T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü
Sayı :B.07.1.GİB.4.06.17.02-DMG-72-797 28/09/2011
Konu : 1606 sayılı Kanuna göre vergi muafiyeti bulunan
dernek tarafından düzenlenen kira sözleşmesine
damga vergisi istisnası uygulanıp uygulanmayacağı hk.
...
İlgi : ... tarihli ve ... evrak kayıt sayılı dilekçeniz.
İlgide kayıtlı dilekçenizin incelenmesinden, ... Vergi Dairesinin ... vergi kimlik numaralı mükellefi olduğunuz belirtilerek mülkiyeti Derneğinize ait taşınmazlar için genel merkeziniz ile şube başkanlıklarınız tarafından düzenlenen kira sözleşmelerine, Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun "IV.Ticarî ve medeni işlerle ilgili kâğıtlar" başlıklı bölümünün 31 ve 32 nci maddeleri kapsamında damga vergisi istisnası uygulanıp uygulanmayacağı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisine tâbi olduğu; 3 üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kâğıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kâğıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği; 6 ncı maddesinde, bir kağıtta birbirinden tamamen ayrı birden fazla akit ve işlem bulunduğu takdirde bunların herbirinden ayrı ayrı vergi alınacağı, bir kağıtta toplanan akit ve işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğma oldukları takdirde damga vergisinin, en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden alınacağı; 9 uncu maddesinde, bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisinden müstesna olacağı; 24 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, birden fazla kişi tarafından imza edilen kâğıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenlerin müteselsilen sorumlu olacağı, bunlar arasında vergiden müstesna olanların bulunmasının damga vergisinin noksan ödenmesini gerektirmeyeceği, damga vergisinden muaf kuruluşlarca kişilerin (1) sayılı tabloda yer alan işlemleriyle ilgili olarak düzenlenen ve sadece bu kurumların imzasını taşıyan kâğıtlara ait verginin tamamının kişiler tarafından ödeneceği, ancak bu kâğıtlara ait verginin hiç ödenmemesi veya noksan ödenmesi halinde vergi ve cezanın tamamından kişilerle birlikte kurumların müteselsilen sorumlu olacağı hükümlerine yer verilmiştir.
Mezkur Kanuna ekli (2) sayılı tablonun "IV-Ticarî ve medeni işlerle ilgili kâğıtlar" başlıklı bölümünün 31 inci fıkrasında, dernek ve vakıflarca yerleşim yeri, gerçek kişilerce mesken olarak kullanılmak üzere kiralanan ve iktisadî işletmelere dâhil olmayan taşınmazlara ilişkin kira mukavelenamelerinin; 32 nci fıkrasında, gelir vergisinden muaf esnaf, muaf serbest meslek erbabı ile basit usulde vergilendirilen mükellefler tarafından işyeri olarak kullanılmak üzere kiralanan ve iktisadî işletmelere dâhil olmayan taşınmazlara ilişkin kira mukavelenamelerinin damga vergisinden istisna olduğu hükme bağlanmıştır.
1606 sayılı Bazı Dernek ve Kurumların Bazı Vergilerden, Bütün Harç ve Resimlerden Muaf Tutulmasına İlişkin Kanunun 1 inci maddesinde, "Türkiye Kızılay Derneği, Türk Hava Kurumu, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Türkiye Yardım Sevenler Derneği ve resmî darülaceze kurumları ile Darüşşafaka Cemiyeti ve Yeşilay Derneği kendilerine terettüp eden vergi, harç ve resim mükellefiyetinin kurumlara ait olduğu hallerde bütün vergilerden, harçlardan, resimlerden, hisse ve fonlardan muaftır. Bu muafiyetlerin, Türkiye Kızılay Derneğinin 11/4/2007 tarihli ve 5624 sayılı Kanuna göre yürüttüğü faaliyetleri hariç olmak üzere, bu kuruluşlara ait iktisadî işletmelere şümulü yoktur." hükmü bulunmaktadır.
Buna göre; Derneğiniz tarafından kiralanan ve Derneğinize ait bir iktisadî işletmeye dâhil olmayan taşınmazların,
-Dernek ve vakıflarca yerleşim yeri,
-Gerçek kişilerce mesken,
-Gelir vergisinden muaf esnaf, muaf serbest meslek erbabı ile basit usulde vergilendirilen mükellefler tarafından işyeri,
olarak kullanılmak üzere kiralanmasına yönelik olarak düzenlenen kira mukavelenameleri damga vergisinden istisnadır.
Diğer taraftan, istisna kapsamında olan veya olmayan tüm kira sözleşmelerinde Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tabloda belirtilen damga vergisine tabi akit ve işlemlere yer verilmesi halinde, bu akit ve işlemlerin Damga Vergisi Kanununun 6 ncı maddesi hükümleri doğrultusunda damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.
Öte yandan, istisna kapsamında olmayan kira sözleşmelerine ilişkin damga vergisinin, Derneğinizin damga vergisinden muaf olması nedeniyle herhangi bir muafiyeti bulunmayan karşı tarafça ödenmesi gerekmekte olup, verginin ödenmemesinden dolayı 488 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi gereğince Derneğinizin de müteselsil sorumluluğu bulunmaktadır. Ancak Derneğiniz ile resmi daireler ve damga vergisinden muaf diğer kişi ve kurumlar arasında düzenlenecek kağıtlar için damga vergisinin aranılmayacağı tabiidir.
Bilgi edinilmesi rica ederim.
Vergi Dairesi Başkanı a.
Grup Müdürü V.