T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Sayı : B.07.1.GİB.0.02.63/6314-174/84594 07.09.2009
Konu : Devir sözleşmesi hk.
...........HAVA TAŞIMACILIĞI TİCARET
LİMİTED ŞİRKETİNE
..............
İlgi: a) .......... tarihli,
b) .......... tarihli dilekçeleriniz.
İlgide kayıtlı dilekçelerinizde, şirketinizin ........ Vergi Dairesi Müdürlüğüne bağlı olarak hava taşımacığı faaliyeti ile uğraştığı, ........ Hava Taşımacılığı Tic. Ltd. Şti. ile merkezi A.B.D.'de bulunan ........ Finance Corporation arasında daha önce düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin şirketinize devri amacıyla düzenlenecek devir sözleşmesinin ne şekilde damga vergisi ve harca tabi olacağı hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununun 5 inci maddesinde, finansal kiralama sözleşmesinin konusuna her türlü menkul veya gayrimenkul malların girebileceği, 9 uncu maddesinde, finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayan şirkete ait olacağı ancak tarafların sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkına haiz olacağını kararlaştırabilecekleri, hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 06.03.2007 tarih ve 26454 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5582 sayılı Konut Finansmanı Sistemine İlişkin Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 26 ncı maddesi ile eklenen 3226 sayılı Kanunun 15 inci maddesinde, kiracı, finansal kiralama konusu maldaki zilyedliğini bir başkasına devir edememekle birlikte istisna olarak tüketicilerin konut edinmesine veya yatırımlara finansman sağlayan finansal kiralama işlemlerinde kiracı, konut finansmanında yapılan işlemlerde kiralayana bilgi vermek, diğer finansal kiralama işlemlerinde ise sözleşmede hüküm bulunmak kaydıyla finansal kiralama konusu malın zilyedliğini bir başkasına devredebileceği hükmünü ihtiva etmektedir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların Damga Vergisine tabi olacağı; 4 üncü maddesinde, bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılacağı, mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre vergi alınacağı; 10 uncu maddesinde, damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli paranın, maktu vergide kağıtların mahiyetlerinin esas olacağı, belli para teriminin, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği; Kanuna ekli (1) sayılı tablonun I/A-1 bölümünde ise, belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin binde 7,5 nispetinde damga vergisine tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 492 sayılı Harçlar Kanununun 38 inci maddesinde, noter işlemlerinden bu Kanuna bağlı (2) sayılı tarifede yazılı olanlarının noter harçlarına tabi olacağı; 41 inci maddesinde noter harçlarının (2) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 42 nci maddesinde ise, "Değer veya ağırlık ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (2) sayılı tarifede yazılı değer veya ağırlık esastır.
(5766 sayılı Kanunun 11 inci maddesi ile değişen fıkra) Menkul ve gayrimenkul mallar hakkında alım, satım, taahhüt ve rehinle ilgili her nevi mukavele, senet ve kağıtlarda değer gösterilmesi mecburidir.Rehin bordroları ile kamu idarelerine verilmek üzere ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uyulacağına ilişkin olarak düzenlenen taahhütnameler hakkında bu hüküm uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Kanuna bağlı (2) sayılı tarifenin I-1 inci maddesinde, muayyen bir meblağı ihtiva eden her nevi senet, mukavelename ve kağıtlardan beher imza için binde 0,90 nispi harç alınacağı, II-1 maddesinde de, belli meblağı ihtiva etmeyen ve alınacak harç miktarı kanun ve tarife de ayrıca gösterilmemiş olan senet, mukavele ve kağıtlardaki imzaların her birinden maktu esasa göre harç alınacağı açıklanmıştır.
3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununun 30 uncu madde hükmünde finansal kiralama sözleşmelerinin her türlü vergi, resim ve harçtan istisna olduğu; 15/12/1997 tarihli ve 1997/2 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu İç Genelgesinde de finansal kiralama işlemlerinde damga vergisi ve harç istisnası uygulamasının, finansal kiralama sözleşmesinin yanı sıra söz konusu sözleşmelerin teminatına ilişkin yapılan işlemleri ve bu işlemler nedeniyle düzenlenen kağıtları da kapsadığı hususu belirtilmiştir.
Ayrıca, aynı Kanunun "Tanımlar" başlıklı 3 üncü maddesinde ise, sözleşmeden kastın finansal kiralama sözleşmesi olduğundan, finansal kiralama sözleşmesinde kiracı değişikliği sebebiyle yapılan devir sözleşmesinin söz konusu istisnadan yararlanması mümkün bulunmamaktadır.
Kaldı ki daha önce düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin kiracı değişikliği sebebiyle devrine ilişkin olarak düzenlenecek devir sözleşmenin, 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununun 30 uncu maddesi kapsamında yeni bir finansal kiralama sözleşmesi olarak kabul edilmesine de imkan bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dilekçeniz eki "Uçak Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin Devir ve Temliki" başlıklı kağıttan 492 sayılı Harçlar Kanununun 42 nci maddesi hükmü gereğince kağıdın düzenleyici hükümleri doğrultusunda gösterilecek devir bedeli üzerinden, herhangi bir bedel gösterilmemesi durumunda ise atıf yapılan finansal kiralama sözleşmesinin ihtiva ettiği değer üzerinden 492 sayılı Kanuna bağlı (2) sayılı tarifenin I-1 inci maddesi gereğince nispi harç ile 488 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun I-A/1 bendi gereğince nispi damga vergisi aranılması gerekir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Başkan a.