Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-3-106 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 04-66/952-230
Karar Tarihi : 19.10.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER: 10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R.Müfit
SONBAY, Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof Dr.
Nurettin KALDIRIMCI, Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.
B. RAPORTÖR : Bülent GÖKDEMİR,
C. ŞİKAYET EDEN : Merko Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Cüneyd GÜRCAN
Maçka Caddesi No: 23/1 20
Kat: 4 Daire 5
34367 Maçka/İstanbul
D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN :
Oyakbank A.Ş.
Eski Büyükdere Caddesi Ayazağa Köy Yolu No: 6
Maslak/İstanbul
Tukaş A.Ş.
Nadir Nadi Caddesi No 15/1 Konak/İzmir 30
E. DOSYA KONUSU : Oyakbank A.Ş. ve Tukaş Gıda Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’nin birlikte hareket etmek suretiyle Merko Gıda Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’yi pazar dışına ittikleri iddiasının değerlendirilmesi.
F. İDDİALARIN ÖZETİ:
Kurum kayıtlarına 13.9.2004 tarih ve 5062 sayı ile intikal eden Av. Cüneyd
Gürcan imzalı şikayet dilekçesinde özetle: Müvekkil Merko Gıda Sanayi ve
Ticaret A.Ş.’nin (Merko A.Ş.) işlenmiş domates, domates salçası, domates türevi 40
ürünler, ketçap, meyve suları, dondurulmuş gıda, hazır gıda, konserveler, reçel
ve marmelat gibi ürünlerin üretilmesi ve saklanması ile iştigal etmekte olduğu;
2004 sezonu başında büyük miktarlarda üretim yapmayı planlayan Merko A.Ş. bu
amaç doğrultusunda işletme kredisi ihtiyacını karşılayabilmek ve mevcut
kredilerin vadelerini uzatabilmek için aralarında Oyakbank A.Ş.’nin (Oyakbank)
de bulunduğu bir dizi banka ile görüşmeler yaptığı, ancak Oyakbank'ın,
2
(……………………) ABD Doları tutarındaki kredi alacağını tahsil etmek amacıyla
kanuni takibe geçtiği, bu nedenle görüşmelerin kilitlendiği, üstelik üretimin
%(….)’sinin gerçekleştiği bir dönemde haciz işlemlerine başlanması nedeniyle
ilgili teşebbüsün faaliyetlerinin zorlaştığı; başlatılan kanuni takip çerçevesinde 50
Oyakbank'ın, Merko A.Ş.’nin müşterilerine rakiplerine ve tedarikçilerine İcra İflas
Kanunu hükümleri uyarınca şirket hakkında haciz yapıldığını bildiren muhtıralar
gönderdiği, fiili haciz uygulamalarına geçtiği ve kendisine gelen ihracat
bedellerine el koyulduğu; Oyakbank'ın, 13.8.2004 günü İstanbul 14. İcra
Müdürlüğü’nün 2004/18871 sayılı dosyasından alınan talimatla Torbalı İcra
Dairesi’nin 2004/774 sayılı icra dosyasından Torbalı Çapak yolu üzerinde
mülkiyeti Merko A.Ş.’ye ait ancak Agromer Zirai Alım Gıda Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’nin kiracı olarak faaliyet gösterdiği fabrika binasına gelerek fiili haciz
işlemleri başlattığı, haciz işlemleri neticesinde, alacaklı Oyakbank vekilinin haciz
tutanağına da geçen beyanıyla hacizli malların yediemin sıfatıyla Tukaş Gıda 60
Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Tukaş A.Ş.)’ye teslim edilmesini istediği; Tukaş A.Ş.’nin,
Merko A.Ş. ile aynı alanda faaliyet gösteren ve OYAK grubuna bağlı bir teşebbüs
olduğu; Oyakbank tarafından Merko A.Ş.’nin Torbalı tesislerinde haczedilen
malların götürüldüğü deponun Tukaş A.Ş.’ye ait olduğunun tespit edildiği,
dolayısıyla anılan eylemlerin, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 4. maddesi dairesinde rekabeti engelleme amacını taşıyan bir anlaşma
ya da uyumlu eylem olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ
70
Kurum kayıtlarına 13.9.2004 tarih ve 5062 sayı ile intikal eden Av. Cüneyd
Gürcan imzalı şikayet dilekçesi üzerine Rekabet Kurulu 19.10.2004 tarih ve 04-
66/952-230 sayı ile söz konusu başvuru hakkında karar almıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ
İlgili Rapor’da; şikayet konusu teşebbüsler Oyakbank A.Ş. ve Tukaş A.Ş.’nin,
OYAK Grubu kontrolü altında faaliyet gösteren şirketler olmaları nedeniyle 4054
sayılı Kanun kapsamında ayrı birer teşebbüs olarak değerlendirilemeyeceği, bu
nedenle söz konusu şirketlerin anılan Kanun’un 4. maddesine aykırı eylemler 80
içinde bulunamayacağı, şikayet konusu şirketlerden Tukaş A.Ş.’nin, ilgili pazarda
%15 civarında bir pazar payına sahip olması nedeniyle hakim durumda
bulunmadığı, bu nedenle şikayet konusu eylemin 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesi çerçevesinde ele alınamayacağı, dolayısıyla şikayet konusuna yönelik
olarak bir önaraştırma ya da soruşturma başlatılmasına yer olmadığı sonuç ve
kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
4054 sayılı Kanun, teşebbüsler arası iktisadi davranışlara yönelik düzenlemeler 90
ihtiva etmektedir. Teşebbüs kavramı ise Kanun’un 3. maddesinde: “Piyasada mal
veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişiler ile bağımsız karar
3
verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimler” şeklinde
tanımlanmaktadır.
Bu tanım uyarınca iktisadi faaliyette bulunmak ve bağımsız karar alabilme
yetisine sahip olmak teşebbüs kavramının asli unsurlarını teşkil etmektedir.
Şikayet konusu teşebbüsler Oyakbank A.Ş. ve Tukaş A.Ş. ise OYAK Grubu
kontrolü altında faaliyet gösteren şirketlerdir.
100
Bir başka ifadeyle anılan şirketler 4054 sayılı Kanun kapsamında ayrı birer
teşebbüs olarak değerlendirilememektedir. Bu nedenle söz konusu şirketlerin
anılan Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir anlaşma ya da uyumlu eylem
birlikteliği içinde bulundukları şeklinde bir değerlendirme yapmak mümkün
değildir.
Öte yandan Merko A.Ş. ile aynı pazarda faaliyet gösteren Tukaş A.Ş.’nin, şikayet
dilekçesinde ifade edildiği üzere, ilgili pazarda %15 civarında bir pazar payına
sahip olması nedeniyle hakim durumda bulunduğunu ileri sürmek mümkün
değildir. Ayrıca şikayete konu olan eylemin Oyakbank A.Ş.’nin ticari alacaklarını 110
tahsil etmeye yönelik olarak ilgili yasal çerçeve içinde yürüttüğü bir kanuni takibat
olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede şikayet konusu eylem 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde ele alınamayacaktır.
J. SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında;
Şikayet konusu teşebbüsler Oyakbank A.Ş. ve Tukaş A.Ş.’nin, OYAK Grubu
kontrolü altında faaliyet gösteren şirketler olmaları nedeniyle 4054 sayılı 120
Kanun kapsamında ayrı birer teşebbüs olarak değerlendirilemeyeceklerine,
bu nedenle söz konusu şirketlerin anılan Kanun’un 4. maddesine aykırı
eylemler içinde bulunamayacağına,
Şikayet konusu şirketlerden Tukaş A.Ş.’nin, ilgili pazarda %15 civarında bir
pazar payına sahip olması karşısında hakim durumda bulunmasının mümkün
görülmediğine, bu nedenle şikayet konusu eylemin 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesi çerçevesinde ele alınamayacağına,
dolayısıyla şikayet konusuna yönelik olarak bir önaraştırma ya da soruşturma
açılmasına yer olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 130
Full & Egal Universal Law Academy