünde bulundurarak, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir nedenin bulunmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi - özellikle bk., Çipli ve Metin/Türkiye, (k.k.), No. 22016/11, 19 Mart 2020, Yurdakul/Türkiye, (k.k.), No. 52113/11, 19 Mart 2020, ve Özkan/Türkiye, (k.k.), No. 15869/09, 26 Kasım 2019 kararları).
Ayrıca yukarıda belirtilen değerlendirmeler ışığında, Mahkeme, Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygı ilkesinin öte yandan, başvuruyu incelemeye devam etmesini gerektirmediği kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesi (in fine)).
Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyonundaki taahhütleri yerine getirmemesi durumunda, Sözleşme’nin 37. maddesinin 2. fıkrası uyarınca başvurunun yeniden kayıt altına alınabileceğinin altını çizmektedir (Josipović/Sırbistan, (k.k.) No. 18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulduğunda, bu başvurunun kayıttan düşürülmesi uygundur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin deklarasyonunda belirtilen şartları ve böylelikle, verilen taahhütlere riayet edilmesini sağlamak için öngörülen özel koşulları dikkate alarak,
Başvurunun Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine
karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup, 18 Haziran 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Liv TigerstedtIvana Jelić
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı VekiliBaşkan
EK
Sözleşme’nin 5. maddesinin 1. ve 4. fıkraları bağlamındaki şikâyetlere ilişkin başvuru
(Başvuranın bir suç işlediğine dair hakkında şüphelenilmesini gerektirecek inandırıcı nedenlerin bulunmaması ve tutukluluğa itiraz etmek için etkin bir hukuk yolunun bulunmaması)
Başvuru Numarası ve Başvurunun Yapıldığı Tarih
Başvuranın Adı ve
Doğum Tarihi
Hükümetin Deklarasyonunun Alındığı Tarih
Başvuranın Yazısının Alındığı Tarih
Her başvuran için maddi ve manevi zarar ile masraf ve giderler bağlamında ödenmesine karar verilen meblağ
(avro cinsinden)[1]
56274/09
12.10.2009
Ömer Sadun OKYALTIRIK
16.10.1970
05.02.2020
30.04.2020
850
[1]Başvuran tarafça ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere.
Full & Egal Universal Law Academy