Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-1-149 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 06-04/58-16
Karar Tarihi : 26.1.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Cengiz SOYSAL, Harun ULU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : OSPET Akaryakıt Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. (OSPET)
Bağdat Cad. No:355 Ostim/Ankara
20
D. KARŞI TARAF : Total Oil Türkiye A.Ş. (TOTAL)
Oycan Plaza Ayazağa Mah. Eski Büyükdere Cad. No:15
Kat:7 Maslak/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: OSPET ve TOTAL arasında akdedilmiş olan bayilik
sözleşmesinin rekabet hukukuna uygunluğunun sağlanmasında TOTAL’in
hukuka aykırı davrandığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle; OSPET ve TOTAL arasında
akdedilmiş olan bayilik sözleşmesinin rekabet hukukuna uygunluğunun 30
sağlanmasında TOTAL’in hukuka aykırı davrandığı iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.10.2005 tarih ve 1233 sayı ile intikal
eden başvuruya ilişkin hazırlanan 19.1.2006 tarih, 2005-1-149/İİ-06-CS sayılı İlk
İnceleme Raporu, 20.1.2006 tarih ve REK.0.05.00.00-110/11 sayılı Başkanlık
önergesi ile 06-04 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; OSPET tarafından TOTAL
hakkında yapılan şikayete ilişkin önaraştırma yapılmasına veya soruşturma
açılmasına gerek olmadığı, şikayetin reddedilmesi gerektiği ifade edilmektedir. 40
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre; taraflar arasında 26.8.1997 tarihinde
15 yıl süreli işletme sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmenin rekabet mevzuatına
uygunluğunun sağlanmasını teminen TOTAL ilk olarak 10.12.2004 tarihinde bir
zeyilname göndermiş ve tavan fiyatı kendisinin belirleyeceği yönde değişiklik
yapmıştır.
06-04/58-16
2
TOTAL, 1.9.2005 tarihinde göndermiş olduğu bildirim ile de, sürelere ilişkin 50
değişikliği yaparak, mevcut sözleşmenin süresinin 1.9.2005 yılından itibaren 5 yıl
süreli olduğu ve dolayısıyla 1.9.2010 yılında sözleşmenin sona ereceğini
bildirmiştir.
OSPET’in şikayetinde, TOTAL’in hakim durumda olduğu ve bu hakim durumunu
kullanarak yine 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiası
bulunmaktadır. TOTAL’in gerek zeyilname gerekse gönderdiği bildirim ile yaptığı
değişikliklerin sadece kendi menfaatleri yönünde olduğu ve bunun iyiniyet ve
dürüstlük kurallarına aykırı olduğu belirtilmektedir.
Öncelikle, sağlayıcılar ile bayiler arasında dikey anlaşmalardan kaynaklanan
bağımlılığın ‘ekonomik bağımlılık’ olarak kabul edildiği ve bu durumun 4054 sayılı 60
Kanun kapsamında tanımlanan ‘hakim durum’a uymadığı, TOTAL’in hakim
durumda bulunmaması nedeniyle de hakim durumun kötüye kullanılmasına ilişkin
bir değerlendirme yapılmasına gerek olmadığı görülmektedir.
TOTAL’in tavan fiyat belirlemesine ve sözleşmenin süresine ilişkin yaptığı
değişikliklerin ise 2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği”
ve 2003/3 sayılı “2002/2 Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğinde
Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ” kapsamında rekabet mevzuatına uygunluğun
sağlanması amacıyla yapıldığı görülmekte, bu kapsamda yapılan tek taraflı
bildirimlerle yapılan değişikliklerin de -26.01.2006 tarih ve 06-04/55-13 sayılı
Rekabet Kurulu kararında da gerekçeleriyle birlikte belirtildiği üzere- uygun kabul 70
edilmesi gerekmektedir.
J. SONUÇ
Dosya konusu şikayete ilişkin olarak bir önaraştırma yapılması veya soruşturma
açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy