193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre basit usule tabi mükellefler, kazancın tespiti ve Vergi Usul Kanunu'nun defter tutma hükümleri hariç bildirme, vesikalar, muhafaza, ibraz, diğer ödevler ve ceza hükümleri ile bu Kanun ve diğer kanunlarda yer alan ikinci sınıf tüccarlar hakkındaki hükümlere tabidir.
Bu hükme göre, basit usulde vergilendirme kapsamına alınan mükellefler ile bu usulde vergilendirilecek mükellefler, 1.1.1999 tarihinden itibaren hasılatları ile ilgili olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura, perakende satış vesikaları ve diğer belgeleri düzenlemek ve kullanmak zorundadırlar.
Vergi Usul Kanunu'nun 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden çıkarılan 215 Seri No.'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile, basit usulde vergilendirilen mükelleflerin yeni düzenlemeye intibak edebilmeleri ve gerekli hazırlıkları yapabilmeleri için belli bir süre tanınarak, belge vermedikleri hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlemeleri imkanı getirilmiştir. Söz konusu süre 230 Seri No.'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 30.6.2000 tarihine kadar uzatılmıştır.
Ancak, bu imkandan yararlanmak isteyen mükellefler (dolmuş işletenler hariç), 215 Seri No.'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği hükmü uyarınca, müşterilerinin istemeleri halinde fatura ve perakende satış vesikası vermek zorundadırlar.
Buna göre, taksi işletmesi ile terzilik faaliyetinde bulunanlardan hizmet satın alanların istemeleri halinde fatura ve perakende satış vesikasının verileceği tabiidir. Uygulamadan kaynaklanan güçlükler nedeniyle dolmuş işletenlere (belirlenmiş kendi güzergahları dışında çalışanlar hariç) yapılan ödemeler karşılığında ise belge düzenlenmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.
Diğer yandan, 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 14 üncü maddesinde geçici görevle memuriyet mahalli dışına gönderilen memur ve hizmetlilere yol masrafı ve yevmiye yanında hamal, bagaj ve ikametgah veya görev mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki ulaşım aracı giderlerinin de ayrıca ödeneceği belirtilmektedir. Anılan Kanunun 27 nci maddesinde ise tarifesi belli olmayan taşıt araçları ile yolculukta bu kanuna ekli (1) sayılı cetvelin 3 üncü sütununa göre, mutat ve ekonomik taşıt araçlarına ait gerçek yol giderinin ödeneceği açıklanmış bulunmaktadır.
Ayrıca, gerek Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde gerekse 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nda yolluk bildirimlerine taşıt aracı için belediyelerden alınacak rayiç belgesi, fatura veya fiş ekleneceğine ilişkin (uçak bileti hariç) bir hüküm bulunmamaktadır.
4369 sayılı Kanunla 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nda yapılan düzenleme ile 215 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde de belirtildiği üzere kayıt dışı ekonominin engellenmesi ve belge düzeninin yerleştirilmesi amaçlanmış olup, bu konuda 6245 sayılı Harcırah Kanunu ile Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğine ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
Bu nedenlerle Harcırah Kanunu'nun 59 uncu maddesinin son fıkrasının " Harcırah ödenmesi ve avansların mahsup işlemlerinde aksi sabit oluncaya kadar memurun beyanına itibar olunur." hükmüne göre ve anılan Kanunda belirtilen esaslara uygun olması koşulu ile ilgililerin yolluk bildirimlerinde gösterecekleri taşıt aracı ücretinin ödenmesi mümkün bulunmaktadır. Bununla birlikte, harcırah beyannamesindeki diğer beyanlar gibi taşıt ücretinin de doğruluğunun incelenmesi ve buna ilişkin gerekli önlemlerin alınması işleminin kurumunuzca yapılması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Bakan a.
Daire Başkanı
Full & Egal Universal Law Academy