T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Katma Değer Vergisi Grup Müdürlüğü)
Sayı
:
39044742-KDV15 madde-1671
10/10/2013
Konu
:
Bakü-Tiflis-Ceyhan Projesi kapsamında tesis kurulmasında kullanılacak mal ve hizmet alımları ile araç ve akaryakıt alımının KDV ve ÖTV'den istisna olup olmadığı.
İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden; (... Merkezi ... Türkiye Şubesi) firmanızın ... Company Türkiye Şubesi (... Co.) ile imzaladığı ... tarih ve ... numaralı "... Projesi ve ... Deniz Terminali'ne Yeni Köpük Hattı İnşası Projesi İçin Mühendislik, Satın Alma ve İnşaat İşlerinin Sağlanması Sözleşmesi"ne istinaden gerçekleştireceği teslim ve ifalara ilişkin olarak katma değer vergisinden ve söz konusu Sözleşme'de belirtilen hizmetleri sağlamak için satın alacağı araçlara ilişkin olarak özel tüketim vergisinden(ÖTV) muaf olup olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşünün istenildiği anlaşılmıştır.
3065 Sayılı Katma Değer Vergisi(KDV) Kanununun;
-1/1 inci maddesinde, Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu,
-19 uncu maddesinin 1 inci bendinde, diğer Kanunlardaki vergi muaflık ve istisna hükümlerinin KDV bakımından geçersiz olduğu, 2 nci bendinde ise uluslararası anlaşma hükümlerinin saklı olduğu,
hükme bağlanmıştır.
Konu ile ilgili olarak 4585 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Projesi ile ilgili Hükümetlerarası Anlaşma'nın 5 inci maddesinde ve esas itibariyle bu Anlaşma'nın 2 numaralı eki olan Ev Sahibi Hükümet Anlaşması'nın 9 uncu maddesinde yer almaktadır.
Ayrıca, konuya ilişkin önem arz eden ve Ev Sahibi Hükümet Anlaşması'nın "Belirli Tanımlar" başlıklı 1 numaralı ekinde yer alan tanımlamalara aşağıda yer verilmiştir:
"MEP Faaliyetleri", MEP Sistemiyle ilgili değerlendirme, geliştirme, tasarım, edinme, inşaat, tesis, finansman, sigortalama, mülkiyet, (MEP İştirakçileri ve Taşıtıcılar tarafından Tesisler yoluyla petrolün taşınması dahil) işletim, onarım, değiştirme, bakım, kapasite artırımı, büyütme (tali tesisler dahil) ve koruma ile doğrudan veya dolaylı olarak ilişkili olup, Ülke içinde (Proje Faaliyetleri olarak) veya Ülke dışında gerçekleştirilen faaliyetlerin tümü demektir.
"Müteahhit", doğrudan ya da dolaylı olarak, MEP İştirakçilerinin veya Bağlı Kuruluşlarının tamamına veya herhangi birinin faydasına MEP sistemiyle ilgili mal, iş, hizmet ya da teknoloji sağlayan herhangi bir Kişi, ve bu Kişinin halefleri ve izin verilen devralanları anlamındadır. Kavram, böyle mal, iş, hizmet ya da teknoloji sağlayan bir Menfaat Sahibini, MEP İştirakçisinin Bağlı Kuruluşunu, Taşıtıcıyı veya İşletme Şirketini de içerir, fakat MEP İştirakçisini içermez. Kavram, başka bir Kişinin çalışanı olarak rol oynayan bir gerçek kişiyi içermez.
"İlk Kademe Alt-Müteahhit", tüm MEP İştirakçileri veya herhangi bir MEP İştirakçisi, bir İnşaat Müteahhidi, bir İşletme Şirketi veya Bire Bir Müteahhitle bir sözleşme veya anlaşma çerçevesinde MEP Faaliyetlerine ilişkin mallar, işler, hizmetler veya teknoloji tedarik eden (Bire Bir Müteahhit dışında) herhangi bir Müteahhit demektir.
"İkinci Kademe Alt Müteahhit", (İnşaat Müteahhidi veya Bire Bir Müteahhit dışında) bir İlk Kademe Alt-Müteahhitle bir sözleşme veya anlaşmaya göre MEP Faaliyetlerine ilişkin olarak mallar, işler, hizmetler veya teknoloji tedarik eden herhangi bir Müteahhit demektir.
"Esas Alt Müteahhit", İnşaat Müteahhidinin, Bire Bir Müteahhidinin, MEP İştirakçileri'nin tümü veya bazılarının veya bir İstisnai İşletme şirketinin doğrudan veya dolaylı olarak Müteahhidi olan Birinci veya İkinci Kademe Alt Müteahhit demektir.
Öte yandan, Ev Sahibi Hükümet Anlaşması'nın 9.3.(i) maddesi hükmü aşağıdaki gibidir:
"Madde 9'da açıklanan hususlar dışında Proje Faaliyetlerine ilişkin olarak Yabancı Müteahhitlere yapılan ödemeler üzerinden Vergiler alınabilir veya kesilebilir; Proje Faaliyetleri durumunda tüm Yabancı Müteahhitlere ve MEP Faaliyetleri durumunda tüm diğer Müteahhitlere vergi ödeme ve beyanname verme yükümlülüğü uygulanacaktır. ..."
Diğer taraftan; Ev Sahibi Hükümet Anlaşması'nın 9.3.(iii) maddesi Proje ile ilgili olarak çalışan yüklenicilere sağlanacak muafiyetlerle ilgili olup, bu madde hükmüne göre vergisel bağışıklık sağlanabilmesi için Esas Alt Müteahhit niteliği taşıyan İlk Kademe veya İkinci Kademe Alt Müteahhitlerce bir "iş" yapılması ya da hizmet sağlanması gerekmektedir. Ayrıca, taahhüt konusu iş veya hizmete ilişkin anlaşma veya sözleşme çerçevesinde Esas Alt Müteahhit vasfı taşıyan İlk Kademe veya İkinci Kademe Alt Müteahhide ödenen veya ödenebilir toplam tutarın belirli bir parasal tutarın üstünde olması gerekmektedir. Buna göre,
Doğrudan veya dolaylı olarak İnşaat Müteahhidine taahhütte bulunan bir İlk Kademe veya İkinci Kademe Alt Müteahhit söz konusu ise yapılan ödeme tutarının iki yüz elli bin Amerikan Dolarına (250.000 USD) eşit ya da daha yüksek olması gerekmektedir.
İlk Kademe veya İkinci Kademe Alt Müteahhitlerce, doğrudan veya dolaylı olarak İstisnai İşletme Şirketi veya MEP İştirakçilerinin herhangi birisine taahhütte bulunulması durumunda ise;
-"İnşaat faaliyetleri" olarak tanımlanan, Tesislerin tasarım, inşaat, tesis, genişletme, büyütme, bağlantı, tadilat, tahliye veya terk edilmesine ilişkin faaliyetlerle ilgili olarak yapılan ödeme tutarının iki yüz elli bin Amerikan Dolarına (250.000 USD) (veya sözleşme veya anlaşmanın yapıldığı sırada geçerli piyasa döviz kurları üzerinden diğer dövizlerde buna eşit bedel) eşit veya daha yüksek,
-Yukarıda tanımlanan inşaat faaliyetleri dışındaki faaliyetlere ilişkin olarak yapılan ödeme tutarının ise yüz bin Amerikan Dolarına (100.000 USD) (veya sözleşme veya anlaşmanın yapıldığı sırada geçerli piyasa döviz kurları üzerinden diğer dövizlerde buna eşit bedel) eşit veya daha yüksek
olması gerekmektedir.
Bu çerçevede, söz konusu vergi muafiyetlerinden yararlanılabilmesi için; MEP Faaliyetleri tanımında yer alan işlerin veya hizmetlerin Esas Alt Müteahhit sıfatıyla sağlanması ve anılan maddede yer alan parasal tutar şartının da yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu koşulların gerçekleşmesi halinde, Esas Alt Müteahhit statüsünü haiz İlk Kademe ve İkinci Kademe Alt Müteahhitlere herhangi bir vergi konulmayacak ve bunlara yapılan ödemeler üzerinden vergi tevkifatı yapılmayacaktır.
Yukarıda yer alan açıklamalarda belirtildiği üzere; Ev Sahibi Hükümet Anlaşması'nın 9.3.(iii) maddesinde belirtilen koşulların varlığı halinde, üzerine vergi konulamayacağı veya kendilerine yapılan ödemelerden vergi kesilemeyeceği belirtilen mükellefler arasında yer alan ve İlk Kademe Alt Müteahhit statüsünde olan firmanızın MEP Faaliyetlerinde kullanılmak üzere satın alacağı araçlarla ilgili olarak özel tüketim vergisi muafiyetinden yararlanacağı tabiidir.
Ancak; söz konusu araçlara ilişkin olarak bahse konu vergi muafiyetinden yararlanılabilmesi için, anılan araçların münhasıran MEP Faaliyetlerinde kullanılacağı ve bunun Proje açısından gerekli olduğunun İlk Kademe Alt Müteahhit statüsünde olan firmanız ve ... Co. tarafından ilgili vergi dairesine taahhüt edilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, özel tüketim vergisi muafiyetinden yararlanılabilmesi için söz konusu taşıtların Bakü-Tiflis-Ceyhan Projesi kapsamında şirketinizce gerçekleştirilecek işlerle ilgili alınmış olması gerekmektedir. Ayrıca, Proje Faaliyetleri çerçevesinde gerek yurt dışından gerekse yurt içinden satın alınan araçların tescil işlemleri sırasında "... Ana İhraç Boru Hattı Yoluyla Petrolün Taşınmasına İlişkin Anlaşma kapsamında satın alınan bu araçlar adı geçen Anlaşma'nın 9.3.(iii) maddesi uyarınca özel tüketim vergisi ödenmeksizin tescil edilmiştir." ibaresinin yer alması gereklidir.
Bununla birlikte; söz konusu Proje kapsamında kullanılan ve ilk iktisabında ÖTV muafiyetinden yararlanılarak satın alınan araçların, muafiyetten yararlananlar dışında üçüncü şahıslar tarafından (bağış, hibe veya satış şeklinde) iktisap edilmesinde herhangi bir süre ile sınırlı olmaksızın, adına kayıt ve tescil işlemi yapılan alıcı tarafından araçların ilk iktisabındaki matrah esas alınmak suretiyle söz konusu araçları iktisap edenin kayıt ve tescil ettirdiği tarihteki oran üzerinden ÖTV beyan edilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, aynı Anlaşma'nın 9.8.(i) maddesinde; MEP Faaliyetlerine ilişkin olarak her bir MEP İştirakçisi, İnşaat Müteahhidi, İşletme Şirketi, İlk Kademe Alt Müteahhit veya Taşıtıcıya mal, teknoloji, iş ve hizmet sağlayan her tedarikçinin, bu tedarikleri ile ilgili olarak KDV'den istisna hakkına sahip olduğu hüküm altına alınmıştır. Ayrıca, anılan Anlaşma'nın 9.8.(ii) maddesinde KDV'den istisna hakkına sahip olan her bir kişiye KDV'den istisna olduklarını belgeleyen sertifikanın verileceği belirtilmiştir.
Bu kapsamda, MEP İştirakçilerinin Temsilcisi statüsünde olan ... Co.-Türkiye Şubesi adına 20.04.2004 tarih ve 17349 sayılı yazımızla KDV İstisna İzin Belgesi düzenlenmiştir.
Dolayısıyla, MEP Faaliyetleri kapsamında İlk Kademe Alt Müteahhit statüsünde olan firmanız tarafından ... Co.-Türkiye Şubesi'ne yapılacak mal teslim ve hizmet ifaları katma değer vergisine tabi olmayacaktır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Full & Egal Universal Law Academy