Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-316 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-07/132-41
Karar Tarihi : 03.02.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖR : Mehmet Selim ÜNAL, Burak SAĞLAM
C. BAŞVURAN : - Uğur SÖYLEMEZ
Hamidiye Mah. Ş. Ahmet Çolak Sk. No:3/B Aksaray
- Göksel YÜZÜGÜLLÜ
Aksaray İdare Mahkemesi Başkanlığı Aksaray
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : Ortaköy ayrımına kadar Aksaray-Ankara yolu üzerinde faaliyet
gösteren Güvenalgaz, Yücelgaz ve Yamangaz bayileri
E. DOSYA KONUSU : Ortaköy ayrımına kadar Aksaray- Ankara yolu üzerinde faaliyet
gösteren Güvenalgaz, Yücelgaz ve Yamangaz bayilerinin aralarında anlaşarak aynı 20
fiyatı uyguladıkları iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvurularda özetle;
- Aksaray-Ankara yolu üzerinde faaliyet gösteren LPG istasyonlarında LPG’nin 03.11.2010
tarihine kadar 1,76 TL/litre’den satıldığı, bu tarih itibariyle 1,92 TL/litre’ye çıkarıldığı,
- Söz konusu durumun bu güzergâhta faaliyet gösteren istasyonların aralarında anlaşarak
fiyat belirlemelerinden kaynaklanabileceği
iddia edilerek konu hakkında araştırma yapılması talep edilmiştir.
Şikâyetçilerden bilgi talep edilmesi üzerine, bir şikâyetçi tarafından gönderilen cevabi
yazıda;
- Aralarında anlaşma yaptıkları iddia edilen bayilerin başlıcalarının Güvenal Gaz, Yücel 30
Gaz ve Yaman Gaz bayileri olduğu, bununla birlikte Aksaray-Ankara yolu üzerinde
(Ortaköy yol ayrımına kadar) çok sayıda istasyon tarafından aynı fiyatların uygulandığı,
- Güvenal Gaz bayisinin fiyatını 1.92 TL/litre olarak belirledikten sonra, iş hacminin
düşmesi nedeni ile LPG satış fiyatını tekrar 1.78 TL/litre düzeyine çektiği, LPG
fiyatlarındaki son artıştan sonra ise fiyatını 1,99 TL/litre’ye yükselttiği, dolayısıyla bu
firmanın fiyatlarını ekonomik gerekçeler dışında belirlediği
ifade ve iddia edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 08.11.2010 ve 11.11.2010 tarihlerinde ve 8474
ve 8673 sayılar ile giren başvurular üzerine hazırlanan 15.12.2010 tarih ve 2010-1-316
/İİ-10-356.MSÜ sayılı İlk İnceleme Raporu, 3.12.2010 tarih ve 10-80 sayılı Kurul 40
toplantısında görüşülmüş ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi
11-07/132-41
2
amacıyla, Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 27.01.2011 tarih ve 2010-1-316/ÖA-11-356.MSÜ sayılı
Önaraştırma Raporu 28.01.2011 tarih ve REK.0.05.00.00-110/24 sayılı Başkanlık önergesi
ile 11-07 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; şikâyet konusu fiyat anlaşması iddiası ile ilgili
olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin
reddedilmesi gerektiği görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
I.1. İlgili Pazar
Dosya konusu şikâyet çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “Oto LPG pazarı”; coğrafi pazar ise
“Aksaray” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
Raportörlerin başvuru sahibi Göksel YÜZÜGÜLLÜ ile yaptıkları görüşmede, birlikte fiyat
belirleyen firmaların özellikle Güvenalgaz, Yücelgaz ve Yamangaz bayileri oldukları iddia
edilmiştir. Bu bağlamda, önaraştırma kapsamı, bu dağıtıcı firmaların bayileri ile sınırlı
tutulmuştur.
Esasen, yapılan yerinde incelemelerde anılan bayilerin aralarında anlaşarak aynı fiyatı
uyguladıklarına ve 4054 Sayılı Kanun’u ihlal ettiklerine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge 60
tespit edilememiştir.
Yapılan yerinde incelemeler sırasında incelenen ve bilgi istenen istasyonların Ekim ve
Kasım aylarındaki LPG alış fiyatları, satış fiyatları ve kar yüzdelerine aşağıdaki tablolarda
yer verilmiştir:
Tablo 1: Yücelgaz Bayisinin Ekim - Kasım Ayları LPG Alış ve Satış Fiyatları ve Kar Oranları
Tarih KDV Hariç Birim Litre Alış Fiyatı
KDV Hariç Birim
Litre Satış Fiyatı Kar Oranı (%)
1.10.2010 … … …
14.10.2010 … … …
15.10.2010 … … …
1.11.2010 … … …
2.11.2010 … … …
3.11.2010 … … …
30.11.2010 … … …
Tablo 2: Güvenalgaz bayisinin Ekim – Kasım Ayları LPG Alış ve Satış Fiyatları ve Kar Oranları
Tarih KDV Hariç Birim Litre Alış Fiyatı
KDV Hariç Birim
Litre Satış Fiyatı Kar Oranı (%)
1.10.2010 … … …
14.10.2010 … … …
15.10.2010 … … …
1.11.2010 … … …
2.11.2010 … … …
3.11.2010 … … …
30.11.2010 … … …
Tablo 3: Yamangaz Bayisinin (İzzetoğulları) Ekim - Kasım Ayları LPG Alış ve Satış Fiyatları ve Kar Oranları
Tarih KDV Hariç Birim Litre Alış Fiyatı
KDV Hariç Birim
Litre Satış Fiyatı Kar Oranı (%)
1.10.2010 … … …
14.10.2010 … … …
11-07/132-41
3
15.10.2010 … … …
1.11.2010 … … …
2.11.2010 … … …
3.11.2010 … … …
30.11.2010 … … …
Tablo 4: Yamangaz Bayisinin (Pınarbaşı Turizm) Ekim - Kasım Ayları LPG Alış ve Satış Fiyatları ve Kar
Oranları
Tarih KDV Hariç Birim Litre Alış Fiyatı
KDV Hariç Birim
Litre Satış Fiyatı Kar Oranı (%)
1.10.2010 … … …
14.10.2010 … … …
15.10.2010 … … …
1.11.2010 … … …
2.11.2010 … … …
3.11.2010 … … …
30.11.2010 … … …
Tabloların incelenmesi sonucunda, bu iki aylık dönemde akaryakıt fiyatlarının ve 70
dolayısıyla kar marjlarının son derece dalgalı bir seyir izlediği sonucuna varılmıştır.
İkinci olarak fiyat değişimlerinin gerçekleştiği tarihler dikkate alındığında, fiyatların Ekim ayı
itibariyle bütün istasyonlarda birebir paralellik göstermediği, bununla birlikte Kasım ayının
3. gününden sonra ise incelenen 3 istasyonda 1,92 TL/litre olduğu görülmektedir. Öte
yandan söz konusu durumun kalıcı olmadığı ve yerinde inceleme tarihi itibariyle
Yamangaz bayisi olan İzzetoğulları’nda LPG’nin satış fiyatının 1,99 TL/litre, Güvenalgaz
bayisinde 1,86 TL/litre ve Yücelgaz bayisinde 2,05 TL/litre olarak gerçekleştiği
görülmüştür. Ayrıca aynı dağıtıcı firma ile çalışan iki farklı Yamangaz bayisinde dahi
fiyatların birbirinden farklı olduğu görülmektedir.
Ayrıca, incelenen istasyonlar dışında, yakın çevredeki Milangaz, Sunpet ve Bpet gibi rakip 80
firmaların varlığı da dikkate alınmalıdır. Özellikle Milangaz gibi ayrıksı bir firmanın varlığı
ve uyguladığı rekabetçi fiyatlar nedeniyle, bir anlaşma yapılması veya olası bir anlaşmanın
sürdürülebilmesi hususu gerçekçi değildir. Nitekim Milangaz bayisi tarafından yaratılan
rekabetçi ortam hem Güvenalgaz bayisi yetkilisi tarafından, hem de Yücelgaz bayisi
tarafından ifade edilmiş; ek olarak Yücelgaz bayisinin yetkilisi, Milangaz ve Güvenalgaz’ın
mevcut iki bayisi aracılığıyla perakende satış yaptığını, bu bağlamda anılan iki bayinin
çevrede yer alan diğer firmalara oranla tüketiciye daha rekabetçi fiyatlar sunabildiğini ve
birbirleriyle de ciddi anlamda rekabet içinde olduklarını belirtmiştir.
Öte yandan yukarıdaki tablolarda gözlenen ve başvurunun temelinde de yattığı düşünülen
LPG fiyatlarındaki artışın, taraflar arasındaki bir anlaşma dışında ürünün dağıtıcı firmalar 90
tarafından temininde meydana gelebilecek bir fiyat artışından da kaynaklanabileceği göz
ardı edilmemelidir. Nitekim Kasım ayında Cezayir’in1 satış fiyatlarını arttırması ve döviz
kurundaki artış nedeniyle LPG fiyatlarında % 15,7’lik bir artış meydana gelmiş ve LPG,
ÜFE’de fiyatı en fazla artan ürün olmuştur2.
1 5307 sayılı LPG Piyasası Kanunu’nun 10. maddesi uyarınca LPG alım satımlarında fiyatlar erişilebilir
dünya serbest piyasa koşullarına göre oluşmaktadır. Bu kapsamda, Türkiye açısından erişilebilir dünya
serbest piyasası olarak Cezayir kabul edilmekte ve Cezayir fiyatları baz alınmaktadır.
2
11-07/132-41
4
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 100
Full & Egal Universal Law Academy