T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Müdürlüğü)
Sayı
:
B.07.1.GİB.4.06.17.02-HÇ:8.ST-2010-110-671
26/08/2011
Konu
:
Finansal Faaliyet Harçları
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Bankanızın "Genel Müdürlük" ve 18 adet "Bölge Müdürlüğü" şeklinde yapılandığı ve "şube" veya "merkez şube" kavramlarına uyan birimleri bulunmadığı belirtilerek, bankanıza yönelik finansal faaliyet harçları uygulamasına ilişkin görüş talep edilmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanununun 108 inci maddesinde, imtiyazname, ruhsatname ve diplomalardan bu Kanuna bağlı (8) sayılı tarifede yazılı olanların harca tabi olacağı, 110 uncu maddesinde de, imtiyazname, ruhsatname ve diploma harçlarının (8) sayılı tarifede yazılı belgelerden, belgenin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanunun "Ödeme zamanı" başlıklı 113 üncü maddesinde, "Bu harçlar peşin olarak alınır. Yıllık harçlar, her yıl ocak ayının başında yıllık olarak tahakkuk ettirilmiş sayılır. Tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ olunmaz ve Ocak ayı içerisinde ödenir." hükmü bulunmaktadır.
Diğer taraftan, 5/2/2010 tarihli ve 27484 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5951 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (8) sayılı tarifenin "XI- Finansal Faaliyet Harçları" bölümünün (1) numaralı bendi değiştirilmiş ve yapılan değişiklikle bankaların kuruluş ve faaliyet izin belgelerinden alınacak maktu harç tutarları yeniden belirlenmiş ve daha önce açılış aşamasında bir kereye mahsus olmak üzere finansal faaliyet harcına tabi tutulan banka şubeleri için her yıl ve nüfus esasına göre farklı tutarlarda harç tahsil edilmesi uygulamasına geçilmiştir.
Aynı Kanunun geçici 2 nci maddesinde, "Bu Kanunun 3 üncü maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (8) sayılı tarifenin "XI- Finansal faaliyet harçları" bölümünün (1) numaralı bendinde yapılan değişiklik 2010 yılında tahakkuk ettirilmiş harçlar için de uygulanır ve aradaki farka isabet eden harç tutarı bu Kanunun yayımı tarihi itibariyle tahakkuk ettirilmiş sayılarak bir ay içinde ödenir. Kanunun yayımı tarihi itibarıyla faaliyette bulunan tüm bankaların serbest bölgeler dışındaki şubelerine ait belgelere ilişkin yıllık harçlar 2010 yılı için bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla tahakkuk ettirilmiş sayılarak bir ay içinde ödenir." hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 2 nci maddesinde, "Türkiye'de kurulu mevduat bankaları, katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankaları, yurt dışında kurulu bu nitelikteki kuruluşların Türkiye'deki şubeleri, finansal holding şirketleri, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Katılım Bankaları Birliği, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve bunların faaliyetleri bu Kanun hükümlerine tabidir. Özel kanunlarla kurulmuş olan bankalar hakkında da kanunlarında yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümleri uygulanır. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler tatbik olunur." hükmü yer almıştır.
Kanunun "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3 üncü maddesinde ise,
"...
Şube: Elektronik işlem cihazlarından ibaret birimler hariç olmak üzere, bankaların bağımlı bir parçasını oluşturan ve bu kuruluşların faaliyetlerinin tamamını veya bir kısmını kendi başına yapan, sabit ya da seyyar bürolar gibi her türlü işyerini,
Merkez şube: Yurtdışında kurulu bir bankanın Türkiye'de açtığı şubeyi, birden fazla şubenin olması halinde ise Kuruma bildirilecek ve Kurulca onaylanacak şubeyi, ifade eder."
hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 6 ncı maddesinde, Türkiye'de bir bankanın kurulmasına veya yurt dışında kurulmuş bir bankanın Türkiye'deki ilk şubesinin açılmasına Kurul tarafından izin verileceği, 10 uncu maddesinde ise kuruluş veya Türkiye'de şube açma izni alan bankaların, Kuruldan ayrıca faaliyet izni almasının şart olduğu hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında, "Bankanın amacı; il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile münhasıran bunların üye oldukları mahalli idare birliklerinin finansman ihtiyacını karşılamak, bu idarelerin sınırları içinde yaşayan halkın mahalli müşterek hizmetlerine ilişkin projeler geliştirmek, bu idarelere danışmanlık hizmeti vermek ve teknik mahiyetteki kentsel projeler ile alt ve üstyapı işlerinin yapılmasına yardımcı olmak ve her türlü kalkınma ve yatırım bankacılığı işlevlerini yerine getirmektir." denilmiş, aynı maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinde Bankanıngerekli izinleri almak kaydıyla yurt içinde ve dışında şube ve temsilcilik açabileceği belirtilmiştir. Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında da Bankanın 6107 sayılı Kanunda yer alan hükümler dışında, 5411 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.
Konuyla ilgili olarak, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı yazılarına cevaben Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan alınan ... tarihli ve ... sayılı yazıda ise Bankanıza ait 18 adet Bölge Müdürlüğü 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında "şube" olarak addedilmediği belirtilmiştir.
Bu itibarla, kuruluş ve faaliyet iznini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan almayan Genel Müdürlüğünüz ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında "şube" olarak addedilmeyen Bölge Müdürlükleriniz için finansal faaliyet harçlarının aranılmaması; 6107 sayılı Kanunla İller Bankası A.Ş. olan Bankanız tarafından 5411 sayılı Kanuna göre şube kurulması halinde ise her şube ve her yıl için için 492 sayılı Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin "XI-Finansal Faaliyet Harçları" bölümünün 1/c bendi uyarınca finansal faaliyet harcının ödenmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.