Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-4-64
Karar Sayısı : 07-53/616-205
Karar Tarihi : 20.6.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN 10
B. RAPORTÖR : M.Haluk ARI, Esin AYGÜN
C. ŞİKAYET EDEN : İhbar
D. ŞİKAYET EDİLEN: Ford Otomotiv Sanayi A.Ş.
İzmit Gölcük Yolu 14. Km 41680 Gölcük/Kocaeli
E. DOSYA KONUSU: Otomotiv şirketlerinin yedek parça satışına getirdikleri
kısıtlamaların 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: İhbarda, Ford Otomotiv Sanayi A.Ş.’nin (Ford) yetkili satıcılık
sözleşmelerinde bulunan, bayinin Ford yedek parçalarını doğrudan veya dolaylı olarak
yurt dışına satmasına engel olan hükümler nedeniyle söz konusu parçaların yurt
dışına satışının mümkün olmadığı belirtilerek, gümrük birliğine de aykırı olan bu husus 20
hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.4.2007 tarih ve 2705 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 15.6.2007 tarih, 2007-4-64/ İİ-07-MHA sayılı İlk İnceleme
Raporu 15.6.2007 tarih, REK.0.08.00.00-110/202 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-53
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, söz konusu teşebbüse bir yazı yazılarak,
yedek parça bayilik sözleşmesinde yer alan yurt dışına dolaylı satışların bayiden alım
yapan üçüncü kişileri kapsamayacak şekilde anlaşılması gerektiğinin bildirilmesinin
yerinde olacağı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 30
I.1. Tespitler ve Değerlendirme
Şikâyet dilekçesinin ekinde bulunan ve Ford bayi sözleşmesinin “Ford Yedek Parça
Satışı” başlıklı 13. maddesinin ikinci fıkrasında “Bayi, Ford Yedek Parçaları doğrudan
ya da dolaylı olarak yurt dışına satmayacaktır. Bu çerçevede Bayi, Ford Yedek
Parçalar’ın, Türkiye Cumhuriyeti’nde yerleşik müşterilere satılmak üzere tedarik
edildiğini bilmektedir.” hükmü yer almaktadır.
Motorlu taşıtlar sektöründeki rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalara muafiyet tanıyan 2005/4
Sayılı “Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği” 1.1.2006 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunduğundan, bu tarihten
itibaren akdedilen anlaşmaların grup muafiyetinden yararlanabilmesi için 2005/4 sayılı 40
Tebliğ’e uygun olarak düzenlenmiş olması gerekmektedir. Bu bağlamda şikayete konu
07-53/616-205
2
yazı ekinde yer alan sözleşmenin ilgili hükmü de mezkur Tebliğ’in ilgili hükümleri
çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Şikayetin konusu esas itibarıyla, Ford tarafından bayiye tedarik edilen yedek
parçaların yurt dışına doğrudan veya dolaylı olarak satışının yasaklanmış olmasıdır.
4054 sayılı Kanun’un Kapsam başlıklı 2. maddesi “Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde
mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü
teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma,
uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye
kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki 50
her türlü hukukî işlem ve davranışlar, rekabetin korunmasına yönelik tedbir, tespit,
düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler bu Kanun kapsamına girer.” şeklindedir. Bu
hüküm uyarınca herhangi bir işlem veya eylemin 4054 sayılı Kanun kapsamında
değerlendirilebilmesi için Türkiye Cumhuriyeti’ndeki piyasaları etkilemesi
gerekmektedir.
Dolayısıyla, Kanun’un Türkiye Cumhuriyeti’ndeki piyasaları etkileyen işlemlere
uygulanacağı sonucu ortaya çıkmaktadır. Şikayet konusunda olduğu gibi bayilere
ihracat yasakları getiren anlaşmaların ise bu anlamda Türkiye pazarında rekabeti
kısıtlayıcı bir etki doğurmadıkları kabul edilmektedir. Bu nedenle dilekçe ekinde yer
alan sözleşme ile bayinin doğrudan satışlarının kısıtlanmasına ilişkin olarak 4054 60
sayılı Kanun kapsamında işlem yapmaya gerek bulunmamaktadır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu şikayet ile ilgili
olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma
açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy