T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH : 09.02.1998
SAYI : B.07.0.GEL.0.53/5317-1684/5541
KONU : Sermaye Piyasası araçlarından oluşan
portföylerin alım satımına aracılık etmek suretiyle
verdiği hizmetler karşılığı sağladığı gelirlerin banka
ve sigorta muameleleri vergisine tabi olup olmadığı
ve sigorta muamelelerine ilişkin işlemlerin KDV'den
istisna olup olmadığı hk. İSTANBUL VALİLİĞİ
(Defterdarlık : Vasıtalı Vergiler Gelir Müdürlüğüne)
İliniz ..... Vergi Dairesinin ..... sicil numaralı mükellefi olan ...... A.Ş.'den ........ tarihinde alınan dilekçe ve ekleri ilişikte sunulmuştur.
Konuyla ilgili olarak Bakanlığımız görüşleri şöyledir .
1- BANKA VE SİGORTA MUAMELELERİ VERGİSİ YÖNÜNDEN :
Bilindiği gibi, Sermaye Piyasası Kurulu'nun Seri V No: 29 sayılı Tebliğine göre faaliyette bulunan adı geçen şirketin müşterilerle yapacağı portföy yönetim sözleşmesi çerçevesinde vekil sıfatıyla sermaye piyasası araçlarından oluşan portföylerin alım satımına aracılık etmek suretiyle verdiği hizmetler karşılığı sağladığı gelirlerin banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi tutulması gerekir.
Şirketin portföy yönetim faaliyetleri nedeniyle aracı kurum vasıtasıyla tahsil edilecek olan yönetim ücreti için (kurtaj hissesi payı) şirket ve aracı kurumun, lehlerine kalan para üzerinden % 5 nispetinde banka ve sigorta muameleleri vergisi ödemeleri gerekmektedir.
Bankaya para yatırma işlemi bir banka muamelesi olmadığı gibi, bankaya yatırılan paradan dolayı mevduat sahiplerinin faiz almaları da 2279 sayılı Kanun kapsamına girmemektedir. Bu nedenle bankalarda biriken mevduatlar için adı geçen şirketin aldığı mevduat faizi banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi değildir. Şirketin elinde mevcut bulunan Hazine Bonosu ve Devlet Tahvillerinin vadeleri sonunda elde edilen faizler ise 6802 sayılı Kanunun 29/c fıkrasına göre banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi bulunmamaktadır. Ancak, diğer menkul kıymetlerin faiz ve benzeri gelirleri banka ve sigorta muameleleri vergisine tabidir.
Diğer taraftan, 31.07.1992 günlü Resmi Gazete'de yayımlanan V/7 sayılı tebliğe göre repo, 2499 sayılı yasada sayılmış menkul kıymetlerin geri alma taahhüdü ile satım ve geri satma taahhüdüyle alımıdır. Sözü edilen menkul kıymetler vade tarihinden önce elden çıkarılarak bir getiri sağlanmaktadır. Sağlanan bu gelirin menkul kıymetin vade sonunda itfa edilmesi suretiyle elde edilen faiz niteliğinde olmadığı açıktır.
Dolayısıyla, menkul kıymet alım-satımı sonucu lehe kalan paralar üzerinden % 5 oranında banka ve sigorta muameleleri vergisi ödenmesi gerekir.
Öte yandan, şirketin bir sabit kıymet veya demirbaşını elden çıkarması bir banka muamele ve hizmeti sayılmayacağından, banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına girmemektedir.
2- KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17/4-e maddesine göre, banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler ile sigorta acente ve prodüktörlerinin sigorta muamelelerine ilişkin katma değer vergisinden istisna tutulmuştur.
Buna göre, şirketin banka ve sigorta muameleleri çerçevesinde yaptığı ve/veya yapacağı işlemler katma değer vergisinden istisnadır. Ancak şirketin aktifinde kayıtlı bulunan sabit kıymet veya demirbaşlar gibi duran varlıkların satılması katma değer vergisine tabidir. Bu satışlarla ilgili verginin beyanı aşağıdaki şekilde yapılacaktır.
a) Şirketin başka faaliyetleri dolayısıyla katma değer vergisine tabi işlemleri bulunuyorsa, duran varlık satışları bu işlemlerle birlikte katma değer vergisi beyannamesinde gösterilecektir.
b) Şirketin banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler dışında işlemleri bulunmuyorsa, duran varlık teslimleri ile ilgili verginin, Katma Değer Vergisi Kanununun 9 uncu maddesi gereğince alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi gerekmektedir.
Ancak, alıcının gerçek usulde katma değer vergisi mükellefi olmaması halinde sözkonusu verginin satıcı şirket tarafından beyanı gerektiğinden, bu işlem için katma değer vergisi mükellefiyetinin tesisi, verginin bu mükellefiyet çerçevesinde beyan ve ödenmesinden sonra şirketin isteği üzerine mükellefiyetinin iptal edilmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini ve durumun dilekçeye cevaben adı geçen şirkete de duyurulmasını rica ederim.
Bakan a.
Daire Başkanı
Full & Egal Universal Law Academy