Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-3-187 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-57/1149-434
Karar Tarihi : 2.9.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Nazlı VAROL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - The Goldman Sachs Group, Inc. ve
- TPG Holdings I, L.P
Temsilcileri: Zümrüt ESİN ve Ceren ALTINÖZ 20
Esin Hukuk Bürosu, Levent Caddesi Yeni Sülün Sok. No:1,
1. Levent Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - The Goldman Sachs Group, Inc.
200 West Street New York, NY 10282 ABD
- TPG Holdings I, L.P
301 Commerce Street, Suite 3300, Forth Worth TX 76102
ABD
30
Candover Investments Plc.
Candover 20 Old Bailey London EC4M 7LN İNGİLTERE
E. DOSYA KONUSU: Ontex International N.V., Belgium’un The Goldman Sachs
Group, I TPG Holdings I, L.P. tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.8.2010 tarih ve 6488 sayı ile giren ve
en son 23.8.2010 tarih ve 6643 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 40
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen
27.8.2010 tarih ve 2010-3-187/Öİ-10-173.AİÇ sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme
Raporu, 27.8.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-120/368 sayılı Başkanlık Önergesi ile
10-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
- Ontex International N.V., Belgium’un %100 oranındaki hisselerinin The Goldman
Sachs Group, I TPG Holdings I, L.P. tarafından devralınması işleminin
10-57/1149-434
2
tarafların toplam ciroları yönünden 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a 50
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bildirime tabi bir işlem olduğu,
- Anılan işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen bir hakim
durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesi ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı; bu nedenle
bildirime konu devir işlemine izin verilmesinin yerinde olacağı,
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 60
H.1.Taraflar
H.1.1. Devralan Taraflar:
H.1.1.1. The Goldman Sachs Group, Inc. (Goldman)
Goldman, küresel bir yatırım bankası, menkul kıymetler ve yatırım yönetim şirketi
olup dünya çapında çok kapsamlı bankacılık, menkul kıymetler ve yatırım hizmetleri
sağlamaktadır. Goldman, doğrudan veya dolaylı olarak, herhangi bir şahıs veya tüzel
kişilik tarafından kontrol edilmemektedir. 12 Şubat 2010 tarihi itibarıyla, teşebbüssün
kayıtlı bulunan 11.720 hissedarı bulunmaktadır. 2009 yılı net geliri yaklaşık ……… 70
ABD Dolarıdır.
Goldman’ın, Türkiye’de Ontex’in faaliyet gösterdiği pazarlarda faaliyet gösteren
herhangi bir teşebbüste tek başına veya ortak kontrol hakkı bulunmamaktadır.
H.1.1.2. TPG Holdings I, L.P. (TPG)
Delaware merkezli TPG, kurumsal yeniden yapılandırmalar ve devralmalar
aracılığıyla çeşitli şirketlere yatırımlar yapan bir fon ailesini yöneten ve küresel çapta
önde gelen özel yatırım firmalarından biri olan TPG grubunun bir üyesidir. TPG, 80
Türkiye’de, Ontex International N.V., Belgium (Ontex) ile aynı pazarlarda faaliyet
gösteren herhangi bir şirketi tek başına veya ortaklaşa kontrol etmemektedir.
TPG’nin nihai genel ortağı TPG Group Holdings (SBS) Advisors, Inc.’tir.
Bildirime konu işlem, Ontex’in faaliyetleri ile TPG grubunun portföy şirketlerinden
birinin faaliyetleri arasında dikey bir ilişki yaratmaktadır. TPG, Cayman Adaları’na
tescilli Vita Cayman Limited (Vita) adlı çocuk bezleri ve bunlar ile yapısal olarak
benzer tek kullanımlık hijyenik ürünlerdeki toplama ve dağıtma tabakalarında
kullanılan dokumasız ürünleri üreten şirketin kontrol hakkı bahşeden %......’lük
hissesine sahiptir. Vita’nın Türkiye’de hijyenik ürünlerde kullanılan dokumasız ürün 90
satışlarından elde ettiği ciro dikkate alındığında, Vita’nın satışları, hijyenik ürünlerde
kullanılan dokumasız ürünlerin Türkiye satışlarının %..’inden azına tekabül
etmektedir. Vita ve Ontex arasındaki dikey ilişki Türkiye pazarını etkilememektedir.
H.1.2. Devreden Taraf: Candover Investments Plc (Candover)
ONV Topco N.V., Belgium (Topco) ve ONV Middleco N.V., Belgium (Middleco) hali
hazırda doğrudan ve dolaylı olarak Ontex’in kontrolüne sahiptir. Bu şirketlerin kontrol
hakkı ise …………… aracılığıyla bir özel sermaye şirketi olan, İngiltere’de borsaya
10-57/1149-434
3
kote Candover Investments Plc’nin (Candover) elinde bulunmaktadır. Devralma 100
İşlemi sonucunda Candover’in, Ontex üzerindeki kontrolü sona erecektir. Candover
……………… bir yatırım ortaklığıdır.
H.1.3. Devredilen: Ontex International N.V., Belgium (Ontex)
Belçika merkezli Ontex, bebek bakım ürünleri (bebek bezleri, külot şeklinde bebek
bezleri ve ıslak mendiller), hijyenik kadın ürünleri (tamponlar, hijyenik pedler ve
günlük pedler) ve yetişkin hasta ürünlerini kapsayan tek kullanımlık hijyenik ürünlerin
üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Avrupa’da Ontex, esasen market
markalı (private label) tek kullanımlık hijyenik ürünler tedarik etmektedir, ancak 110
Türkiye’de, kendi markasını taşıyan ürünlerin üretim ve tedariki alanında faaliyet
göstermekte ve özel markalı ve fason üretimini ise sadece çok kısıtlı olarak
yapmaktadır.
Şirket’in üretim tesisleri Belçika, Fransa, Almanya, Çek Cumhuriyeti, İspanya,
Cezayir, Çin ve İstanbul’da bulunmaktadır. Ontex, Türkiye’de, kontrolündeki Ontex
Tüketim Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (Ontex Türkiye) aracılığıyla faaliyet
göstermektedir. Ontex Peninsular SA’nın 2009’da Türkiye’ye yapmış olduğu ………
Euro tutarındaki ihmal edilebilir doğrudan satış haricinde, Ontex’in Türkiye’ye
doğrudan satış yapan başka bir iştiraki bulunmamaktadır. 120
Ontex Türkiye, kendi markaları olan Canbebe, Canlady ve Canped markaları altında,
bebek bezleri, hijyenik ped ve yetişkin hasta ürünleri üretimi ve satışı alanında
faaliyet göstermektedir.
Ontex Türkiye ayrıca (i) Türkiye’de üçüncü kişiler tarafından tedarik edilen ticari
malların (ıslak mendiller, bebek kozmetiği) ve (ii) Ontex grup şirketleri bünyesinde
tedarik edilen ticari malların (ıslak mendiller, külot şeklinde bebek bezleri, yüzme
bezleri, günlük ped ve yetişkin hasta ürünleri) satışı alanında da faaliyet
göstermektedir. Ontex Türkiye, ayrıca yukarıda belirtilen ürünlerin, Türkiye’deki 130
perakendeciler ve tüccarlar için, özel markalı ve fason üretimini de oldukça sınırlı
kapsamda yapmaktadır.
Ontex Türkiye, Ontex grubunun tamamına sahip olduğu bir iştirakidir. Hâlihazırda,
Ontex Türkiye’nin hissedarlık yapısına Tablo 1’de yer verilmiştir.
Tablo.1- Ontex Türkiye’nin Ortaklık Yapısı
Pay Sahibi Pay(%)
Toplam 100
Kaynak: Bildirim Formu
Ontex Türkiye’nin faaliyette bulunduğu pazarlara ilişkin özet bilgilere Tablo 2’de yer 140
verilmiştir.
10-57/1149-434
4
Tablo.2- Pazar Büyüklükleri ve Payları
Pazarlar
Pazar
Büyüklüğü
(Milyon TL)
Ontex’in Pazar Payı
(%)
Pazar 1.si ve
Payı (%)
Pazar 2.si ve
Payı (%) Yoğunlaşma
Yetişkin
Hasta
Ürünleri
Pazarı
Canped, .. Canped, … Depend, .. CR3=79
Bebek Bezleri
Pazarı (Canbebe, Bello), ..
(Prima, Uyu &
Oyna), ..
(Molfix,
Bebem), … CR4=80
Islak
Mendiller
Pazarı
Canbebe, …
(Uni Baby, Uni
Wipes, Wogi,
Comfort), ..
(Wety, Fresh’n
Soft),.. CR4=38
Günlük
Pedler Pazarı Canlady, .. Orkid, … Molped, … CR4=79
Tampon
Pazarı … o.b, … - -
Hijyenik
Pedler Pazarı Canlady, .. Orkid, … Molped, … CR4=87
Teşebbüsler ve markaları:
Kimberly Clark Tüketim Malları S Tic. A.Ş. : Depend
P&G Tüketim Malları San. A.Ş. : Prima, Uyu & Oyna, Orkid
Hayat Temizlik ve Sağlık Ürünleri A.Ş. : Molfix, Bebem, Molped
Ataman İlaç Kozmetik Kimya San. Tic. Ltd. Şti. : Uni Baby, Uni Wipes, Wogi, Comfort
Kardeşler Uçan Yağlar San. A.Ş. : Wety, Fresh’n Soft
Johnson & Johnson Sıhhi Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti. :o.b.
Kaynak: Bildirim Formu
H.2. İlgili Pazar
Başvuru konusu işlem taraflarının faaliyetleri herhangi bir pazar bakımından
örtüşmemektedir. İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde 150
“…inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif
pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif
tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı
yapılmayabilir.” denilerek rekabetçi endişe yaratmayan işlemlerde Kurul’un ilgili
pazar tanımlamayabileceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla, tüm olası pazar tanımlarında
rekabetçi endişe yaratmayan yoğunlaşma işlemleri bakımından ilgili pazar
tanımlanmayabilecektir. Bu çerçevede yoğunlaşma yaratmayan ve pazar tanımının
değerlendirmeyi değiştirmeyecek oluşu nedeniyle dosya konusu işleme ilişkin ilgili
ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı sonucuna
varılmıştır. 160
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Bildirim Konusu İşlem
Bildirimin konusunu bebek, kadın ve yetişkin hastalara yönelik tek kullanımlık
hijyenik ürünler alanında faaliyet gösteren Ontex’in, %100 oranındaki hisselerinin her
biri yatırım fonu olan ve Goldman ve TPG tarafından yaklaşık ………… karşılığında
ortak kontrolünün Candover’dan devralınması oluşturmaktadır. İşlemin
tamamlanması ilgili rekabet otoritelerinden izin alınması sonrasında gerçekleşecektir. 170
10-57/1149-434
5
Daha önce de belirtildiği gibi ne Goldman ne de TPG Türkiye’de söz konusu
pazarlarda faaliyet göstermektedir
Söz konusu devralmanın gerçekleştirilmesi amacıyla hisse alıcıları ve satıcıları
arasında 15 Temmuz 2010 tarihinde bir Alım ve Satım Anlaşması imzalanmıştır. Bu
çerçevede TPG ve Goldman devralmaya özel kurulmuş, ortak kontrol altındaki
Whitelabel IV S.A. (Whitelabel IV) aracılığıyla bir ortak girişim oluşturarak, Ontex’in
ortak kontrolünü devralacaklardır. Topco ve Middleco hali hazırda doğrudan ve
dolaylı olarak Ontex’in kontrolüne sahiptir. Bu şirketlerin kontrol hakkı ise
………………….. Candover’ın elinde bulunmaktadır. Goldman ve TPG’nin her biri, 180
Topco ve Middleco’nun hisselerini mevcut hissedarlardan satın almak için kurulan
devralma aracı, Whitelabel IV’ün, hisselerinin %50’sini dolaylı olarak devralacaktır.
Bildirim konusu işlem Topco ve Middleco, Ontex’in mevcut hissedarlarının bu
şirketler kanalıyla Ontex’deki hissedarlıklarını elinde bulundurduğu şirketler olup,
Topco ve Middleco’nun, Ontex’in hissedarları olma haricinde başkaca faaliyetleri
bulunmamaktadır.
Goldman ve TPG, Whitelabel IV’ün nihai ana şirketi Whitelabel I S.à r.l.’ın
sermayesinin %50’sini devralmak hususunda anlaşmaya varmıştır. Devralma aracı
Whitelabel I S.à r.l. nihai ortaklık yapısına aşağıda yer verilmektedir: 190
Tablo.3 Whitelabel I S.à r.l. Ortaklık Yapısı
Kontrol Sahibi Pay Sahibi Pay(%) Toplam(%)
Goldman
50,00
TPG
50,00
Toplam 100,00 100,00
Kaynak: Bildirim Formu
Devir anlaşması Goldman veya TPG’ye yönetime ilişkin bir ayrıcalık tanımamaktadır.
Görüldüğü üzere Ontex unvanlı şirketin kontrolü devralma işlemi neticesinde
Candover tarafından kontrol edilen ………..’dan TPG ve Goldman ortak kontrolüne
geçecek olup, devralma işlemiyle 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir
kontrol değişikliği meydana gelmektedir. Taraflar, devralma işlemini, Rekabet
Kurulundan izin alınmasını takiben gerçekleştirmeyi planlamaktadır. 200
Birleşme veya devralma kabul edilen bir işlemin, Rekabet Kurulunun iznine tâbi bir
işlem olarak değerlendirilebilmesi için, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre,
“...işlemi gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması veya bu oranı
aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası’nı aşması...”
gerekmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, sadece Ontex Türkiye’nin 2009
yılında elde ettiği toplam cironun …………………..TL olduğu anlaşılmıştır. Söz
konusu ciro 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro eşiğinin üzerinde olduğundan
başkaca bir veriye bakılmaksızın işlem bildirime tabidir. 210
10-57/1149-434
6
H.3.2.Tam İşlevsel Ortak Girişim
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendinde; “Amaçlarını gerçekleştirmek
üzere işgücü ve mal varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak
ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti
sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture)” teşebbüsler
arası birleşme ve devralma kabul edilmekte ve bunlar hakkında Tebliğ’in 4. 220
maddesindeki koşullara bağlı olarak Rekabet Kurulu’ndan izin alınması
gerekmektedir.
Teşebbüsler arası bir işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in ilgili maddesi çerçevesinde
birleşme ve devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır:
Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması
230
Ontex devralan taraflardan tamamen bağımsız ve faaliyet alanı farklı bir şirkettir.
Ayrıca devir işleminin kapanışını takiben Ontex, faaliyetlerini bağımsız bir biçimde
sürdürebilmek için yeterli insan gücü ve mali kaynaklara, muhasebeye, personele,
idari ve yönetim organlarına sahip olacaktır ve bu şekilde devralan taraflardan
bağımsız bir şekilde hareket edebilecektir. Dolayısıyla bu noktada sadece ortak
girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti
sınırlayıcı amacı veya etkisinin olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Devir işlemi, finansal bir yatırım işlemi olup, Goldman ve TPG grubunun olağan
faaliyetleri kapsamında gerçekleştirilmektedir. İşlem, Ontex’in faaliyetleri ile Goldman 240
veya TPG grup fonları tarafından kontrol edilen portföy şirketlerinin faaliyetleri
arasında herhangi bir yatay örtüşmeye sebebiyet vermeyecektir. Bildirime konu işlem
ile sadece İngiltere’de Vita ve Ontex arasında kayda değer olmayan bir dikey ilişki
yaratılacak olup, özellikle, Vita’nın Türkiye pazarındaki ihmal edilebilir varlığı
sebebiyle rekabeti kısıtlamayacaktır.
Devralan tarafların her ikisinin de Türkiye’de devre konu Ontex ile yatay olarak
çakışan veya dikeyde rekabetçi endişe doğurabilecek nitelikte bir faaliyeti yoktur. Bu
nedenle ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi Türkiye pazarlarında bulunmamaktadır. 250
Dolayısıyla işlemin, Türkiye’deki rekabet üzerinde olumsuz herhangi bir etkisi
olmayacağı kanaatine varılmıştır.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, Goldman ve TPG’nin, Ontex’in ortak
kontrolünü devralması vasıtasıyla 1997/1 sayılı Tebliğin 2. maddesinin (c) bendi
anlamında bir ortak girişim ortaya çıkmaktadır.
H.3.3. İşlemin Yan Sınırlamalar Açısından Değerlendirilmesi
Alım ve Satım Anlaşması’nda devir işlemi ile doğrudan ilgili ve işlemin 260
gerçekleştirilmesi için gerekli istihdam etmeme ve gizlilik yükümlülüklerine ilişkin
hükümler yer almaktadır.
10-57/1149-434
7
Anlaşmanın “İstihdam Etmeme” başlıklı 13. maddesinde anlaşma tarihinden itibaren
2 yıllık süre içerisinde satıcıların doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir Topco
Grup şirketinin kilit çalışanlarından herhangi birini istihdam etmeyeceği ve bağlı
şirketlerinin de bunu yapmamasını sağlayacağı hükme bağlanmıştır. Yine aynı
maddede Ontex’in CFO’su …………. ve Ontex’in CEO’su ……………… istihdam
edilmemesine ilişkin dört yıllık süre öngörülmüştür. Söz konusu şahısların Ontex’in
en kıdemli çalışanları olması ve hijyenik ürünlerin üretimi ile pazarlanmasına yönelik 270
yoğun bir know-how’a sahip olmaları, Ontex’in gelecekteki başarısını doğrudan
etkileyebilmelerine imkan vermektedir. Anlaşmanın “Gizlilik” başlıklı 12. maddesinde
de, anlaşma tarihinden itibaren 3 yıllık süre ile Alıcılara gizlilik hükmü getirilmektedir.
Yan sınırlamaların değerlendirilmesinde, sınırlamaların yoğunlaşma ile doğrudan
ilgili olma, sadece yoğunlaşmanın tarafları açısından sınırlayıcı hükümler içerme ve
orantılı olma koşullarını sağlayıp sağlamadığı incelenmiştir. Söz konusu anlaşmadaki
isithdam etmeme ve gizlilik hükümleri incelendiğinde, yukarıda belirtilen kriterlerin
karşılandığı ve anlaşma ile belirlenen sürelerin yan sınırlamalara uygunluk
gösterdiği, getirilen sınırlamanın işlemin gereği gibi gerçekleştirilebilmesi için gerekli, 280
kısıtlamanın kapsamı ve süresinin de makul olduğu ve devralınan faaliyetlerin
değerinin karşılanabilmesi için gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Daha önce de belirtildiği üzere ortak girişim tarafları TPG ve Goldman’ın devre konu
şirket Ontex ile benzer pazarlarda bir faaliyetinin olmaması nedeniyle, bildirim
konusu işlem rekabeti kısıtlayacak veya hakim duruma yol açacak bir sonuca yol
açmamaktadır.
I. SONUÇ
290
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir
hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy