T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH : 24.12.1997
SAYI : B.07.0.GEL.0.60/6019-1835-56491
KONU : Hayatını sigorta ettirenlerin mukavele
müddetinden bitiminden evvel vefatı nedeniyle
gösterilen lehtera ödenecek meblağın Veraset
ve İntikal Vergisine tabi olup olmayacağı hk.
..........
İLGİ : 30.10.1997 tarihli dilekçeniz.
İlgide kayıtlı dilekçeniz ve tereddüt edilen konularla ilgili görüşümüz aşağıda açıklanmıştır.
Bilindiği üzere; 7338 saylı Veresat ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 1'inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset tarikiyle veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer bir şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu, 2 nci maddesinin (c) fıkrasında "veraset" tabirinin miras, vasiyet ve miras mukavelesi gibi ölüme bağlı tasarrufları, aynı maddenin (d) fıkrasında da "ivazsız intikal" tabirinin, hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan ivazsız iktisapları ifade ettiği açıklanmış bulunmaktadır.
Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun birinci maddesi gereğince sigortalar da bu Kanunun mevzuuna girmektedir. Ancak; sigorta mukavelesinde derpiş edilen belli sürenin sonunda sigortacı tarafından taahhüt edilen miktar, hayatını sigorta ettiren kimseye ödendiği takdirde, bu halde verilen primlerin iadesi gibi bir durum mevcut olduğundan vergi mevzuu doğmamaktadır
Ancak, hayatını sigorta ettiren şahsın mukavele müddetinin bitiminden evvel ölmesi halinde taahhüt edilen meblağın akdolunan sigorta mukavelenamesinde lehdar olarak gösterilen şahıslara ödeneceğinden, bu durumda veraset ve intikal vergisi aranılacağı tabiidir.
Hayat Kredi Sigortası, ilgili bankalardan kredi alan şahıslara aldıkları kredi miktarına bağlı olarak bu kredinin teminatını teşkil edecek şekilde düzenlenmektedir. Bununla da vefat adan şahısların bankalara veya kooperatiflere olan borçlarının varislere ve kefillere intikal ettirmeksizin sigorta şirketlerince ödenmesi amaçlanmış bulunmaktadır. Diğer taraftan, sigorta mukavelenamesinde lehdar olarak krediyi veren banka şubesi veya bağlı bulunulan meslek kooperatifleri gösterilmektedir. Diğer bir ifade ile sigorta şirketlerince bankalara ya da bağlı bulunulan mesek kooperatiflerine yapılan ödemeler, bankaların veya kooperatiflerin müşterilerine verdiği kredinin iadesi niteliği taşımaktadır.
Bu açıklamalara göre, muris ile sigorta şirketleri arasında düzenlenen sözleşmelerde, lehdar olarak bankalar veya bağlı bulunulan meslek kooperatifleri gösterilmiş ise, sigorta tazminatı bankalara veya kooperatiflere ödeneceğinden, bu ödemeden dolayı veraset ve intikal vergisinin bankalardan ya da kooperatiften aranılması gerekir. Ancak, bankaların vela kooperatifin lehtarlığı borç ilişkisine dayandığından, hayat kredi sigorta bedelinin bankalar ya da kooperatifler açısından ivazsız olarak mütalaa edilmesi mümkün olmamaktadır. Hayat Sigorta poliçesine dayanılarak kredi borcu karşılığı olarak bankalara veya kredi kooperatiflerine yapılacak ödemeler veraset ve intikal vergisinin konusuna girmediğinden, bu tür ödemeler nedeniyle vergi dairelerine bilgi verilmesi veya ilişik kesme belgesi istenilmesine gerek bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, sigorta bedelinin borç miktarını aşan kısmının bulunması halinde, bu ödeme varislere yapılacağından, bu ödemeden dolayı varislerden veraset ve intikal vergisinin aranılması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Bakan a.
Daire Başkanı
Full & Egal Universal Law Academy