T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH : 31.08.1999
SAYI : B.07.0.GEL.0.60/6038-09/036475
KONU : Depremde gayrimenkullerde meydana gelen
zararlara ilişkin sigorta şirketlerince yapılan ödemelerin
ivazsız intikal sayılamayacağı, bu tür ödeme yapılanlardan
V.İ.V. ilişiği olmadığına dair belge aranılmadan ödeme
yapılması gerektiği hk.
...................
İLGİ : 25/08/1999 gün ve 1999/1103 sayılı yazınız.
Yazınızda, Marmara Bölgesi'nde meydana gelen deprem sonucu;
1- Hayatını kaybeden sigortalıların mirasçılarına,
2- Başta gayrimenkuller olmak üzere, malvarlığı zarar görenlerin bu zararlarının karşılanması için söz konusu varlıklarını önceden sigorta yaptıranlara,
tazminatlar ödeneceği belirtilerek, sözü edilen tazminatların hak sahiplerine, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 17 nci maddesi gereğince verginin ödendiğine ilişkin tasdikname ibraz edilmemesi halinde dahi % 5 oranında vergi karşılığı kesinti yapılmadan ödenip ödenemeyeceği hususundaki Bakanlığımız görüşü sorulmaktadır.
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 2 nci maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, ivazsız intikal tabirinin, hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan ivazsız iktisapları ifade ettiği hükme bağlanmış, maddenin parantez içi hükmü ile de maddi ve manevi bir zarar karşılığı verilen tazminatların ivazsız sayılmayacağı belirlenmiştir.
Aynı Kanunun 17 nci maddesinde de "Amme idare ve müesseseleri, bankalar, bankerler, kasa kiralayanlar, sigorta şirketleri, sair şirket ve müesseseler, mahkemeler ve icra daireleri istihkak sahiplerine bu verginin mevzuuna giren herhangi bir muamele dolayısıyla para ve senet verebilmek için evvelemirde verginin ödenmiş olduğuna dair vergi dairesinden verilmiş bir tasdikname talebederler.
Tasdikname ibraz etmeyen hak sahiplerinin istihkaklarından, veraset yoluyla intikallerde % 5, ivazsız intikallerde % 15 oranında vergi karşılığı olarak tevkifat yaptıktan sonra, bakiyesini verebilirler. Tevkifatı yapanlar, tevkif ettikleri parayı en geç bir hafta içinde bulundukları yerin mal sandığına yatırmaya ve keyfiyeti bağlı bulundukları vergi dairesine yazı ile bildirmeye mecburdurlar.
Tevkifat yapmadan para ve senet verenlerle tevkif ettikleri parayı yukarıda belirtilen süre içinde mal sandığına yatırmayanlardan (Hakimler hariç) tevkif etmeye ve yatırmaya mecbur oldukları paralar Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir. Tevkifatı yapan ilgili kuruluşların, bu görevleri süresinde yerine getirmeyen sorumlularından, tevkif etmeye ve yatırmaya mecbur oldukları paraların % 10'u oranında ayrıca ceza tahsil olunur." denilmektedir.
Diğer taraftan, 1995/1 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu İç Genelgesinde ise sigorta poliçesine istinaden yapılan ödemelerin, iştira bedeli ayrımı yapılmaksızın tamamının terekeye dahil edilerek vergilendirileceği açıklanmıştır.
Bu hükümlere göre; yazınızda sözü edilen konularda veraset ve intikal vergisi yönünden aşağıdaki gibi işlem yapılacaktır.
a) Depremde başta gayrimenkuller olmak üzere sigortalı malvarlığında zarar meydana gelenlere sigorta şirketince yapılan ödemeler, ivazsız intikal sayılmayacağından kendilerine bu tür ödeme yapılanlardan veraset ve intikal vergisi ilişiği olmadığına dair belge aranılmadan ödeme yapılması gerekir.
b) Depremde hayatını kaybedenlerin mirasçılarına yapılan ödemeler ise yukarıda açıklandığı üzere veraset yolu ile intikal niteliğinden olup, terekeye dahil edilerek vergilendirilmesi gerektiğinden, kendilerine ödeme yapılacak olanlardan ilgili vergi dairesinden alınmış veraset ve intikal vergisi ilişiği olmadığına dair bir belge istenilmesi zorunlu bulunmaktadır. Bu nedenle, sözü edilen belgeyi getirmeyenlere yapılacak ödemelerden % 5 oranında vergi karşılığı teminat kesilmesi gerekmektedir.
Ancak, ilgililerin vergiye karşılık 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 10 uncu maddesinde sayılan türden geçerli bir teminat göstermek suretiyle vergi dairesinden vergi ilişiği olmadığına dair belge almaları mümkündür. Bu durumda, söz konusu belgenin ibrazı halinde sigorta şirketlerince % 5 oranında kesinti yapılmadan tazminatların tamamının mirasçılara ödenebileceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür Yardımcısı
Full & Egal Universal Law Academy