T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
Sayı
:
B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK Geç.67-1960
01/11/2011
Konu
:
Bono ihraç eden kalkınma ve yatırım bankaları tarafından yapılacak tevkifat
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; Yatırım Bankacılığı faaliyeti ile iştigal eden Bankanız tarafından ihraç edilen banka bonolarından elde edilen menkul sermaye iratlarının geçici 67 nci maddenin (2) numaralı fıkrası kapsamında ödemeyi yapan Bankanızca %10 oranında tevkifata tabi tutulduğu ancak söz konusu bonoların alım- satımına ve itfasına banka ve aracı kurumların aracılık etmesi durumunda tevkifat oranının geçici 67 nci maddenin (1) numaralı fıkrası uyarınca, bazı mükellefler için %0 olarak uygulandığı belirtilerek, kalkınma ve yatırım bankaları aleyhine haksız rekabet yaratan durumun Başkanlığımızca değerlendirilmesinin istendiği anlaşılmış olup, aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek duyulmuştur.
Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasında,
" Bankalar ve aracı kurumlar takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla
a) Alım satımına aracılık ettikleri menkul kıymetler ile diğer sermaye piyasası araçlarının alış ve satış bedelleri arasındaki fark,
b) Alımına aracılık ettikleri menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçlarının itfası halinde alış bedeli ile itfa bedeli arasındaki fark,
c) Menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının tahsiline aracılık ettikleri dönemsel getirileri (herhangi bir menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracına bağlı olmayan),
d) Aracılık ettikleri menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçlarının ödünç işlemlerinden sağlanan gelirler
Üzerinden % 15 oranında vergi tevkifatı yaparlar. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki mükellefler ile münhasıran menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası aracı getirileri ile değer artışı kazançları elde etmek ve bunlara bağlı hakları kullanmak amacıyla faaliyette bulunan mükelleflerden 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarıyla benzer nitelikte olduğu Maliye Bakanlığınca belirlenenler için bu oran % 0 olarak uygulanır." hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, 27/09/2010 tarihli ve 2010/926 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tam ve dar mükellef gerçek kişi ve kurumlar tarafından hisse senetlerine ve hisse senedi endekslerine dayalı olarak yapılan vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında işlem gören aracı kuruluş varantları dahil olmak üzere, hisse senetlerine (menkul kıymetler yatırım ortaklıkları hisse senetleri hariç) ilişkin olarak elde edilen kazançlar için geçici 67 nci maddenin (1), (2) ve (3) numaralı fıkraları kapsamında uygulanacak tevkifat oranı, 01/10/2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere %0 olarak belirlenmiştir.
Anılan kararname uyarınca, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki mükellefler ile münhasıran menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası aracı getirileri ile değer artışı kazançları elde etmek ve bunlara bağlı hakları kullanmak amacıyla faaliyette bulunan mükelleflerden 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarıyla benzer nitelikte olduğu Maliye Bakanlığınca belirlenenler dışında kalanların, hisse senetlerine ilişkin olarak elde ettikleri kazançlar hariç olmak üzere, geçici 67 nci maddenin (1) numaralı fıkrası kapsamında elde ettikleri kazançlar %10 oranında tevkifata tabi tutulmaktadır.
Diğer taraftan, geçici 67 nci maddenin (2) numaralı fıkrasında,
"Bu Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yazılı menkul sermaye iratlarından (Hazine tarafından yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç), ödemeyi yapanlarca, banka veya aracı kurumlara veya bunlar aracılığıyla diğer gerçek ve tüzel kişilere ödenenler hariç, % 15 oranında vergi tevkifatı yapılır. Bankalara veya aracı kurumlara alış bedeli tevsik edilmeksizin teslim edilmiş olan menkul kıymetlerin gelirlerinin ödenmesinde ise ödeme banka veya aracı kurumlar aracılığıyla yapılsa dahi tevkifat yapılır. Menkul kıymetin bir banka veya aracı kurum aracılığıyla alınmış olması halinde tevkifatta, bu işlemdeki itfa bedeli ile alış bedeli arasındaki fark esas alınır. Bu iratlar üzerinden 94 üncü madde veya Kurumlar Vergisi Kanununun 24 üncü maddesi kapsamında ayrıca tevkifat yapılmaz." hükmü yer almaktadır.
27/09/2010 tarihli ve 2010/926 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan menkul kıymetler yatırım fonları (borsa yatırım fonları ile konut finansmanı fonları ve varlık finansmanı fonları dahil) ile menkul kıymetler yatırım ortaklıkları tarafından elde edilenler hariç olmak üzere, tam ve dar mükellef gerçek kişi ve kurumların geçici 67 nci maddenin (2) ve (3) numaralı fıkraları kapsamında elde ettikleri kazançlar 01/10/2010 tarihinden itibaren %10 oranında tevkifata tabi tutulmaktadır.
Yukarıdaki hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, Bakanlar Kurulu Kararı ile Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan menkul kıymetler yatırım fonları (borsa yatırım fonları ile konut finansmanı fonları ve varlık finansmanı fonları dahil) ile menkul kıymetler yatırım ortaklıkları tarafından elde edilenler hariç olmak üzere, tüm tam ve dar mükellef gerçek kişi ve kurumların, Bankanız tarafından ihraç edilen banka bonolarından sağlamış oldukları menkul sermaye iratları üzerinden, banka veya aracı kurumlara veya bunlar aracılığıyla diğer gerçek ve tüzel kişilere ödenenler hariç olmak üzere, ödemeyi yapan Bankanızca geçici 67 nci maddenin (2) numaralı fıkrası kapsamında tevkifat yapılacağı tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.