Ömer Atiker Makine Metal İnş. ve Yak. Sis. İth. İhr. A.Ş.’nin yetkili servisleriyle yapacağı “Münhasır Yetkili Servis Sözleşmesi”ne menfi tespit/muafiyet verilmesi talebi - Karar Sayı 18-15/283-141

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-4-76 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 18-15/283-141
Karar Tarihi : 22.05.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Muhammed Safa UYGUR,
Nezir Furkan KIRAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Ömer Atiker Makine Metal İnş. ve Yak. Sis. İth. İhr. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Cengiz YÖNET
Feritpaşa Mah. Gökçebayır Sok. Kardelen Apt. 3/A
Selçuklu/KONYA
(1) D. DOSYA KONUSU: Ömer Atiker Makine Metal İnş. ve Yak. Sis. İth. İhr. A.Ş.’nin
yetkili servisleriyle yapacağı “Münhasır Yetkili Servis Sözleşmesi”ne menfi
tespit/muafiyet verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 24.11.2017 tarih ve 8655
sayı ile intikal eden bildirim üzerine düzenlenen 14.05.2018 tarih ve 2017-4-76/MM
sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
 Ömer Atiker Makine Metal İnş. ve Yak. Sis. İth. İhr. A.Ş. (ATİKER)1 ile yetkili
servisleri arasında imzalanması planlanan “Münhasır Yetkili Servis
Sözleşmesi”nin (Sözleşme) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı
nitelikte bir anlaşma olması nedeniyle ilgili anlaşmaya menfi tespit belgesi
verilemeyeceği,
 Sözleşme’nin 2017/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalara
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2017/3 sayılı Tebliğ) ve 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) ile tanınan grup
muafiyetinden yararlanamayacağı,
 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan koşulların tümünü karşılamaması
nedeniyle Sözleşme’ye bireysel muafiyet tanınamayacağı
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.


1 Kuruma yapılan başvuru Atiker Metal İthalat İhracat ve İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına olmakla
birlikte, teşebbüs temsilcisi tarafından gönderilen yazı kapsamında, mezkûr unvanlı şirketin infisah
edilerek Ömer Atiker Makine Metal İnş. ve Yak. Sis. İth. İhr. A.Ş. bünyesinde birleştirilmesi kararı alındığı
ifade edildiğinden, dosya bakımından incelenecek teşebbüs, anılan karar sonrası değişen mevcut
unvanıyla ele alınmıştır.
18-15/283-141
2/26

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İncelenen Taraf: ATİKER
(4) 1970 yılında çelik sacdan sondaj teçhiz boruları üretmek üzere kurulmuş olan ATİKER,
üretim konusunu önce oto LPG tankları üretimine kaydırmış, daha sonra LPG ve CNG
yakıt sistemleri üretimine yönelmiştir. Üretimini halihazırda Konya’da gerçekleştirmekte
olan teşebbüs, ürünlerini ülke içinde ve dışında pazarlamaktadır.
(5) Bildirim Formunda sunulan bilgilere göre ATİKER, Türkiye’de ve yurt dışında başta
Atiker markalı ürünler olmak üzere AKL, Wentgas, Gasnord, Gastr, Gasua, Apollo,
Tytangas, KME, Romano, Fortunati, Greengas ve KME markalı LPG dönüşüm kitlerinin
üretim ve dağıtımını yapmaktadır. Teşebbüs tarafından verilen bilgilere göre; sözü
edilen markaların kalıpları, endüstriyel tasarımları ve görsellikleri birbirinden farklı
olmakla birlikte tüm kitlerin çalışma prensipleri aynıdır. Romano ve Fortunati, İtalyan
markaları olup ATİKER bu ürünlerin Türkiye’de distribütörlüğünü gerçekleştirmektedir.
ATİKER’in Türkiye genelinde toplamda (…..) yetkili servisi bulunmaktadır. Söz konusu
servislerden (…..) tanesi yalnızca Atiker/Wentgas bayisi olarak faaliyet göstermekte,
diğer markaların satışını yapmamaktadır. (…..) noktada ise Atiker/Wentgas ürünlerinin
yanı sıra rakip ürünlerin satışı da gerçekleştirilmektedir. Geri kalan noktalarda ise
Romano, AKL ve diğer markaların satışı gerçekleştirilmektedir.
G.2. ATİKER Tarafından Yapılan Başvuru
(6) ATİKER tarafından yapılan başvuruda özetle;
 Muafiyet/menfi tespit başvurusuna konu olan Sözleşme’nin tip sözleşme olarak
hazırlandığı, Kurum tarafından onaylanması halinde sözleşmelerin ATİKER
münhasır yetkili servisi olmak isteyen kişi ve şirketlerle imzalanacağı,
 Yetkili servislerin münhasıran Atiker ve Wentgas markalı ürünlere yönelik LPG
otogaz montajı, bakım-onarım ve periyodik bakım hizmetlerini sunacağı,
 Sözleşme çerçevesinde servis ücretlerinin azami fiyatlarının ATİKER tarafından
yetkili servislere bildirileceği, bununla birlikte servislerin bu fiyatın altında olmak
koşuluyla servis ücretlerini serbestçe belirleyebileceği,
 Sözleşme’de sunulacak hizmet ve ürünlerin miktarı ile ilgili herhangi bir kısıtlama
bulunmadığı,
 Münhasır yetkili servislerin montajını yapacağı ürünleri ve parçaları ATİKER’den
veya distribütörlerden alma zorunluluğunun bulunacağı,
 Montaj sonrasında garanti kapsamındaki hizmetlerin sunumu ve parça
değişikliklerinde de, garanti şartlarının gereği olarak ATİKER ürünlerinin
kullanılmasının zorunlu tutulduğu,
 Sözleşme’de, yetkili servislerin ticari kararlarını özgürce almalarını
engelleyebilecek bir kısıtlama bulunmadığı,
 ATİKER tarafından daha önce 12.03.2013 tarihinde yapılan menfi tespit/muafiyet
başvurusunun Kurul’un 20.06.2013 tarihli ve 13-39/500-221 sayılı kararı ile
reddedildiği,
 Öte yandan, söz konusu kararda ilgili ürün pazarının yanlış belirlendiğinin
düşünüldüğü,
18-15/283-141
3/26
 İlave olarak Kurul tarafından; LPG dönüşüm kitlerinin üretim bandında
takılmadığı, sonradan takıldığı gerekçesiyle yedek parça sayılamayacağına
karar verildiği, halbuki bugün birçok otomobilin üretim hattından sadece LPG
yakıtlı olarak imal edildiği,
 LPG parçalarının araçları hareket ettiren esas ve asıl parçalardan olduğu,
 Bu çerçevede, teşebbüsün muafiyet talebinin 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar
Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği (2005/4 sayılı Tebliğ) kapsamında kalması gerektiği,
 Benzer şekilde, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında anlaşmanın grup muafiyetinden
faydalanmasının mümkün olduğu,
 Münhasır sözleşme yapılamamasının AR-GE ilerlemelerine ve otogaz
sektörünün bütün olarak gelişmesine engel teşkil ettiği,
 Halihazırda otogaz dönüşüm işlemlerinin oto sanayi sitelerindeki yüzlerce servis
tarafından yapıldığı, bu servislerin aynı anda onlarca markanın ve şirketin montaj
ve servis işini yaptıkları,
 Bu kapsamda, servislerin, müşteriye ve araca en uygun olan dönüşüm sistemini
değil, o anda kendi ticari menfaatlerinin gerektirdiği seçimleri yaptıkları,
 Yetkili servislerin gereken yeterlilikte hizmet içi eğitim ve uzmanlık alamadıkları,
 ATİKER’in şirket münhasır servis sözleşmesi uygulayamadığı için servisler
üzerinde tam tahakküm ve kontrol sağlayamadığı,
 Otomobil, cep telefonu ve beyaz eşya sektörlerinde olduğu gibi otogaz dönüşüm
montaj ve servis işinde de benzeri bir şekilde özel ve yetkili servislerin olması
gerektiği,
 ATİKER’in imal ettiği ürünlerin satışı konusunda münhasır satıcılık sözleşmesi
oluşturmayacağı, Sözleşme’nin yalnızca montaj ve servis işlerini kapsadığı,
 ATİKER’in münhasır bayilik ve servis sözleşmeleri kapsamında yetkili
servislerine çok özel know-how aktaracağı, eğitim vereceği, yatırım yapacağı ve
servis fiziki koşullarını en üst düzeye çıkartacağı,
 Münhasırlık sözleşmesinin olmaması halinde bu yatırımların bedavacılık
sorunuyla karşı karşıya geleceği
ifade edilerek, Sözleşme’ye menfi tespit belgesi verilmesi; bunun kabul görmemesi
durumunda Sözleşme’nin grup muafiyeti ve bireysel muafiyet kapsamında
değerlendirilmesi talep edilmektedir. ATİKER tarafından ayrıca, ilgili Sözleşme’ye
bireysel muafiyet de tanınamayacağına karar verilmesi halinde, otogaz sektörü özelinde
genel bir tebliğ hazırlanarak teşebbüs taleplerinin hazırlanacak tebliğe uygun olarak
karşılanması talep edilmektedir.
(7) İlave olarak, teşebbüs tarafından gönderilen ek bilgide,
 Münhasır bayilik sözleşmesi kapsamında bayilerinin sayısında herhangi bir
sınırlama veya kısıtlama öngörülmediği,
 Sözleşme kapsamında bayilerin yalnızca ATİKER ürünlerini işyerlerinde
bulundurmalarının, bu ürünleri kullanmalarının ve rakip firmalara ait ürünleri
işyerlerinde bulundurmamalarının talep edildiği,
18-15/283-141
4/26
 Sözleşme’nin herhangi bir yetkili servise mevcut bayiliğini sona erdirme baskısı
altında imzalatılamayacağı, Sözleşme’yi imzalayacak servislerin ilk defa
sektörde faaliyet göstermeye başlayacak servislerden veya daha önceki
sözleşmelerinin süresi dolan servislerden oluşacağı2
ifade edilmektedir.
G.3. Bildirime Konu Sözleşme
(8) Bildirime konu muafiyet talebi, ATİKER ile yetkili servisleri arasında imzalanacak olan
Sözleşme’ye ilişkindir. Mezkûr Sözleşme esas olarak, Atiker ve Wentgas markalı
ürünlerin yetkili servis tarafından montajının, tamirinin ve periyodik bakımının
yapılmasını içermektedir. Taraflar arasında yapılacak Sözleşme, bir yıl süreli olarak
düzenlenmiştir. Öte yandan, taraflardan herhangi birinin sona erme tarihinden bir ay
önce fesih ihbarı yapmaması halinde sözleşme uzatılmış sayılmaktadır.
(9) Sözleşme’nin, “Servisin İmalatçı Firmaya Karşı Yükümlülükleri” başlığını taşıyan 8.
maddesi aşağıdaki şekildedir:
“SERVİS, iş yerinde sadece İmalatçının ATİKER veya WENTGASS markalı ürünlerini
kullanacaktır. Rakip sayılabilecek başka bir şirketin ürünlerini veya markasını
kullanmayacaktır. SERVİS Bu sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini üçüncü
kişilere devredemez. SERVİS, İMALATÇININ gönderdiği teknik ve idari kapsamlı yazılı
ve şifahi talimatlara ve mevzuata bir bütün olarak uymak zorundadır. SERVİS,
müşterilerine vereceği hizmetlerde orijinal “ATİKER MARKALI ve WENTGAS” ürünleri
kullanmak zorundadır. SERVİS, yedek parça fiyat listesini, tüketicinin görebileceği bir
yere asmak veya katalog halinde ya da elektronik ortamda tüketiciye göstermek
zorundadır. SERVİS, ATİKER ve WENTGAS ürünleri ile ilgili yapılacak tüm ticari
faaliyetlerde tahsilat ve ödeme işlerinde asli zilyetliği Atiker’e ait pos cihazlarını/sanal
pos/mail-order yöntemini kullanacaktır.”
(10) İlgili hüküm incelendiğinde, ATİKER tarafından bayilerine sözleşme süresince rekabet
etmeme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir. Keza ATİKER tarafından, servislerce
müşterilerine verilecek bütün hizmetlerde Atiker/Wentgas markalı ürünlerin kullanılması
zorunluluğu öngörülmektedir.
(11) Sözleşme’nin “Muhtelif Hükümler” başlığını taşıyan 12. maddesi ise, “İMALATÇI ve
SERVİS, birbirinden tamamen bağımsız ve ayrı iktisadi işletmelerdir.” hükmünü amirdir.
G.4. Pazara İlişkin Genel Bilgiler
(12) Kısaca LPG olarak bilinen sıvılaştırılmış petrol gazı; ısınma, aydınlatma gibi amaçlarla
ve motorlu araçlarda yakıt olarak kullanılabilen bir enerji kaynağıdır. Esasen renksiz ve
kokusuz olan bu gaz, sızıntının anlaşılabilmesi için özel olarak kokulandırılmaktadır.
LPG, ham petrolün rafinerilerde arıtılması ile ya da doğalgazdan elde edilmektedir.
Kendisini oluşturan elementlerin niteliği gereği yanıcı bir gaz olan LPG’nin kullanımında
güvenlik şartları oldukça büyük bir önem arz etmektedir.
(13) Dünyada 1940’lı yıllarda otomobil yakıtı olarak kullanılmaya başlanan LPG kullanımı
ülkemizde 1995 yılında serbest bırakılmaya başlanmıştır. Bu gelişme ile birlikte LPG
kullanan araç sayısı ve bunlara LPG kiti sağlayan firmalar ile montajını yapan servislerin
sayısı hızlı bir artış seyretmiştir. ATİKER tarafından sunulan bilgilere göre, otogaz LPG
dönüşüm kitleri; ECU3, map, anahtar, ısı sensörü, regülatör, şamandıra, gaz valfi, filtre,

2 ATİKER tarafından sunulan bilgilere göre, sektördeki Sözleşmeler genellikle bir yıllık yapılmaktadır.
3 ECU (Electronic Control Unit), sıralı otogaz sistemlerinde sistemi kontrol eden elektronik ünite olarak
tanımlanabilmektedir.
18-15/283-141
5/26
hortum paketi, bağlantı elemanları paketi, dolum noktası, seviye sensörü, emülatör,
havalandırma kapağı, enjektör, elektronik set kablo takımı ve yakıt tankı gibi çeşitli
parçaların birleşiminden oluşmaktadır. Otogaz LPG kitlerinin montajı, karbüratörlü ve
enjeksiyonlu araçlarda yapılabilmektedir. Karbüratörlü araçlarda otogaz LPG kiti
montajı yalnızca mekanik bir işlemken, enjeksiyonlu araçlarda ayrıca elektronik
bileşenler de devreye girmektedir.
(14) Motorlu araçlarda yakıt olarak LPG tercihi, benzin ve mazot fiyatlarının artışıyla birlikte
son 20 yılda önemli ölçüde artış göstermiştir. Günümüzde LPG fiyatlarının benzin
fiyatlarından %55 dolaylarında daha ucuz olması4 ve trafiğe çıkan otomobil sayısının
gün geçtikçe artması, bu yakıt türüne olan talebi beslemektedir. Talep artışına paralel
olarak araçların yakıt sisteminin benzinden LPG’ye dönüşümünü sağlamak üzere satış
ve montaj hizmeti veren pazar da gelişmektedir.
(15) Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye’nin, otogazlı araç parkında yıllar
itibarıyla yaşadığı gelişmelere aşağıdaki grafikte yer verilmektedir:
Grafik 1: Kullanılan Yakıt Türüne Göre Otomobil Sayısı (Adet)

Kaynak: TUİK
(16) Grafik 1’den görülebileceği üzere, ülkemizde otogazlı ve dizel araç sayısı giderek
artmakta, sadece benzin kullanan araç sayısında ise bir gerileme trendi
gözlemlenmektedir. Buna karşılık, son dört yıl içerisinde yalnızca benzin kullanan araç
sayısında yaşanan artış dikkatten kaçırılmamalıdır.
(17) TÜİK verilerine göre, 2013 yılında 283.193; 2014 yılında 224.394; 2015 yılında 195.314
ve 2016 yılında 167.587 benzinli araç LPG’ye dönüşmüştür. Türk Mühendis ve Mimar
Odaları Birliği (TMMOB) Makine Mühendisleri Odası (MMO) verilerine göre ise 2013
yılında 288.371; 2014 yılında 253.909, 2015 yılında 206.094; 2016 yılında ise 188.915
araç otogaz LPG dönüşüm sistemlerini tercih etmiştir. Aynı şekilde TÜVTÜRK Kuzey
Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş. (TÜVTÜRK) araç muayene raporları
çerçevesinde 2013 yılında 288.705; 2014 yılında 235.577; 2015 yılında 199.034; 2016

4 24.04.2018 tarihi itibarıyla Ankara’da satılan 95 oktan benzin fiyatı yaklaşık 6,14 TL, LPG fiyatı ise 3,40
TL’dir.
18-15/283-141
6/26
yılında 178.781 aracın kayıt altına alındığı görülmektedir. Bu paralelde, LPG otogaz
dönüşüm kitleri pazarının son beş yılda durağan bir görünüm sergilediği
anlaşılmaktadır. Kullanılan yakıt türlerine göre otomobil sayısının aşağıda sunulan
yüzdesel dağılım verileri incelendiğinde anılan trend daha net izlenebilmektedir:
Grafik 2: Kullanılan Yakıt Türüne Göre Otomobillerin Yüzdesel Dağılımı (%)

Kaynak: TUİK
(18) Her ne kadar son yıllarda otogaz LPG kitleri tüketiminde durağan bir tablo oluşmuşsa
da, otogazlı araç sayının artışıyla tüketicilerin otogaza olan taleplerinin de her geçen yıl
yükseldiği görülmektedir. Bu yönüyle, otogaz LPG’nin tüketiciler açısından halen diğer
yakıt türlerine önemli bir alternatif oluşturduğu söylenebilecektir. T.C. Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu’nun 2016 LPG Piyasası Sektör Raporu’na göre; 2012-2016 yılları
arasında otogaz LPG tüketimi %16,5 oranında artış sergilemiştir. Bu kapsamda
otogazın, benzin ve motorine alternatif olarak rekabetçi bir yakıt türü olmaya devam
etmesiyle otogaz LPG kitleri dönüşüm pazarının da büyüme ve gelişme kaydetmeye
devam edebileceği çıkarımında bulunmak mümkündür.
(19) Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından Kurum’a sunulan bilgilere göre; araçların
yakıt sistemi dönüşümü tadilatları; “Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında
Yönetmelik (AİTM)” hükümleri uyarınca yapılabilmektedir. “AİTM LPG/CNG/LNG Seri
Tadilat Tip Onayı Belgelendirme” sürecinde, yakıt sistemi (LPG) dönüşüm kiti üreticileri
(veya distribütör firmalar); öncelikle aksam listesi, aksam onayları, araç listesi, üretici ile
yapılan sözleşme/(veya marka tescili) ve idari evraklar ile TSE’ye başvurarak bir
distribütör firma dosyası oluşturmaktadır. Daha sonra; tadilatçı firmalar (bayiler),
distribütör/üretici firma ile yaptıkları sözleşme, idari evraklar ve Hizmet Yeterlilik Belgesi
ile TSE’ye başvurmakta ve araç modeli bazında AİTM Seri Tadilat Tip Onayı Belgelerini
almaktadır.
(20) TSE tarafından sunulan bilgi ve belgeler, Türkiye genelinde toplamda 105
distribütör/üretici, 1464 adet tadilatçı firma (bayi) bulunduğuna işaret etmektedir.
ATİKER tarafından sunulan bilgiler kapsamında, otogaz LPG dönüşüm kitleri
sektöründe faaliyet gösteren başlıca distribütör/üreticilere ve satışı yapılan dönüşüm kiti
markalarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
18-15/283-141
7/26


Tablo 1: Türkiye’de LPG Dönüşüm Kiti Sağlayan Başlıca Firmalar ve Sattıkları Markalar
Firma İsmi Merkezi Sattığı Markalar
ATİKER Konya
Atiker, AKL, Wentgaz, KME, Romano,
Apollo, Greengas, Fortunati, Tytangas
İPRAGAZ İstanbul Prins, Landi
2A İstanbul BRC, GFI
DAMLA Ankara Landi, Lovato, Stargas
POLARİS İzmir Zavoli, Cangaz
OLGUN Kayseri Landirenzo, Emmegas
Kaynak: ATİKER tarafından gönderilen cevabi yazı
(21) Servislerin dağılımları incelendiğinde ise, 78 ilde en az bir bayinin olduğu görülmektedir.
Ankara’da 191 adet, İstanbul’da 146 adet, İzmir’de 69 adet bayi yer almaktadır. Bayi
sayısının illere göre dağılımına ve söz konusu illerde ATİKER ve başlıca rakiplerinin
bayi sayılarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 2: İllere Göre Bayi Sayıları5 (TSE’den Gönderilen Bilgilere Göre)
İL
TOPLAM
BAYİ
SAYISI
ATİKER
(Atiker Ve
Wentgas)6
İPRAGAZ 2A DAMLA ZAVOLİ OLGUN
ADANA 26 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ADIYAMAN 5 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AFYONKARAHİSAR 16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AĞRI 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AKSARAY 11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AMASYA 8 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ANKARA 191 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ANTALYA 54 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ARTVİN 2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AYDIN 25 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BALIKESİR 43 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BARTIN 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BATMAN 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BAYBURT 1 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BİLECİK 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BİNGÖL 2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BİTLİS 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BOLU 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BURDUR 16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BURSA 66 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ÇANAKKALE 14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ÇANKIRI 3 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ÇORUM 17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
DENİZLİ 34 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
DİYARBAKIR 11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
DÜZCE 10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
EDİRNE 10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ELAZIĞ 8 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ERZİNCAN 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ERZURUM 14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

5 Bahse konu rakamlar teşebbüslerden gelen cevabi yazılarda ifade edilen rakamlarla birebir aynı değildir.
Bu durum, tip onay belgesi alabilmek için TSE nezdinde ilgili sözleşmeler ibraz edilmişse de daha sonra
sözleşmelerin sona ermiş olabileceğine işaret etmektedir.
6 Parantez içerisinde gösterilen rakamlar, sözü edilen ilde yalnızca Atiker ve Wentgass bayisi olarak
faaliyet gösteren teşebbüs sayısını ifade etmektedir.
18-15/283-141
8/26
ESKİŞEHİR 25 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
GAZİANTEP 24 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
GİRESUN 7 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tablo 2’nin devamı:
İL
TOPLAM
BAYİ
SAYISI
ATİKER
(Atiker Ve
Wentgas)7
İPRAGAZ 2A DAMLA ZAVOLİ OLGUN
GÜMÜŞHANE 1 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
HATAY 21 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
IĞDIR 1 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ISPARTA 12 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İSTANBUL 146 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İZMİR 69 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KAHRAMANMARAŞ 18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KARABÜK 5 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KARAMAN 3 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KARS 2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KASTAMONU 12 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KAYSERİ 42 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KIRIKKALE 6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KIRKLARELİ 7 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KIRŞEHİR 7 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KİLİS 2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KOCAELİ 36 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KONYA 50 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KÜTAHYA 19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MALATYA 17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MANİSA 26 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MARDİN 6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MERSİN 33 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MUĞLA 26 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MUŞ 2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
NEVŞEHİR 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
NİĞDE 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ORDU 10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
OSMANİYE 16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
RİZE 9 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SAKARYA 26 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SAMSUN 22 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SİİRT 3 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SİNOP 6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SİVAS 9 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ŞANLIURFA 15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ŞIRNAK 1 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TEKİRDAĞ 22 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TOKAT 16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TRABZON 16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
UŞAK 9 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
VAN 6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
YALOVA 6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
YOZGAT 7 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ZONGULDAK 16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM 14638 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

7 Parantez içerisinde gösterilen rakamlar, sözü edilen ilde yalnızca Atiker ve Wentgass bayisi olarak
faaliyet gösteren teşebbüs sayısını ifade etmektedir.
8 Sunulan sayı, tek tek sağlayıcıların servis ağındaki bayi sayısı toplamını değil, bir veya birden çok
sağlayıcı ile anlaşması olan servislerin tamamını, bir başka deyişle toplam servis sayısını ifade
etmektedir.
18-15/283-141
9/26
Kaynak: TSE tarafından gönderilen bilgi ve belgeler
(22) Tablodan da görülebileceği üzere, neredeyse bütün illerde en fazla bayi sayısı
ATİKER’e aittir. TSE tarafından iletilen bilgi ve belgelere göre toplam 1463 servisten
yalnızca 342 adedinin tek bir distribütör/üretici ile anlaşması bulunmakta, geri kalan
1.121 teşebbüsün en az iki distribütör/üretici ile anlaşması bulunmaktadır. Yukarıda
sayılan altı teşebbüs bakımından değerlendirildiğinde, sadece bu altı teşebbüs ile
sözleşme imzalayan 226 tadilatçı firmanın bulunduğu görülmektedir. ATİKER tarafından
gönderilen bilgilere göre teşebbüsün halihazırda (…..) yetkili servisi yalnızca ATİKER
ile anlaşmalıdır. Bu kapsamda sektörde servislerin genellikle birden fazla markanın
ürünlerini satıp pazarladıkları, az sayıda servisin ise tek teşebbüsle çalışmayı tercih
ettiği anlaşılmaktadır.
(23) ATİKER, DAMLA, 2A, İPRAGAZ, ZAVOLİ ve OLGUN tarafından sağlanan veriler
dikkate alınarak teşebbüslerin sahip olduğu servis sayılarına aşağıdaki tabloda yer
verilmektedir:
Tablo 3: İllere Göre Bayi Sayıları (Teşebbüsler Tarafından Sunulan Bilgilere Göre)
İL
TOPLAM
BAYİ
SAYISI
ATİKER
(Atiker Ve
Wentgas)
İPRAGAZ 2A DAMLA ZAVOLİ OLGUN
ADANA 26 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ADIYAMAN 5 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AFYONKARAHİSAR 16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AĞRI 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AKSARAY 11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AMASYA 8 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ANKARA 191 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ANTALYA 54 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ARTVİN 2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AYDIN 25 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BALIKESİR 43 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BARTIN 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BATMAN 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BAYBURT 1 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BİLECİK 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BİNGÖL 2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BİTLİS 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BOLU 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BURDUR 16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BURSA 66 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ÇANAKKALE 14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ÇANKIRI 3 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ÇORUM 17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
DENİZLİ 34 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
DİYARBAKIR 11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
DÜZCE 10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
EDİRNE 10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ELAZIĞ 8 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ERZİNCAN 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ERZURUM 14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ESKİŞEHİR 25 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
GAZİANTEP 24 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
GİRESUN 7 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
GÜMÜŞHANE 1 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
HAKKARİ 1 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
HATAY 21 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
IĞDIR 1 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
18-15/283-141
10/26
ISPARTA 12 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İÇEL 33 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tablo 3’ün devamı:
İL
TOPLAM
BAYİ
SAYISI
ATİKER
(Atiker Ve
Wentgas)
İPRAGAZ 2A DAMLA ZAVOLİ OLGUN
İSTANBUL 146 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İZMİR 69 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KAHRAMANMARAŞ 18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KARAMAN 3 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KARS 2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KASTAMONU 12 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KAYSERİ 42 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KIRIKKALE 6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KIRKLARELİ 7 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KIRŞEHİR 7 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KİLİS 2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KOCAELİ 36 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KONYA 50 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KÜTAHYA 19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MALATYA 17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MANİSA 26 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MARDİN 6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MUĞLA 26 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MUŞ 2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
NEVŞEHİR 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
NİĞDE 4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ORDU 10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
OSMANİYE 16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
RİZE 9 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SAKARYA 26 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SAMSUN 22 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SİİRT 3 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SİNOP 6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SİVAS 9 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ŞANLIURFA 15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ŞIRNAK 1 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TEKİRDAĞ 22 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TOKAT 16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TRABZON 16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
UŞAK 9 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
VAN 6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
YALOVA 6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
YOZGAT 79 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ZONGULDAK 16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM 1463 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüsler ve TSE tarafından gönderilen bilgi ve belgeler
(24) Tablo 3 incelendiğinde, TSE verilerine benzer şekilde ATİKER’in bayi sayısının
neredeyse bütün illerde rakiplerine göre yüksek seyrettiği görülmektedir.
G.5. İlgili Pazar
(25) Rekabet hukukunda teşebbüsler arasındaki rekabetin sınırlarını tespit etmekte
kullanılan araç işlevi gören ilgili pazar tanımı; ilgili ürün ve coğrafi pazar olmak üzere iki
temel boyuttan oluşmaktadır. Pazarı hem ürün hem de coğrafi bölge boyutlarıyla

9 TSE verileri ile ATİKER verileri karşılaştırıldığında bir takım tutarsızlıkların bulunduğu görülmektedir.
Dosya kapsamında ATİKER tarafından sunulan verilerin en güncel veriler olduğu kabul edilmiştir.
18-15/283-141
11/26
tanımlamaktaki amaç, teşebbüslerin davranışlarını sınırlama ve etkin bir rekabetçi
baskıdan bağımsız olarak davranmalarını önleme gücüne sahip rakiplerin ortaya
çıkarılmasıdır. İlgili coğrafi pazar ise, rekabet koşullarının homojen olduğu pazar olarak
ifade edilebilir. Söz konusu pazarların belirlenmesinde temelde teşebbüslerin ürün ve
hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri bölgeler temel alınmakla
birlikte, rekabet koşullarının ilgili bölge içinde homojen olması ve bu koşulların komşu
bölgelerden kolayca ayrılacak ölçüde farklı olması da aranmaktadır. Dosya kapsamında
ilgili ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazar değerlendirmelerine aşağıda yer verilmektedir.
G.5.1. İlgili Ürün Pazarı
(26) İlgili ürün pazarının tespitinde; tüketicinin gözünde fiyatları, kullanım amaçları ve
nitelikleri bakımından birbiriyle değiştirilebilir veya ikame edilebilir olarak kabul edilen
bütün mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmakta, tespit edilen pazarı
etkileyebilecek diğer unsurlar da değerlendirilmektedir.
(27) Konuyla ilgili olarak Kurul’un 20.06.2013 tarihli ve 13-39/500-221 sayılı kararında,
“LPG dönüşüm kitleri, genellikle fiyat faktörü bakımından alt, orta ve üst segment
olarak sınıflandırılabilmektedir. Tüketici, kendi fiyat kıstaslarına göre bu üç
segment arasında tercihte bulunabilmektedir. Ancak dosya konusu LPG
dönüşüm markaları ile bayi/servisler arasındaki dikey ilişki dikkate alındığında;
bayi/servislerin her üç segmentteki ürünlerin satış, montaj ve satış sonrası
hizmetlerini aynı anda ve birlikte verebildikleri, markaların segmente göre çok
farklı kriterler getirmediği, bayilerde aranan TSE kriterleri bakımından da bu farklı
segmentlerdeki ürünleri birbirinden ayrıştıran bir özellik bulunmadığı
görülmektedir. Dolayısıyla tüm segmentteki markaların pazardaki bayi/servislere
ulaşma anlamında aynı pazarda rekabet ettikleri anlaşılmaktadır. Buradan
hareketle, ilgili ürün pazarı “LPG dönüşüm kitlerinin satış, montaj ve satış sonrası
hizmetleri pazarı” olarak tanımlanmıştır.”
tespitlerine yer verilmektedir.
(28) ATİKER tarafından yapılan başvuruda; Kurul tarafından yapılan ilgili ürün pazarı
tanımının hatalı olduğu ifade edilerek, dosya kapsamında “montaj”, “montaj sonrası
servis” ve “bakım ve onarım hizmetleri” olmak üzere üç ayrı pazar tanımlanması
gerektiği ifade edilmektedir. Öte yandan, başvuru sahibi tarafından yapılan bu ayrımın
nedenlerine ilişkin herhangi bir açıklama getirilmemektedir.
(29) Yukarıda yer verildiği üzere, otogaz LPG dönüşüm servisleri tarafından tüketiciye
sunulan hizmetler; montaj, montaj sonrası servis ve bakım ve onarım hizmetlerinin
üçünü birden kapsamaktadır. Bir başka deyişle, söz konusu hizmetlerin verilmesinde
ayrı bir pazar tanımlanmasını gerektirecek bir farklılaşma/uzmanlaşma bulunmamakta,
montaj hizmetini veren servisler aynı zamanda montaj sonrası servis ve onarım/bakım
hizmetlerini de sunmaktadır. Tüketiciler açısından da anılan hizmetleri satın aldıkları
noktalar bakımından bir farklılık bulunmamaktadır. Bir başka deyişle, tüketiciler
tarafından LPG kitinin satın alınması, aynı zamanda bu kitin montaj ve satış sonrası
hizmetlerinin alınmasını da kapsamaktadır. Nitekim muafiyet başvurusuna konu olan
Sözleşme’nin de; montaj, montaj sonrası servis ile bakım ve onarım hizmetlerinin her
üçünü de kapsadığı görülmektedir.
(30) İlave olarak, başvuru sahibi tarafından da belirtildiği üzere, servislerin neredeyse
tamamının birden çok markaya hizmet verdiği dikkate alındığında, özellikle “montaj
sonrası servis” ve “bakım ve onarım hizmetleri” pazarları bakımından pazar payının
belirlenmesinde pratik zorluklar ortaya çıkmaktadır. Keza Kurul’un 20.06.2013 tarihli ve
13-39/500-221 sayılı kararında, teşebbüsün ilgili ürün pazarındaki payının
18-15/283-141
12/26
hesaplanmasında ilgili yılda satılan kit oranlarının satılan toplam kit sayısına
oranlanması yöntemi kullanılmıştır. Bu açıdan, “montaj sonrası servis” ve “bakım ve
onarım hizmetleri” pazarları bakımından ayrı pazar tanımlanmasının, teşebbüsün ilgili
pazarlardaki gücünün ortaya konulması bakımından, bildirim konusu Sözleşme’nin her
üç hizmeti birden kapsadığı da göz önünde bulundurularak, işbu dosyaya katkı
sağlamayacağı kanaati hasıl olmuştur.
(31) Açıklanan gerekçelere istinaden, Kurul’un 20.06.2013 tarihli ve 13-39/500-221 sayılı
kararında yer alan ilgili ürün pazarı değerlendirmeleri doğrultusunda, mevcut dosya
bakımından ilgili ürün pazarı “LPG dönüşüm kitlerinin satış, montaj ve satış sonrası
hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
G.5.2. İlgili Coğrafi Pazar
(32) Dosya kapsamında LPG dönüşüm kitleri montajının markalar açısından sadece il
bazında değil tüm ülke çapında verilebilen bir hizmet olması, pazardaki dikey ilişkilerin
tüm ülke kapsamında ele alınmasının gerekmesi, dosya konusu ATİKER’in tek marka
sınırlamasının yalnızca belli iller yahut bölgeler bakımından değil tüm Türkiye’deki
bayiler bakımından uygulanmasının öngörülmesi dikkate alındığında, ilgili coğrafi
pazarın ülke bazlı belirlenmesi gerekmektedir.
(33) Diğer taraftan; mevcut veriler, ATİKER’in genel olarak il bazındaki pazar gücünün ülke
bazındaki pazar gücüne yakın olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla ilgili coğrafi pazarın
il bazında ya da ülke bazında tanımlanması işbu dosya bakımından değerlendirmeyi
değiştirmeyecektir. Bu çerçevede ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
G.6. Pazarda Faaliyet Gösteren Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler
(34) LPG dönüşüm sistemleri pazarı hakkında daha detaylı bilgiye ulaşmak, faaliyet
gösteren firmaların pazar paylarını hesaplamak ve tek marka sınırlamasının muhtemel
etkilerini öğrenmek amacıyla Tablo 1’de yer verilen teşebbüslerin yanı sıra; TÜVTÜRK,
MMO, TSE ve ATİKER’e bilgi isteme yazıları gönderilmiştir. Mezkûr yazılara mukabil
gönderilen cevaplara aşağıda kısaca yer verilmektedir.
G.6.1. ATİKER’den Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(35) Dosya konusu başvuruda ATİKER tarafından, daha önce aynı konuyla alakalı olarak
menfi tespit/muafiyet bildiriminde bulunulduğu, bununla birlikte Kurul’un 20.06.2013
tarihli ve 13-39/500-221 sayılı kararı ile söz konusu başvurunun reddedildiği ifade
edilmektedir. Teşebbüs bu bağlamda, önceki başvuruda ve devamındaki süreçte
kendisini doğru ifade edemediğini ve ortaya hatalı bir Kurul kararı çıktığını ileri
sürmektedir.
(36) Diğer taraftan, bildirim formunda ATİKER tarafından, 13-39/500-221 sayılı önceki Kurul
kararında know-how aktarımına yönelik yapılan tespitlerin doğru olmadığı, uzun
çalışmalar sonucunda ortaya konulan tasarım ve kalıplara uygun montaj hizmeti
verilmesi aşamasında servislere yönelik önemli bir know-how aktarımı bulunduğu
belirtilmektedir. Teşebbüs ayrıca, esasen bedavacılık sorunu nedeniyle servislere
yapılamayan yatırımların tek marka sınırlaması içeren sözleşmelerle birlikte
gerçekleştirilmesinin amaçlandığını ve keza adı geçen Kurul kararında, münhasır bayilik
sözleşmesinin teknik gelişmeyi ve iyileştirmeyi sağlayacağının kabul edildiğini dile
getirmektedir.
(37) Kurum kayıtlarına sunulan ek açıklamalarda, ilgili sözleşmeler ile marka içi rekabetin
sınırlandırılmak istenmediği, herhangi bir servise bölgesel bazda münhasırlık
tanınmayacağı bilgisine yer verilmiştir. Bir başka cevabi yazıda ise Prins, Zavoli,
Emmegas, BRC, Landi Renzo, ve Lovato gibi bazı markaların kimi servislerle münhasır
18-15/283-141
13/26
bayilik sözleşmesi içerisinde çalıştıkları beyan edilmektedir. Münhasır bayilik sisteminin
kayıt dışılık problemini çözmek adına da önemli olduğu başvuru sahibince belirtilen
hususlar arasındadır.
G.6.2. İpragaz A.Ş.’den (İPRAGAZ) Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(38) İPRAGAZ vekili tarafından gönderilen cevabi yazıda, teşebbüsün halihazırda Prins ve
Landi markalı LPG otogaz dönüşüm kitlerinin Türkiye distribütörlüğünü yaptığı
belirtilmiştir.
(39) Teşebbüsün ilettiği bilgi ve belgelere göre, Prins markasının satışını yapan bayi ve
servisler içerisinde yalnızca Prins markasının satışını yapan bayi ve servislerin oranı
%(…..); Landi markalı ürün satışı yapan bayi ve servisler içerisinde yalnızca Landi
markalı ürün satışı yapan bayi ve servislerin oranı ise %(…..)’tür.
(40) Dosya kapsamında İPRAGAZ tarafından, ATİKER’in pazarın yaklaşık olarak (…..) sahip
olduğu, teşebbüsün en yakın rakiplerinin pazar paylarının %(…..) dolaylarında
seyrettiği, bu çerçevede teşebbüsün ilgili pazarda hakim durumda kabul edilebileceği
ifade edilmektedir. Teşebbüse göre, Türkiye’de otogaz dönüşüm sektörü açısından
müşteri ihtiyaç ve tercihleri göz önüne alındığında, ürün kalitesi ve teknolojisinden
ziyade ürün fiyatı, reklam ve yan ürünlerin temini gibi unsurlar belirleyici konumdadır.
İlave olarak, ürünün menşeinin de tüketiciler açısından önemli olduğu ve genel olarak
yabancı ürünlere karşı bir direnç gözlendiği İPRAGAZ tarafından ifade edilen hususlar
arasındadır.
(41) İPRAGAZ tarafından ayrıca, son dönemde ATİKER’in otogaz dönüşüm kiti parçaları
üreten firmalar ve tedarikçiler ile yaptığı ortaklık ve satın almalar ile sektördeki etkinliğini
daha da arttırdığı, kit satışının yanında yedek parça tedariki konusunda da önemli bir
oyuncu olarak kabul edilebileceği belirtilmiştir. Ek olarak, başvuru konusunu oluşturan
münhasır bayilik sözleşmesinin muafiyet verilmesi halinde, tek marka sınırlamasının
yetkili servisleri kısıtlayacağı ve tüketicinin de alternatif markalar arasından tercih
yapabilme imkanının azalacağı iddia edilmektedir. LPG dönüşüm kiti pazarındaki yetkili
servislerin tek bir markayı seçme durumuyla karşı karşıya kalmaları durumunda doğal
olarak pazarda hakim durumda olan markayı seçecekleri ve piyasadaki sağlıklı rekabet
ortamının bozulacağı görüşü ifade edilmiştir. Bunun yanında, tek marka
uygulamalarının çoğaldığı bir pazara yeni firmalarca giriş yapmanın zorlaşacağı ve
halihazırda diğer markaların kitlerini araçlarında bulunduran tüketicilerin bakım ve servis
hizmeti almakta zorlanacağı belirtilmiştir.
G.6.3. 2A Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’den (2A) Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(42) 2A tarafından gönderilen cevabi yazıda, şirketin BRC ve GFI markalarının satışını
yaptığı belirtilmektedir. Teşebbüs tarafından, çalışılan yetkili servislerin %(…..)’sinin
kendi tercihlerinden dolayı yalnızca 2A markalarının satışını yaptıkları ifade
edilmektedir.
(43) Mezkûr yazıda ayrıca, sektörde birçok firmanın bulunduğu, dolayısıyla hakim durumda
olan bir firmanın varlığından bahsedilemeyeceği belirtilmektedir. Teşebbüs tarafından,
tek marka sınırlamasının hizmet kalitesinin artmasını sağlayacağı ve tüketicinin
korunmasına katkı sağlayacağı görüşüne yer verilmiştir. 2A tarafından ilave olarak,
OEM10 anlaşması yaparak sıfır kilometredeki araçlarını LPG seçeneğiyle müşterilerine
sunan otomotiv firmalarının, marka seçiminde müşteri memnuniyeti sağlamış, geniş bir

10 Original Equipment Manufacturer. Araç üreticilerini ifade etmektedir. OEM’ler tarafından sağlanan
LPG’li araçlar tek yakıtlı ya da iki yakıtlı (petrol&otogaz) olarak sunulabilmektedir. Bununla birlikte çoğu
araç, piyasaya sunulduktan sonra dönüşüm yoluyla otogaz LPG kullanımına geçmektedir.
18-15/283-141
14/26
servis ağına sahip ve yeni nesil araçlara teknolojik uyumu olan ürünler piyasaya süren
şirketleri tercih edeceği ve bu şirketlerin ürünleri için garanti sağlayacağı belirtilmektedir.
Ayrıca LPG dönüşüm kitleri açısından her markanın çalışma prensiplerinin aynı
olmadığı ve LPG montajındaki en önemli adımlardan biri olan ayar-kalibrasyonun farklı
programlar kullanılarak yapıldığından bahisle servislere yönelik bir know-how aktarımı
olduğu, tek marka sınırlaması getirilmesi durumunda servislerin montaj gibi konularda
uzmanlaşacağı görüşüne yer verilmiştir.
G.6.4. Damla Lpg Ltd. Şti.’den (DAMLA) Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(44) DAMLA tarafından gönderilen cevabi yazıda, şirketin Lovato ve Stargas isimli
markaların ithalatını yaptığı, sadece anılan markaların satışını yapan anlaşmalı bayi
bulunmadığı belirtilmiştir.
(45) Söz konusu yazı kapsamında; ATİKER’in LPG dönüşümü yapan hemen hemen her
servise bayilik vererek ve marka bilinirliğini üst noktalara taşıyarak pazarda lider
konuma geldiği, bunun yanı sıra, ATİKER’in dönem dönem distribütör ya da dağıtıcıları
aracılığı ile tek marka satılması konusunda baskı uyguladığına dair duyumlar alındığı
ifade edilmiştir. Tek marka sınırlamasının hem servisler hem de tüketici açısından
seçenekleri azaltacağından bahisle olumsuz bir uygulama olacağına değinilmiştir.
Teşebbüs tarafından sunulan açıklamalar arasında, DAMLA tarafından yürütülen bir
know-how çalışmasının olmadığı bilgisi de yer almaktadır.
G.6.5. Polaris LPG11’den (POLARİS) Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(46) POLARİS tarafından gönderilen cevabi yazıda; şirketin Zavoli ve Cangas adlı
markaların satışını yaptığı, sektörde tek marka uygulamalarının bulunmasına rağmen
bu sınırlamaların yazılı bir doküman üzerinden yapılmadığı belirtilmiştir. Şirket
tarafından ek olarak, tek marka sınırlamasının marka çeşitliliğini yok edeceği ve sağlıklı
rekabet ortamını bozacağı görüşü ifade edilmiştir.
G.6.6. Olgun Oto Yedek Parça A.Ş.’den (OLGUN) Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(47) OLGUN tarafından gönderilen cevabi yazıda, şirketin Landirenzo ve Emmegas
markalarının Türkiye distribütörlüğünü yaptığı, pazarda lider olan markaların güçlü olma
sebebinin, çok fazla bayilik vermeleri ve ürün farklılaştırmasına yönelmeleri olduğu ifade
edilmiştir.
(48) Anılan yazıda ayrıca, tek marka uygulamasının sektörde henüz uygulanmadığı, fakat
bu sınırlamanın uygulamaya geçirilmesi durumunda servislerin uzmanlığının artacağı
ve müşteri memnuniyetinin artmasını sağlayabileceği dile getirilmiştir.
G.6.7. ATİKER Bayilerinden Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(49) Dosya kapsamında ATİKER’in farklı illerde faaliyet gösteren toplam 21 adet bayisinden
09.03.2018 tarihli ve 3135 sayılı yazı ile bilgi talebinde bulunulmuştur. Bu kapsamda 15
adet bayi tarafından Kurum’a sunulan görüşler aşağıdaki tabloda özetlenmektedir:






11 POLARİS tarafından gönderilen cevabi yazıdan, teşebbüsün Caf Otogaz Sistemleri San. ve Tic. Ltd.
Şti. (CANGAS) ve Zavoli Polaris Enjeksiyonlu Otogaz Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (POLARİS)
unvanları altında faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır.
18-15/283-141
15/26

Tablo 4: ATİKER Bayilerinin Görüşleri
Teşebbüslere Sorulan Sorular Teşebbüs Cevapları
Atiker markasının tek marka sınırlaması
getirilmesi halinde hangi markayı tercih
edersiniz?
Atiker – 9
Diğer - 6
Pazarda herhangi bir markanın önemli bir pazar
gücü bulunmakta mıdır?
Atiker – 7
Diğer – 4
Fikrim yok - 4
İlgili pazarda tek marka sınırlamasının olası
etkilerine dair görüşleriniz nelerdir?
Olumlu – 4
Olumsuz – 4
Fikrim yok - 7
Yetkili servislere kit markasına özgü bir know-
how aktarılmakta mıdır?
Evet – 0
Hayır – 1
Fikrim yok – 14
(50) Tablo 4’te yer alan bilgiler çerçevesinde, rastgele seçilen örneklemde bulunan ATİKER
bayilerinin %60’ı, ATİKER tarafından tek marka sınırlamaları konulması halinde Atiker
markasını tercih edeceklerini ifade etmektedirler. İlave olarak bayilerin %46’sı
ATİKER’in pazar gücü olduğu kanaatindedir.
(51) Bayiler genel olarak tek marka sınırlamalarının olası etkileri hakkında doğrudan görüş
belirtmemişlerdir. Olumsuz görüş beyan eden bayiler tarafından, tek marka
sınırlamalarının getirilmesi halinde müşterileri memnun edemeyecekleri endişesi dile
getirilmektedir. Bir diğer olumsuz görüşte ise, tek marka sınırlaması halinde satışların
düşeceği ve sektörde olumsuz etkiler doğuracağı öngörüsü paylaşılmaktadır. Öte
yandan, bayiler arasında tek marka sınırlamasının pazara olumlu yansıyacağına ilişkin
görüşler de bulunmaktadır. Örneğin bir bayi tarafından, “Tek marka sınırlamalarında
eğitim alınmasının daha sağlıklı olacağını, tek markaya daha sağlıklı hizmet verileceğini
düşünüyorum.” görüşü ifade edilmektedir. Başka bir görüşte ise, “Tek olarak
sınırlandırılan markanın lpg montajı için uyum aranan araçlarda ‘motor, teknik özellik,
donanım, v.s.’ gibi özellikleri kapsaması durumunda tek marka sınırlaması pazarda
sıkıntı yaratmaz.” yorumunda bulunulmaktadır. Bir diğer görüşte, “Otogaz sektöründe
tek marka sınırlaması uygulayan marka yok, yalnız tek marka uygulayan, sadece otogaz
sektöründe değil, diğer sektörlerde de çalışan servisler olsun, tek markada hizmet
vermesi, o markada, servisin kalitesini artırır, teknik elemanın eğitimini ve bilgisini artırır,
müşteri memnuniyetini de artırır düşüncesindeyiz.” ifadeleri kullanılmıştır.
(52) Son olarak know-how aktarımına ilişkin görüşler incelendiğinde, bayilerin genel olarak
bu tür bir aktarıma dair fikirlerinin bulunmadığı görülmektedir. Bir bayi ise markaya özgü
know-how aktarımı olmadığını düşünmektedir.
G.7. Değerlendirme
G.7.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme
(53) ATİKER tarafından, teşebbüsün yetkili servisleri ile yapacağı Sözleşme’ye menfi tespit
belgesi verilmesi, bunun mümkün olmaması halinde Sözleşme’nin grup muafiyetinden
yararlandığının tespiti veya Sözleşme’ye 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde
bireysel muafiyet tanınması talep edilmektedir.
(54) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, “belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu
etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu
eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri” yasaklanmaktadır.
18-15/283-141
16/26
(55) ATİKER tarafından, yukarıda bazı hükümlerine yer verilen Sözleşme kapsamında,
ATİKER markalarının araçlara montajlarının yetkili servislerce münhasıran yapılmasının
ve söz konusu markaların tamir, bakım, periyodik kontrollerinin günün teknolojilerine
uygun, kaliteli ve güvenli bir şekilde sözleşme imzalanan servisler tarafından
münhasıran gerçekleştirilmesinin amaçlandığı ifade edilmektedir. Teşebbüsün
başvurusunda, yetkili servislerle imzalanacak başvuru konusu sözleşme çerçevesinde
tüketici şikayetlerinin azalacağı, ölümlü kazalara yol açan ve bizzat distribütör/üretici
üzerinde sorumluluk doğurabilen arızaların önüne geçilebileceği belirtilmektedir.
(56) Sözleşme’nin “Servisin İmalatçı Firmaya Karşı Yükümlülükleri” başlığını taşıyan ve
yukarıda alıntılan 8. maddesi ile, sözleşmeyi imzalayan bayilere Atiker/Wentgass
markaları kapsamında rekabet etmeme yükümlülüğü getirildiği anlaşılmaktadır. İlave
olarak ATİKER tarafından, yetkili servislerin münhasıran Atiker ve Wentgas markalı
ürünlere yönelik LPG otogaz montajı, bakım-onarım ve periyodik bakım hizmetlerini
sunacağı, münhasır yetkili servislerin montajını yapacağı ürünleri ve parçaları
ATİKER’den veya distribütörlerden alma zorunluluğunun bulunacağı, montaj
sonrasında garanti kapsamındaki hizmetlerin sunumu ve parça değişikliklerinde de,
garanti şartlarının gereği olarak ATİKER ürünlerinin kullanılmasının zorunlu tutulduğu,
ATİKER’in münhasır servis sözleşmesi uygulayamadığı için servisler üzerinde tam
tahakküm ve kontrol sağlayamadığı ifade edilmektedir.
(57) Kılavuz’un 86. paragrafında belirtildiği üzere, dikey kısıtların değerlendirilmesinde
pazardaki yoğunlaşma düzeyi önemli bir gösterge olarak kullanılmaktadır. Dosya
kapsamında teşebbüs ve kuruluşlara gönderilen bilgi isteme yazılarına cevaben
gönderilen verilere göre teşebbüslerin pazar payı verilerine aşağıda yer verilmektedir:
Tablo 5: Teşebbüslerin Satılan Kit Adedine12 Göre Pazar Payları
2013 2014 2015 2016 2017
ATİKER
(Atiker-
Wentgas)
Satılan Kit Adedi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) (TÜVTÜRK) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) MMO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) TÜİK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
DAMLA
(Lovato-
Stargas)
Satılan Kit Adedi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) (TÜVTÜRK) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) MMO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) TÜİK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İPRAGAZ
(Landi-Prins)
Satılan Kit Adedi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) (TÜVTÜRK) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) MMO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) TÜİK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
OLGUN
(Landirenzo)
Satılan Kit Adedi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) (TÜVTÜRK) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) MMO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) TÜİK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2A (BRC-
GFI)
Satılan Kit Adedi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) (TÜVTÜRK) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) MMO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) TÜİK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
POLARİS
(Zavoli)
Satılan Kit Adedi (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) (TÜVTÜRK) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) MMO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Pay (%) TÜİK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (TÜVTÜRK) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (MMO) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (TÜİK) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

12 Satılan kit adetlerine ilişkin bilgiler ilgili teşebbüsler tarafından sunulan rakamlardır.
18-15/283-141
17/26
Kaynak: Teşebbüs ve kuruluşlardan gönderilen bilgi ve belgeler
(58) Teşebbüslerin 2013-2016 yılları arasındaki kit satışlarından elde ettikleri gelire göre
pazar paylarına ise aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 6: Teşebbüslerin Net Satış Gelirlerine Göre Pazar Payları (%)
2013 2014 2015 2016
ATİKER (…..) (…..) (…..) (…..)
DAMLA (…..) (…..) (…..) (…..)
İPRAGAZ (…..) (…..) (…..) (…..)
OLGUN (…..) (…..) (…..) (…..)
2A (…..) (…..) (…..) (…..)
POLARİS (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam ~100,00 100,00 100,00 ~100,00
Kaynak: Teşebbüsler tarafından gönderilen bilgiler
(59) Tablo 5’te yer alan verilerden görülebileceği üzere, TÜİK verilerine göre 2017 yılında
ATİKER’in pazar payı %(…..)olarak gerçekleşmiştir. Öte yandan TÜİK verileri, ilk beş
teşebbüsün pazar payları toplamının %90-95 seviyelerine ulaştığına işaret etmektedir.
2017 yılında ilk beş teşebbüsün pazar payları dikkate alındığında HHI endeksinin 3.800-
3.900 düzeylerinde oluştuğu görülmektedir. Tablo 6’da yer verilen bilgiler çerçevesinde
ise teşebbüsün 2016 yılı pazar payı %(…..)olarak gerçekleşmiştir. Bu bakımdan, farklı
yöntemlerle yapılan hesaplamalarla ATİKER’e atfedilebilecek en düşük pazar payı dahi
%40 eşiğinin üzerinde görünmektedir. Bu bağlamda, yukarıda yer alan veriler ışığında,
ilgili pazarın yoğunlaşmış bir yapıda olduğu ve dolayısıyla dikey kısıtlamaların rekabeti
kısıtlayıcı etkisi doğurmasının muhtemel olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
(60) Öte yandan Kılavuz’un 87. paragrafında, rekabet etmeme yükümlülüklerinin markalar
arası rekabetin kısıtlanmasına yol açabildiği vurgulanmaktadır. Zira rekabet yasağı
koşulu içeren dağıtım anlaşmaları pazar kapama etkisi yaratarak diğer markaların
pazara erişimini engelleyebilmektedir. Tablo 2 ve Tablo 3’te aktarılan bilgiler
çerçevesinde, Türkiye genelinde ve neredeyse bütün illerde en fazla bayi sayısının
ATİKER’e ait olduğu görülmektedir. TSE tarafından iletilen bilgi ve belgelere göre;
toplam 1.463 servisten yalnızca 342 adedinin tek bir distribütör/üretici ile anlaşması
bulunmakta, geri kalan 1.121 teşebbüsün en az iki distribütör/üretici ile anlaşması
bulunmaktadır. Bu kapsamda, sektörde servislerin genellikle birden fazla markanın
ürünlerini satıp pazarladıkları, az sayıda servisin ise tek teşebbüsle çalışmayı tercih
ettiği anlaşılmaktadır. TSE verilerine göre ATİKER ve rakiplerinin toplam bayi sayısına
oranla sahip oldukları bayiliklerin illere göre oranına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 7: ATİKER ve Başlıca Rakiplerinin Bayi Sayılarına Göre Payları (%, 2017)
İL
ATİKER
(Atiker ve
Wentgas)13
İPRAGAZ 2A DAMLA ZAVOLİ OLGUN
ADANA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ADIYAMAN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AFYONKARAHİSAR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AĞRI (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AKSARAY (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AMASYA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ANKARA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ANTALYA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ARTVİN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AYDIN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BALIKESİR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

13 Parantez içerisinde gösterilen rakamlar, sözü edilen ilde yalnızca Atiker ve Wentgass bayisi olarak
faaliyet gösteren teşebbüs sayısını ifade etmektedir.
18-15/283-141
18/26
BARTIN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tablo 7’nin devamı:
İL
ATİKER
(Atiker ve
Wentgas)14
İPRAGAZ 2A DAMLA ZAVOLİ OLGUN
BATMAN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BAYBURT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BİLECİK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BİNGÖL (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BİTLİS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BOLU (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BURDUR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BURSA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ÇANAKKALE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ÇANKIRI (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ÇORUM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
DİYARBAKIR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
DÜZCE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
EDİRNE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ELAZIĞ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ERZİNCAN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ERZURUM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ESKİŞEHİR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
GAZİANTEP (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
GİRESUN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
GÜMÜŞHANE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
HATAY (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
IĞDIR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ISPARTA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İSTANBUL (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İZMİR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KAHRAMANMARAŞ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KARABÜK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KARAMAN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KARS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KASTAMONU (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KAYSERİ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KIRIKKALE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KIRKLARELİ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KIRŞEHİR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KİLİS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KOCAELİ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KONYA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KÜTAHYA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MALATYA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MANİSA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MARDİN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MERSİN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MUĞLA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MUŞ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
NEVŞEHİR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
NİĞDE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ORDU (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
OSMANİYE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
RİZE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SAKARYA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

14 Parantez içerisinde gösterilen rakamlar, sözü edilen ilde yalnızca Atiker ve Wentgass bayisi olarak
faaliyet gösteren teşebbüs sayısını ifade etmektedir.
18-15/283-141
19/26
SAMSUN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tablo 7’nin devamı:
İL
ATİKER
(Atiker ve
Wentgas)15
İPRAGAZ 2A DAMLA ZAVOLİ OLGUN
SİİRT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SİNOP (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SİVAS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ŞANLIURFA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ŞIRNAK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TEKİRDAĞ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TOKAT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TRABZON (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
UŞAK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
VAN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
YALOVA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
YOZGAT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ZONGULDAK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(61) Tablo 7 incelendiğinde; Türkiye genelindeki toplam bayi sayısının %(…..)’unun ATİKER
bayisi olduğu, ATİKER’in en yakın rakibinin ise %(…..) oranında kaldığı görülmektedir.
Bu kapsamda teşebbüsün pazarda önemli bir bayilik ağına sahip olduğu
anlaşılmaktadır. ATİKER’in piyasada en büyük pazar payını haiz teşebbüs oluşu,
pazarın genelinde ve iller bazında en çok bayi sayısına sahip olması, mevcut yapıda
bayilerin büyük bir kısmının en az iki markaya birden hizmet vermesi dikkate
alındığında, Sözleşme’nin markalar arası rekabeti kısıtlayıcı etkilere yol açmasının olası
olduğu anlaşılmaktadır.
(62) Sözü edilen gerekçelerle başvuruya konu Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında olduğu, bu nedenle Sözleşme’ye aynı Kanun’un 8. maddesi
çerçevesinde menfi tespit belgesi verilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
G.7.2. Grup Muafiyeti Değerlendirmesi
(63) Bildirim konusu Sözleşme’nin grup muafiyetinden yararlanıp yararlanmadığının 2017/3
sayılı Tebliğ ve 2002/2 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi
gerekmektedir.
G.7.2.1. 2017/3 Sayılı Tebliğ Bakımından Değerlendirme
(64) 2017/3 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi “yeni motorlu taşıtların alımı, satımı veya yeniden
satımı; motorlu taşıtların yedek parçalarının alımı, satımı veya yeniden satımı ve
motorlu taşıtlara yönelik bakım ve onarım hizmetlerinin sağlanması konulu dikey
anlaşmaların, dikey sınırlamalar içermeleri halinde, bu Tebliğde düzenlenen koşullara
uymak kaydıyla, 4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki yasaklamadan Kanunun 5
inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmalarını kapsar”
hükmünü amirdir. Özellikle satış sonrası hizmetlerde yedek parça temini ve montajına
ilişkin olarak yapılan dikey anlaşmalar grup muafiyetine konu olmaktadır.
(65) LPG dönüşüm kitlerinin yedek parça sayılıp sayılmayacağının ve dolayısıyla bildirime
konu Sözleşme’nin 2017/3 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde değerlendirilip
değerlendirilmeyeceğinin tespiti için yedek parça tanımının irdelenmesi gerekmektedir.
2017/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’nin Açıklanmasına Dair Kılavuz, yedek parçaların tanımına ilişkin yaptığı

15 Parantez içerisinde gösterilen rakamlar, sözü edilen ilde yalnızca Atiker ve Wentgass bayisi olarak
faaliyet gösteren teşebbüs sayısını ifade etmektedir.
18-15/283-141
20/26
açıklamada; motorlu taşıtın kullanımı için gerekli olmayan, radyo, CD çalar, araç kitiyle
GSM tesisatı, yön bulma sistemi veya bagaj rafı gibi aksesuar niteliğindeki ürünlerin
yedek parça olarak kabul edilmeyeceğini ifade etmektedir. Dolayısıyla yedek parça,
aracın üretim bandında takılan ve o aracın sorunsuz ve teknik özelliklerine uygun olarak
çalışmasını sağlayan parçalar olarak tanımlanabilmektedir. Bir başka deyişle,
tüketicinin satın aldığı aracı bahse konu parçalar olmaksızın aracın teknik özelliklerine
uygun kullanamayacak olması yedek parça tanımı bakımından önemli bir husustur.
(66) Kurul’un 20.06.2013 tarih ve 13-39/500-221 sayılı Atiker kararında konuyla ilgili olarak,
“LPG dönüşüm kitlerine bakıldığında ise dosya konusu olay çerçevesinde
incelenen dönüşüm kitlerinin üretim bandında takılmadığı, tüketiciler tarafından
yakıt maliyetinde tasarruf sağlamak amacıyla ihtiyari olarak sonradan monte
ettirildiği görülmektedir. Bu nedenle LPG dönüşüm sistemlerinin yedek parça
olarak kabul edilemeyeceği ve bildirime konu sözleşmenin 2005/4 sayılı Tebliğ
kapsamında değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.”
ifadeleri yer almaktadır. Öte yandan ATİKER tarafından, dünyada birçok otomobilin
üretim hattından sadece LPG yakıtlı olarak imal edildiği belirtilmiştir. Bununla birlikte,
teşebbüs tarafından sadece LPG yakıtlı olarak imal edilen araçlara ilişkin somut
herhangi bir veri sunulmamıştır.
(67) Amerika Birleşik Devletleri Enerji Birimi16 verilerine göre; propan araçlar olarak da
adlandırılan söz konusu araçları iki sınıfta incelemek mümkündür. Bunlardan birincisi
yalnızca LPG’li araçlar, ikincisi ise benzin&LPG’li araçlardır. OEM’ler tarafından üretilen
söz konusu araçlardan benzin&LPG’li olanlar genellikle yine fabrika çıkışı sonrasında
anlaşmalı teşebbüs tarafından monte edilmektedir. Bu tadilat işlemi ile aracın motor
garantisinin bozulmasının önüne geçilmektedir.
(68) İşbu dosya kapsamında yapılan inceleme ve açıklamalar ışığında, otogaz LPG kitlerinin
2017/3 sayılı Tebliğ’de belirtilen haliyle bir araç aksesuarı olmadığı açıktır. Öte yandan,
2017/3 sayılı Tebliğ’de getirilen yedek parça tanımı ile ulaşılmak istenen ana amacın,
yedek parça üretimi ve dağıtımında çok markalılığın tesis edilebilmesi olduğunun da
vurgulanması gerekmektedir. Bu açıdan değerlendirildiğinde, eşdeğer parça
kullanımının teşvik edilmesi yoluyla yedek parça kullanımında ana sanayiye bağımlılığın
azaltılarak, bu pazarda rekabetin korunmasını ve güçlendirilmesini öngören hükümlerin,
sonradan montajı yapılan otogaz LPG kitleri bakımından uygulanması, hükmün
amacıyla bağdaşmayacaktır. Zira yukarıda sözü edilen nedenlerle, bu hükümler esas
olarak orijinal yedek parça üreticilerine getirilen rekabet hukuku sınırlamalarını
içermektedir17.
(69) Kaldı ki, mevcut Sözleşme’nin konusu, OEM’ler tarafından üretilen otogaz LPG’li
araçları içermemekte, yalnızca fabrika çıkışı sonrasında servisler (bayiler) tarafından
yapılacak montaj ve satış sonrası hizmetlerini kapsamaktadır. Bir başka deyişle, işbu
dosya konusu anlaşmanın OEM’ler tarafından üretim bandında montajı yapılan kitlerle
bir ilgisi bulunmamaktadır. Bu bakımdan, dosya bağlamında sunulan söz konusu

16 United States Department of Energy. Bkz. (Erişim
Tarihi: 05.03.2018).
17 Örneğin, 2017/3 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde yedek parça dağıtımı bakımından alıcıya anlaşmanın
süresi içinde getirilen her türlü rekabet etmeme yükümlülüğünün Tebliğ’de öngörülen muafiyetten
yararlanamayacağı öngörülmektedir. Öte yandan Tebliğ’de, bağımsız yedek parça sağlayıcılarının
kurdukları yedek parça dağıtım ağları bakımından bağımsız yedek parça dağıtıcılarına süresi beş yıla
kadar olmak üzere getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün grup muafiyetinden yararlanacağı
düzenlenmektedir.
18-15/283-141
21/26
bilginin önceki Kurul kararında yer verilen değerlendirmelerin değiştirilmesini
gerektirecek nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
(70) Son olarak, Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde, ATİKER’in yüksek pazar payı nedeniyle
başvuru konusu Sözleşme her halükarda Tebliğ kapsamını dışında kalacağından, LPG
dönüşüm kitleri ve yedek parçalarının 2017/3 sayılı Tebliğ bağlamında yedek parça
sayılıp sayılamayacağı tartışmasının işbu kararda nihai bir çözüme kavuşturulmasına
gerek bulunmamaktadır.
G.7.2.2. 2002/2 sayılı Tebliğ Bakımından Değerlendirme
(71) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde, “Bu Tebliğ ile sağlanan muafiyet, sağlayıcının
dikey anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki pazar payının %40’ı
aşmaması durumunda uygulanır.” hükmü yer almaktadır. ATİKER’in Tablo 4’te yer
verilen pazar payı incelendiğinde, teşebbüsün pazar payının Tebliğ’de belirtilenin
üstünde olması nedeniyle bildirime konu Sözleşme’nin mezkûr Tebliğ ile sağlanan
muafiyetten yararlanamayacağı sonucuna varılmıştır.
G.7.3. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
(72) Bir anlaşmaya bireysel muafiyet tanınabilmesi için, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde
sayılan iki olumlu ve iki olumsuz şartı aynı anda karşılaması aranmaktadır. Bu
çerçevede bildirime konu Sözleşme’nin bireysel muafiyete uygunluğunun tespiti için
mezkûr koşulları sağlayıp sağlamadığı, her bir koşul özelinde ayrı ayrı analiz edilmelidir.
G.7.3.1. Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme
ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması
(73) ATİKER’in uygulamaya geçirmek istediği Sözleşme’nin 8. maddesine göre; rekabet
etmeme yükümlülüğü sadece Atiker ve Wentgass markalarına ilişkindir. Teşebbüs, bu
hüküm ile birlikte; sağladığı ürünlerin montajı ve sonrasında servislerin vereceği kaliteyi
artırmak ve hizmetin uzman kişilerce güvenli, sorunsuz, tam ve doğru bir biçimde
verilmesini sağlamak istediğini belirtmektedir. Bu sayede müşterilerin montaj esnasında
ve sonrasında karşılaşacağı sorunların azaltılmasının amaçlandığı ifade edilmekte ve
böylelikle verilen hizmetin düzeninin ve kalitesinin artırılacağı ileri sürülmektedir.
(74) Araçlara takılan motor teknolojisinin gelişmesi ve değişmesiyle LPG dönüşüm
sistemlerinin de bu motorlara uygun hale getirilebilmesi için aynı ölçüde gelişmesi ve
yenilenmesi gerekmektedir. Dikey anlaşmalar sayesinde rakipler arasında artacak
rekabetin bu inovasyon güdüsünü olumlu yönde etkileyeceği ileri sürülebilir. Bu noktada
ATİKER, kendi AR-GE çalışmaları ile edindiği bilgi ve teknolojilerini yetkili servislere
aktarmak ve bu servislerin basit bir tamirhane görünümünden çıkarak donanımlı ve
güvenilir hizmet veren birimler haline gelmesini istemektedir.
(75) LPG gibi montajı ve bakımı esnasında yapılan en ufak bir hatanın ciddi zararlara hatta
can kaybına yol açabildiği, tehlike arz eden ürünlerin kurulmasında ve bakımında
kalitenin artırılması, sektördeki gelişmelerin artmasına yardım edebilecektir. Bu
doğrultuda başvuruya konu Sözleşme’nin, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendindeki koşulu karşıladığı sonucuna ulaşılmıştır.
G.7.3.2. Tüketicinin Yarar Sağlaması
(76) Yetkili servislerin tek marka çalışmasıyla birlikte ürün ve montaj kalitesinin sağlanacağı
öngörülmektedir. Diğer bir ifade ile LPG kitinin montajı, alanında uzman kişilerce
kendisine getirilen teknik yükümlülükler çerçevesinde ve uygun fiziki şartlar altında
gerçekleştirilecektir. Bunun tüketici bakımından en büyük getirisi ürün güvenliğinin
sağlanmasıdır. Bu sayede LPG’li araç kullanımından kaynaklanan ve montaj hatasına
18-15/283-141
22/26
bağlı hasar ve kayıpların minimuma indirilmesi sağlanabilecektir. Montaj sonrası
hizmetler bakımından ise yaşanan arızaların yine alanında uzman kişilerce vakit
kaybetmeden tespit edilmesi ve onarım için gereken parçaların hızlı temini tüketici
lehine olacak durumlar arasında sayılabilir. Ancak talep edilen rekabet etmeme
yükümlüğünün tüketicilerin servisler özelinde birden çok markayı kıyaslama ve buna
göre karar verme hakkını sınırlayabileceği de açıktır.
(77) Diğer taraftan, ATİKER’in yetkili servis sözleşmesi ile bölge sınırlaması getirmeyecek
olması, bir ilde birden fazla ATİKER servisinin hizmet vermesine imkan sağlamakta;
böylelikle tüketicilerin tercih olanakları genişlemekte ve olası bir sorunda aynı ilde
bulunan bir diğer servisten hizmet alabilmeleri mümkün kılınmaktadır. Bu yönüyle anılan
Sözleşme’nin, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki şartı
yerine getirdiği kanaatine varılmıştır.
G.7.3.3. İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması
(78) Tek marka sınırlaması öngören anlaşmaların rekabet üzerinde esas olarak dört
olumsuz etkisi vardır: pazar kapama etkisi, koordinasyon etkisi, mağaza içi rekabeti
önleme etkisi ve pahalılık etkisi. Tek marka anlaşmalarının markalar arası rekabette
meydana getireceği azalmanın olumsuz etkisi, sağlayıcıların bu tür sözleşmeleri
yapabilmek için başlangıçta yoğun şekilde rekabet etmesi ile hafifletilebilir. Ancak bu
rekabet, sınırlamanın süresi uzadıkça azalır. Bu nedenle tek marka sınırlamasının
süresi ile sağlayıcılar arasında yaşanacak bu rekabete etkisinin dengelenmesi
gerekmektedir.
(79) Buna karşılık tek marka sınırlamalarının rekabet üzerinde olumlu etkileri de
bulunmaktadır. Bu etkilerin başında bedavacılık sorunun çözülmesi gelmektedir. Anılan
sorun, sağlayıcının markaya değil de perakendeciye yatırım yapması durumunda ortaya
çıkmaktadır. Çünkü sağlayıcı perakendeciye bir yatırım yaptığında bu yatırım aynı
zamanda onun rakiplerini de bu perakendeciye çekecektir. Böyle bir durumda
sağlayıcının yaptığı yatırımları rakiplerine karşı korumak için perakendeci ile tek marka
sınırlaması öngören anlaşmalar imzalayabilmektedir. Ancak, yatırımın sadece markaya
yapıldığı durumda bu sorundan bahsetmek mümkün olmayacaktır. Bildirime konu
işlemde de yatırımın yetkili servislerden çok ATİKER markasına yapılacağı
görüldüğünden, bedavacılık sorununun ortaya çıkmasının muhtemel olmadığı
kanaatine varılmıştır.
(80) Sağlayıcının karşılaşabileceği sorunlardan bir diğeri ise vazgeçme problemidir. Bahse
konu sorun, sağlayıcı tarafından alıcıya özgü olarak yapılan yatırımların, sözleşme sona
erdikten sonra diğer/yeni alıcılar için kullanılamaması yahut satımı anında değerini
önemli ölçüde yitirmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır. Sağlayıcı bu yatırımların
amortismanı için gereken süre içinde alıcıdan tek marka sınırlamasına uymasını
isteyebilir. Somut olaya bakıldığında, Sözleşme’nin 8. maddesinden; ATİKER ile bu
sözleşmeyi imzalayacak kişilerin kendi tesislerinde ATİKER’in koyacağı kurallar
çerçevesinde faaliyet gösterecekleri anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ATİKER’in bu anlamda
amorti etmesini gerektirecek alıcıya özgü bir yatırım yapmadığı görülmüştür. Öte
yandan, tesisler sözleşme bitiminde yetkili servise kalacağından ATİKER için vazgeçme
probleminin oluşmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
(81) Rekabet etmeme yükümlülüğünü haklı gösteren bir diğer gerekçe de know-how
transferidir. Alıcıya sözleşmenin esaslı ve zorunlu unsuru olarak aktarılan bir know-
how’ın varlığı durumunda sağlayıcı bu bilgiyi korumak üzere rekabet etmeme
yükümlülüğü getirebilmektedir. Nitekim, Kılavuz’un 92. paragrafında da, “Dikey
kısıtlamanın know-how transferi ile olan bağlantısı ne kadar fazlaysa, bundan dolayı bir
18-15/283-141
23/26
etkinlik artışı olması ve bu kısıtlamanın know-how’ı veya ilgili yatırımları korumak için
gerekli olması ihtimali de o kadar fazladır.” açıklamalarına yer verilmektedir.
(82) LPG dönüşüm kitleri pazarında know-how; yeni motor teknolojilerine uygun LPG kiti
üretim, montaj ve bakımı hizmetlerinde ortaya çıkmaktadır. Değişen motor sistemlerine
uygun olarak üretilecek LPG dönüşüm kitlerinin hatasız ve doğru montajına ilişkin
bilgilerin know-how teşkil edebileceği anlaşılmaktadır. Nitekim ATİKER’in hazırladığı
Sözleşme kapsamında servislere bu tür bilgi aktarımları gerçekleştireceği ve bu bilginin
doğru kullanılmasına yönelik eğitimler vereceği anlaşılmaktadır. Öte yandan, söz
konusu eğitimlerin verileceği yetkili servislerin, mevzuat çerçevesinde en az bir makine
mühendisi istihdam eden ve TSE tarafından otogaz LPG dönüşüm kitlerinin montaj ve
bakım sonrası hizmetlerini yapmak üzere yetkilendirilmiş birimler olduğu göz ardı
edilmemelidir. Bu açıdan, yetkili servisin TSE tarafından onaylanan uzmanlığının
nerede başlayıp bittiği ve markaya özgü know-how’ın nasıl aktarıldığı ve kullanıldığı
ayrıca önem taşımaktadır.
(83) ATİKER tarafından sunulan bilgilere göre, teşebbüsün bayilerine aktardığı know-how’ın
diğer marka kitlerin montaj ve satış sonrası hizmetlerinde kullanılması bedavacılık
sorunu teşkil etmekte ve münhasırlık, bu sorunun çözülebilmesi için gerekli
görülmektedir. Bununla birlikte; dosya kapsamında teşebbüs tarafından, söz konusu
eğitim ve markaya özgü olduğu ifade edilen diğer bilgilerin başka otogaz LPG dönüşüm
firmaları tarafından nasıl kullanıldığına ilişkin somut herhangi bir veri sunulamamıştır.
İlave olarak bayilerden alınan görüşler incelendiğinde, hiçbir bayinin sözü edilen know-
how’ın içeriğine veya aktarımına dair bir bilgisinin bulunmadığı görülmektedir. Bu
bağlamda, teşebbüsün rekabet etmeme yükümlülüğünün know-how transferi ile olan
bağlantısının yeterince ortaya koyulamadığı sonucuna varılmıştır.
(84) Tek marka sınırlamaları şeklinde ortaya çıkan rekabet yasaklarının etkileri sağlayıcının
pazardaki konumuna bakılarak değerlendirilmektedir. Sağlayıcının pazar payı artıkça
rekabet yasaklarının pazar kapama etkisi de büyümektedir. Sağlayıcının pazar gücü
değerlendirilirken rakiplerin pazardaki konumuna bakılmaktadır. Rakiplerin yeterince
fazla ve güçlü olduğu durumlarda rekabeti bozucu etkiler zayıf olacaktır. Tablo 4’te yer
verilen veriler çerçevesinde ATİKER ile pazardaki diğer oyuncuların paylarına
bakıldığında, 2017 yılında ATİKER markalarının diğer bütün markaların satış oranına
nazaran sahip olduğu yaklaşık pay %(…..) olarak hesaplanmaktadır18. ATİKER’in en
büyük rakipleri %(…..) pazar payı ile 2A ve %(…..)pazar payı ile İPRAGAZ’dır. İlgili
pazarda faaliyet gösteren sağlayıcı sayısı fazla olsa da bunların pazar payları itibarıyla
ATİKER karşısında güçlü rakipler olarak nitelendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla ATİKER’in getireceği tek marka sınırlamaları ile pazarın %(…..) yakın bir
bölümünün kapanma riski bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır19.
(85) Güçlü alıcıların varlığı da pazarın kapanma riskini azaltan bir diğer faktördür. Güçlü
alıcılar, sağlayıcının mal vermekten kolayca vazgeçmesini engelleyebilmektedir.
ATİKER’in bildirdiği işlem bakımından ise yetkili servislerin sayıca çok ve dağınık
oldukları hiçbirinin tek başına ATİKER’e karşı güçlü alıcı konumunda olamayacağı
açıktır. Dolayısıyla seçim yapmak durumunda bırakılan servis ATİKER markasını
seçecek ve pazarın rakiplere bu yolla kapanma ihtimali artabilecektir.
(86) Pazar kapama etkisi perakende seviyesinde daha fazla hissedilmektedir. Çünkü pazara
giriş engelleri sağlayıcıların kendi ürünleri için perakende mağaza açamayacakları

18 ATİKER kendi pazar payını yaklaşık %(…..) olarak tahmin etmektedir.
19 Konuyla ilgili benzer kararlar için bkz. 10.09.2007 tarih ve 07-70/864-327 sayılı, 05.03.2015 tarih ve
15-10/148-65, 08.02.2018 tarih ve 18-04/54-30 sayılı, 25.12.2014 tarih ve 14-54/920-416 sayılı Kurul
kararları.
18-15/283-141
24/26
kadar yüksektir. Öte yandan, perakende seviyesinde getirilen rekabet yasakları mağaza
içi rekabeti de engellemek suretiyle markalar arası rekabeti de önlemektedir. Bu
nedenle, güçlü durumda olan bir teşebbüsün pazarın küçük bir bölümünü bağlaması
bile ciddi rekabet endişelerine yol açabilmektedir.
(87) Somut olayda, ATİKER’in pazar payının tahmini %(…..) civarında olduğu ve ürünlerini
Konya ili dışında yetkili servisler vasıtasıyla sattığı düşünüldüğünde getireceği tek
marka sınırlamalarının olumsuz etkilerinin elde etmeyi umduğu etkinlik kazanımlarına
nazaran daha büyük olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca ATİKER’in pazar payı ve diğer
mevcut teşebbüslerin de ATİKER’i izleyerek tek marka sınırlaması getirebileceği dikkate
alındığında pazarın önemli bir bölümünün potansiyel rakiplere kapanma riskinin
artacağı görülmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu Sözleşme’nin uygulanması
durumunda pazarın önemli bir bölümünde rekabetin kısıtlanması riski bulunduğu, bu
nedenle Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendindeki koşulu sağlamadığı kanaatine varılmıştır.
G.7.3.4. Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu
Olandan Fazla Sınırlanmaması
(88) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca, ilgili piyasanın önemli bir kısmında rekabetin
önemli ölçüde ortadan kaldırılmasına yol açmayacak olsa dahi, bir anlaşmanın
tüketicilerin de faydasına olacak şekilde doğuracağı gelişme veya iyileşmelerin rekabeti
daha az sınırlayıcı bir yol izlenerek elde edilmesi mümkünse, söz konusu anlaşmaya
muafiyet tanınamayacaktır. Buna göre, sınırlama, anlaşmanın ardında yatan temel
amaca uygun ve bunun gerçekleştirilmesi için gerekli olmalıdır.
(89) Başvuruya konu Sözleşme’nin bir yıllık süreler için akdedileceği, taraflarca sona
erdirilmedikçe yenileneceği anlaşılmaktadır. Sözleşme’nin taraflar ayrıca feshini ihbar
etmedikçe bir yıllık sürenin sonunda yenilenmesi, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi
kapsamında Sözleşme’yi belirsiz süreli hale getirmektedir. Bu paralelde, Sözleşme ile
getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün belirsiz süreli olmasının bu koşulu
sağlamadığı görülmektedir.
(90) Diğer taraftan, mevcut Sözleşme’nin pazarda yaratacağı olumsuz etkinin, sağlaması
beklenen faydalarla kıyaslanması gerekmektedir. Dikey kısıtlamalar, üretim ve dağıtım
zincirinin alt seviyelerinde yer alan oyuncuların anlaşma konusu markanın ticari
konumunu geliştirmeye yönelik olarak fiyat dışı rekabeti ve hizmet kalitesini artırıcı
etkiler yaratabilmektedir. Anılan olumlu etkiler; pazar gücü bulunmayan teşebbüslerin
pazarda tutunabilmeleri ve büyüyebilmeleri, bu sayede markalar arası rekabetin artması
şeklinde ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla teşebbüslerin pazar gücü yükseldikçe söz
konusu olumlu etkiler azalmaktadır. Özellikle tek marka sınırlamaları gibi markalar arası
rekabete etki eden kısıtlamalar ürünlerin tüketiciye ulaşmasını engelleyebilmekte ve
etkin ve yenilikçi dağıtıcıların pazara girişinin önüne geçebilmektedir.
(91) ATİKER’in tek marka sınırlaması ile umduğu etkinlik kazanımları, müşterilere verilecek
hizmet kalitesinin ve ürün güvenliğinin artması noktasında yoğunlaşmaktadır. Ancak,
tek marka sınırlaması bulunmayan yetkili servislere de gerekli bilgi aktarımı ve eğitimin
verildiği bilinmektedir. Öte yandan, ATİKER tarafından sunulan bilgi ve belgeler
arasında yetkili servislere özgü yatırımların, halihazırdakinden farklı olarak hangi
kapsamda ve ne şekilde sunulacağına ilişkin somut bir bilgi yer almamaktadır.
Dolayısıyla yetkili servise giden bir tüketicinin fiyat-hizmet karşılaştırması yaparak
tercihte bulunma olanağının önemli ölçüde sınırlanması şeklinde ortaya çıkan rekabet
karşıtı etkinin ATİKER’in münhasırlıktan beklediği etkinlikten daha yüksek olduğu
18-15/283-141
25/26
anlaşılmaktadır. Sıralanan gerekçeler ile, mevcut muafiyet şartının ATİKER’in
uygulamayı planladığı tek marka sınırlaması bakımından karşılanmadığı görülmektedir.
(92) Ayrıca yukarıda da değinildiği üzere, tek marka sınırlamasının pazardaki olumsuz
etkilerine yönelik olarak Sözleşmelerin sağlayacağı olumlu etkiler ve bu olumlu etkilerin
ne şekilde işleyeceği konusunda ATİKER tarafından yeterli açıklamaların yapılmadığı
görülmektedir. Sonuç olarak; ATİKER’in, rakip teşebbüslerin ve servislerin pazardaki
konumu, ürünün nitelikleri ve perakende düzeyinde bir sınırlamanın getiriliyor olması,
know-how devri konusunda açıklık olmaması hususları dikkate alındığında, mevut
Sözleşme’nin rekabeti zorunlu olandan fazla sınırlandıracağı ve dolayısıyla 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendindeki koşulun sağlanmadığı
kanaatine varılmıştır.
(93) Yukarıda yer verilen bilgi ve açıklamalar çerçevesinde, bildirime konu Sözleşme’nin
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentlerindeki koşulları
karşılamaması hasebiyle muafiyetten faydalanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
(94) Diğer yandan, teşebbüsün menfi tespit/muafiyet başvurusunun reddedilmesi halinde
araçlarda kullanılan otogaz sektörünün tüm ihtiyaçlarıyla beraber bir bütün olarak
değerlendirilmesi ve genel bir tebliğ hazırlanması talebinin karşılanması da mümkün
görünmemektedir. Zira, bireysel muafiyetin koşullarını sağlayamayan bir anlaşmanın,
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasında gösterilen şartların gerçekleşmesi
halinde, belirli konulardaki anlaşma türlerine bir grup olarak muafiyet tanınmasını
sağlayan ve bunların şartlarını gösteren tebliğler çıkarılabileceğini düzenleyen hüküm
kapsamında değerlendirilebilmesinin mümkün olamayacağı kanısına varılmıştır.



















18-15/283-141
26/26


H. SONUÇ
(95) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
 Ömer Atiker Makine Metal İnş. ve Yak. Sis. İth. İhr. A.Ş. ile yetkili servisleri
arasında imzalanması planlanan “Münhasır Yetkili Servis Sözleşmesi”nin 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna, dolayısıyla Sözleşme’ye
menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,
 Sözleşme’nin 2017/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalara
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği ile tanınan grup muafiyetlerinden yararlanamayacağına,
 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan koşulların tümünü karşılamaması
nedeniyle Sözleşme’ye bireysel muafiyet tanınamayacağına
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.







Full & Egal Universal Law Academy