7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 10'uncu maddesinin (b) bendinde, gayrimenkullerin ticari işletmeye dahil olsun veya olmasın emlak vergisine esas olan değerle değerleneceği hüküm bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 9'uncu maddesinin ikinci fıkrasında, yanan, yıkılan, tamamen kullanılamaz hale gelen binalardan dolayı mükellefiyetinin bu olayların meydana geldiği tarihi takip eden taksitten itibaren sona ereceği, aynı maddenin üçüncü fıkrasında da oturulması ve kullanılması kanunların verdiği yetkiye dayanılarak yasak edilen binaların vergileri, mükelleflerce keyfiyetin vergi dairesine bildirilmesi veya vergi dairesince re'sen tespit edilmesi üzerine, bu olayların meydana geldiği tarihlerden sonra gelen taksitlerden itibaren, bu hallerin devam ettiği sürece alınmayacağı belirlenmiştir.
26 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin 5 numaralı bölümünde ise 17 Ağustos 1999 tarihinde Marmara Bölgesi ve civarında meydana gelen deprem nedeniyle yıkılan, yanan veya tamamen kullanılmaz hale gelen binalardan dolayı bina vergisi mükellefiyetinin, bu olayın meydana geldiği tarihi takip eden taksitten itibaren sona ereceği, bu binaların arsa vasfını kazanacakları, Emlak Vergisi Kanunu'nun 33'üncü maddesine göre de vergi değerini tadil eden sebepler arasında sayılan bu durum karşısında, mükelleflerin arsalarının bulunduğu belediyeye arsa vergisi beyannamesi verecekleri açıklanmıştır.
Bu hükümlere göre, veraset yolu ile intikale konu olan gayrimenkuller ölümün meydana geldiği tarihteki niteliği itibariyle değerlendirilmekte dolayısıyla, o tarihte gayrimenkulün niteliği emlak vergisi uygulamasında ne olarak kabul ediliyorsa (bina, arsa veya arazi) o nitelikteki değeri veraset ve intikal vergisine matrah olarak esas alınmaktadır.
Emlak vergisi uygulamasında da 17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen depremde orta hasarlı hale gelen, dolayısıyla takviye edilmeksizin ve güçlendirme yapılmaksızın kullanılması sakıncalı olan binaların da kanunların verdiği yetkiye dayanılarak yasak edilen binalar olarak değerlendirilerek, bu durumların meydana geldiği tarihten sonra gelen taksitlerden itibaren vergilerinin, bu durumun devam ettiği sürece alınmaması gerekmektedir.
Söz konusu orta hasarlı binaların daha sonra gerekli takviye ve güçlendirme yapılmak suretiyle kullanılacak duruma gelmesi halinde ise bu tarihten itibaren bina vergisi taksitlerinin ödeneceği tabiidir.
Öte yandan, yukarıda belirtilen kapsama girmeyen ve az hasarlı olmasına rağmen mükelleflerce geçici bir süre kullanılmayan binaların bina vergisi ödenmektedir.
Ancak, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, emlak vergisi uygulaması bakımından 17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle yıkılan, yanan veya tamamen kullanılmaz hale gelen ve bu nedenle arsa vasfını kazanan binalar arsa olarak, orta hasarlı olup takviye ve güçlendirme yapılmak suretiyle kullanılacak binalar ile hafif hasarlı olup geçici bir süre oturulmayan binalar ise bina olarak değerlendirilmektedirler.
Bu durumda, dilekçenizde sözü edilen intikale konu gayrimenkul, intikal tarihi itibariyle bina kapsamında ise bina olarak, arsa niteliğini kazanmış ise arsa olarak beyan edilmesi ve bu gayrimenkulün intikal ettiği yıla ait emlak vergisi değerinin, veraset ve intikal vergisine ilişkin ilk tarhiyatta dikkate alınması gerekir.
Ayrıca, emlak vergisi uygulaması 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu, veraset ve intikal vergisi ise 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu hükümlerine göre yürütülmekte olup, bir gayrimenkulden 1319 sayılı kanun hükümlerine göre emlak vergisinin alınmaması, o gayrimenkulden veraset ve intikal vergisinin de alınmamasını gerektirmemektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Full & Egal Universal Law Academy