193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 4369 Kanunun 34 üncü maddesiyle değiştirilen 53 üncü maddesinde, "Çiftçilerin elde ettikleri zirai kazançlar, bu Kanunun 94 üncü maddesine göre hasılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirilir. 54 üncü maddede yazılı işletme büyüklüğü ölçülerini aşan çiftçiler ile bir biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca veya on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçilerin kazançları gerçek usulde (zirai işletme hesabı veya diledikleri takdirde bilanço esasına göre) tespit olunarak vergilendirilir. Kazançları gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçileri bu kazançları için beyanname vermezler.
Bu hükmün tatbikinde, aile reisi ile birlikte yaşayan ve velayet altındaki çocuklara ait işletmeler ile ortaklık halindeki işletmelerde, işletme büyüklüğü toplu olarak nazara alınır. Ortaklıklarda, ortaklığın birden fazla işletmeye taalluk etmesi veya işletmelerin ayrı ayrı mahallerde bulunması durumu değiştirmez. 52 nci madde yazılı tek işletmelerde işletme birden fazla ortaklığa ait olsa bile bu ortaklıklara ait işletme büyüklüğü toplanmak suretiyle nazara alınır. Birden fazla zirai işletmede ayrı ayrı şahıslarla ortaklığı bulunanların bulunanların işletme büyüklüğü ölçülerinin tespitinde ortaklık payları toplamı esas alınır." hükmü yer almıştır.
Öte yandan, 101 seri Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, tapuda ana veya baba veyahut da her ikisi adına kayıtlı olup, ana, baba ve reşit çocuklar tarafından birlikte yürütülen zirai faaliyetin ortaklık sayılacağı, reşit çocukların herbirinin işletmenin ortağı olarak kabul edilecekleri, ancak vergilendirmenin herbirinin hissesine düşen miktar üzerinden yapılacağı açıklanmıştır.
Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, ana, baba ve reşit çocuklar tarafından birlikte yürütülen zirai faaliyetin ortaklık olarak kabul edilmesi, işletme büyüklüğü ölçüsünün topluca uygulanması, ancak vergilendirmenin herbirinin hissesine düşün miktar üzerinden yapılması gerekmektedir.
Öte yandan, 4369 sayılı Kanunun Geçici 47 nci maddesi hükmü çerçevesinde; harcama ve tasarrufların vergilendirilmiş kazançlardan kaynaklandığının izah ve ispatı ile ilgili olarak 30 Eylül 1998 tarihine kadar yapılacak işlemlere ilişkin açıklamalar, 15.09.1998 tarihli ve 23464 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 Seri No'lu Genel Tebliğde yapılmıştır.
Söz konusu tebliğin " 03.04.1998 tarihi itibariyle asgari bir gün süre ile bankalarda bulunacak kıymetler" başlığı altında yapılan açıklamalarda da belirtildiği üzere; işletme sahiplerinin işletme dışındaki varlıkları ile deftere tabi olmayan çiftçiler, serbest meslek erbabı, ücretli, menkul ve gayrimenkul sermaye iradı sahipleri ve sair kazanç ve irat elde edenlerin söz konusu varlıklarını Tebliğin ilgili bölümünde açıklandığı şekilde bankalarda bulurdurmaları gerekmektedir. Vergi mükellefi olmakla beraber, bankalarda bir gün süre ile bulundurulması gereken varlıkları olanların da, aynı şekilde hareket etmeleri gerektiği açıktır.
Buna göre, ana, baba ve reşit çocuklar tarafından birlikte yürütülen zirai faaliyetler sonucunda elde edilen mahsülün satışı karşılığında alınan ve hisseleri oranında ortaklara paylaştırılan paranın da 4369 sayılı Kanuna ilişkin 1 Seri Numaralı Genel Tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde işleme tabi tutulması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.