AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR VE KAYITTAN DÜŞME KARARI
Başvuru No: 73720/14 ve 77968/14
Abdullah OSMA ve Diğerleri/Türkiye
ve Ayşe OSMA ve Diğerleri/Türkiye
Başkan,
Julia Laffranque,
Hâkimler,
Ivana Jelić,
Arnfinn Bårdsen,
ve Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 2 Temmuz 2019 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Yukarıda anılan, sırasıyla 13 Kasım 2014 ve 11 Aralık 2014 tarihli başvuruları göz önüne alarak,
Başvuruların kayıttan düşürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından 14 Ocak 2019 tarihinde gönderilen deklarasyonları ve başvuranların söz konusu deklarasyona cevabını göz önüne alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USUL
1. Başvuranların listesi ekte yer almaktadır. Başvuranlar, Mersin Barosuna kayıtlı Avukatlar A. Aktay ve U.Ç. Aktay tarafından temsil edilmişlerdir.
2. Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
3. Başvuranlar, özellikle, kendilerine ulusal mahkemeler tarafından ödenmesine hükmedilen kamulaştırma tazminatlarının geç ödenmesi sebebiyle muzdarip oldukları mali kayıptan şikâyetçi olmuşlardır.
4. Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesine ilişkin şikâyet, 19 Ekim 2017 tarihinde Hükümet’e bildirilmiş ve başvuruların geri kalanı, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 54 § 3 maddesi uyarınca kabul edilemez bulunmuştur.
5. Mahkeme, 9 Mart 2018 tarihli yazıyla, başvuranların temsilcisinin, başvuranlar Ayşe Görgülü (başvuru no. 73720/14) ve Ahmet Osma (başvuru no. 77968/14) için sunmamış olduğu usulüne uygun bir şekilde imzalanmış yetki belgelerini sunmasını talep etmiştir.
6. Hükümet, dostane çözüm müzakerelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, Mahkeme’yi, 14 Ocak 2019 tarihli bir yazıyla, söz konusu başvurular kapsamında ileri sürülen hususların çözüme kavuşturulması amacıyla deklarasyon metinleri düzenlemeyi önerdiğini bildirmiştir.
7. Hükümet, yerel mahkemelerin ilgili tazminat miktarlarına gecikme faizi uygulamamasının, Ayşe Görgülü ve Ahmet Osma hariç olmak üzere başvuranlara aşırı bir yük yüklediğini ve Mahkeme’nin Dökmeci/Türkiye (no. 74155/14, 6 Aralık 2016) kararındaki içtihadı ışığında mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesi haklarını ihlal ettiğini kabul etmiştir. Hükümet, Ayşe Görgülü ve Ahmet Osma hariç olmak üzere başvuranların her türlü maddi ve manevi zararının yanı sıra masraf ve giderleri karşılamak için ekteki tabloda belirtilen meblağı, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilmek ve yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere ödemeyi taahhüt etmiştir. Söz konusu meblağlar, Mahkeme kararının tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağların belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmiştir. Bu ödeme, davanın nihai çözüme kavuşturulması anlamına gelecektir.
Bununla beraber, Hükümet, Mahkeme’den başvuruları kayıttan düşürmesini talep etmiştir.
8. Başvuranların temsilcisi, 12 Mart 2019 tarihinde, Mahkeme’yi başvuranların Hükümetin sunduğu deklarasyon metinlerinde yer alan şartları kabul ettiklerine dair bilgilendirmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
9. Mahkeme, başvuruların konuları bakımından benzer olduklarını göz önünde bulundurarak, bunları tek bir kararda müştereken incelemeyi uygun görmektedir.
10. Mahkeme, başvuranların temsilcisinin, başvuranlar Ayşe Görgülü (başvuru no. 73720/14) ve Ahmet Osma (başvuru no. 77968/14) için usulüne uygun bir şekilde imzalanmış yetki belgelerini sunmadığını kaydetmektedir.
11. Bu nedenle, Mahkeme, başvuruların Ayşe Görgülü ve Ahmet Osma ile ilgili olduğu kadarıyla 35 § 3 (a) maddesi anlamında Sözleşme hükümleriyle kişi bakımından (ratione personae) bağdaşmadığı sonucuna varmıştır (bk., Çetin/Türkiye (k.k.), no. 10449/08, 13 Eylül 2011).
12. Mahkeme, başvuruların geri kalanı ile ilgili olarak, başvuranların Hükümet tarafından sunulan deklarasyonlarda belirtilen şartları açık bir şekilde kabul etmesinin ardından, davaların taraflar arasında varılan dostane çözüm olarak değerlendirmesi gerektiğini tespit etmiştir.
13. Dolayısıyla, Mahkeme, taraflar arasında ulaşılan dostane çözümü dikkate almaktadır. Mahkeme, çözümün temelinde, Sözleşme ve Protokolleri kapsamında tanımlanan insan haklarına saygı ilkesinin yer aldığı ve başvuruların incelenmeye devam edilmesini haklı kılacak herhangi bir neden bulunmadığı kanısındadır.
14. Yukarıdaki hususlar ışığında, başvuruların geri kalanının kayıttan düşürülmesi uygun bulunmuştur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvuruların birleştirilmesine;
Başvuruların Ayşe Görgülü (başvuru no. 73720/14) ve Ahmet Osma (başvuru no. 77968/14) ile ilgili olduğu kadarıyla kabul edilemez olduğuna;
Başvuruların geri kalanının, Sözleşme’nin 39. maddesi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiş olup, 5 Eylül 2019 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Hasan BakırcıJulia Laffranque
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
EK
\*
No.
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuranın adı
Doğum tarihi
Her başvuru başına hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarı ve masraf ve giderleri karşılamak üzere ödenecek miktar
(avro cinsinden)[1]
73720/14
13.11.2014
Abdullah OSMA
14.07.1956
Tahsin OSMA
01.02.1949
Gülşen SİRKE
04.03.1955
Şerife DÜNDAR
31.01.1950
Ayşe GÖRGÜLÜ
20.10.1945
140 (Ayşe Görgülü hariç olmak üzere)
77968/14
11.12.2014
Ayşe OSMA
04.01.1932
Fadime BAŞCI
20.11.1950
Mehmet OSMA
05.05.1952
İsmet OSMA
10.05.1954
Yaşar ŞİMŞEK
21.01.1962
Muzaffer OSMA
03.02.1964
Sultan KEŞ
10.06.1966
Konya
Sevim KILINÇ
15.02.1968
Sevgi ÇAT
06.04.1970
Ahmet OSMA
20.02.1977
82 (Ahmet Osma hariç olmak üzere)
[1] Başvuranlara yansıtılabilecek her türlü vergi hariç olmak üzere.
Full & Egal Universal Law Academy