T.C.
MALİYE.BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH : 15.06.2000
SAYI : B.07.0.GEL.0.29/2924-232-236329064
KONU : 31.07.1995 tarihinden sonra arızi kazanç elde
eden müteahhitin belge düzenleme yükümlülüğünün
bulunup bulunmadığı hk.
..................... VALİLİĞİ
(Defterdarlık: Gelir Müdürlüğüne)
İLGİ : ..................... gün ve ..................... sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazınız ve eklerinin incelenmesinden, İliniz .... Müdürlüğü tarafından ..... Ortopedik Özürlüler ve Korumalı işyeri inşaat işinin müteahhit .....'a verildiği, müteahhit tarafından da inşaatın %95'inin peyderpey tamamlandığı geri kalan kısmın tamamlanması aşamasında çıkan uyuşmazlık nedeniyle olayın yargıya intikal ettiği, olay yargı safhasında iken mükellef .....'ın 31.07.1995 tarihi itibariyle işi terk ettiği ancak, yargı organı tarafından olay hakkında 23.12.1996 tarihinde karar verildiği, bu karara göre de müteahhit .....'a İl Özel İdare Müdürlüğünce ödeme yapılması gerektiği belirtilerek, adı geçene yapılacak ödeme sırasında (müteahhit .....'ın 31.07.1995 tarihinden itibaren mükellef olmaması da dikkate alınarak) müteahhitin belge düzenleyip düzenlemeyeceği ile konunun gelir vergisi ve katma değer vergisi yönünden de değerlendirilerek yapılacak işlem hakkında bilgi istenildiği anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 4369 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 82 nci maddesinin değişmeden önceki 5 inci bendi ile 4444 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle eklenen Geçici 56 ncı maddenin (G) fıkrasının 5 inci bendinde, gerçek usulde vergiye tabi mükelleflerin terk ettikleri işleriyle ilgili olarak sonradan elde ettikleri kazançların (zarar yazılan değersiz alacaklarla, karşılık ayrılan şüpheli alacakların tahsili dahil) arızi kazanç olarak vergiye tabi olacağı belirtilmiştir.
Buna göre, adı geçenin ticari faaliyetine son verdikten sonra, elde edeceği kazancın, arızi ticari kazanç olarak vergiye tabi tutulması gerekir.
Ayrıca, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1/1 inci maddesine göre ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabi olup, arızi kazançlar katma değer vergisinin konusuna girmemektedir.
Diğer taraftan, mükelleflerin ödevlerinden biri olan fatura, 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesine göre, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler tarafından düzenlenmesi gereken bir belgedir.
Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, müteahhit .....'ın 31.07.1995 tarihinde işini terk ettiği dikkate alındığında, bu tarihten sonra elde ettiği kazanç arızi kazanç olarak değerlendirilerek vergilendirilecektir. Öte yandan, arızi kazançlar katma değer vergisinin konusuna girmediğinden katma değer vergisi yönünden vergilendirilmeyecektir.
Dolayısıyla, elde edilen arızi kazanç adı geçenin işi terk tarihi olan 31.07.1995 tarihinden sonra elde edilmiş olduğu için mükellefiyeti bulunmayan .....'ın 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre herhangi bir belge düzenlenme yükümlülüğü de bulunmayacaktır.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
Bakan a.
Full & Egal Universal Law Academy