T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
Sayı
:
B.07.1.GİB.4.34.16.01-KVK 5-32
02/01/2012
Konu
:
Holding şirketlerinin iştirak hissesi satış kazancı istisnası uygulamasından yararlanıp yararlanamayacağı.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda;
- 2002 yılında sermayesine iştirak etmek suretiyle ... Yat. ve Dan. Tic. A.Ş.'nin hisse senetlerinin satın alınarak aktifinize dâhil edildiği,
- Söz konusu hisse senetlerinin 05/01/2006 tarihinde satıldığı ve satıştan elde edilen kazancın 13/02/2006 tarihinde sermayenize ilave edildiği,
belirtilmiş olup 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yer alan istisna hükmüne göre sermayeye ilave edilen tutarın beş yıl boyunca işletmeden çekilemeyecek olması nedeniyle beş yıllık sürenin başlangıç ve bitişinin hangi tarih olması gerektiği ve sermayeye eklenen iştirak hissesi satış kazancı tutarında sermaye azaltımına gidilmesi durumunda yapılacak vergilendirme işlemleri hususunda Başkanlığımız görüşü sorulmuştur.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun geçici 1'inci maddesinin (10) numaralı fıkrasında, Kanun'un yürürlüğünden önceki dönemler itibarıyla 5422 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı belirtilmiştir.
1 seri Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin "5.6.1. Kurumlar Vergisi Kanununun yayım tarihinden önce gerçekleşen satış işlemlerinde istisna uygulaması" başlıklı bölümünde;
"...
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 37 nci maddesinde, Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin yürürlük tarihi, Kanunun yayım tarihi olan 21/6/2006 tarihi olarak belirlenmiş ve bu tarih itibarıyla da mülga 5422 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin (5) ve (12) numaralı bentleri yürürlükten kalkmış bulunmaktadır.
Dolayısıyla, taşınmazlar ve iştirak hisseleri (kurucu senetleri ve intifa senetleri dahil) ile rüçhan haklarının 21/6/2006 tarihinden önce satışından elde edilen kazançlar için 5520 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin onuncu fıkrası uyarınca, mülga 5422 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin (5) ve (12) numaralı bentlerinde yer alan hükümler uygulanacaktır..."
açıklamalarına yer verilmiştir.
5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (12) numaralı bendinde, dar mükellefiyete tabi kurumlar dâhil olmak üzere kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile gayrimenkullerin satışından doğan ve sermayeye eklenmesine karar verilen kazançlarının kurumlar vergisinden istisna olduğu, sermayeye ilave edilme işleminin satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar gerçekleştirilmesinin gerektiği, bu süre içinde sermayeye eklenmeyen kazanç kısmı için uygulanan istisna dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergilerin ziyaa uğramış sayılacağı, bu kazançların özel bir fon hesabında tutulacağı, sermayeye eklenen veya fon hesabında tutulan kazançların beş yıl içinde; herhangi bir suretle işletmeden çekilmesi, dar mükellef kurumlar tarafından yurt dışına transfer edilmesi veya bu süre içinde işletmelerin tasfiyesi (devir, birleşme ve bölünme halleri hariç) halinde, bu kazançların o yılın kazancı sayılarak vergiye tâbi tutulacağı hüküm altına alınmıştır.
51 seri Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin "3. İştirak Hisseleri veya Gayrimenkullerin Satışından Doğan Kazancın Kurumlar Vergisinden Müstesna Tutulmasında Gözönünde Bulundurulması Gereken Hususlar" başlıklı bölümünün;
- "Holding Şirketlerin Durumu" başlıklı (c) ayrımında, Türk Ticaret Kanununa göre, "gayesi esas itibarıyla başka işletmelere iştirakten ibaret olan" holding şirketlerin iştirak hisseleri satışından doğan kazançlarına bu istisnanın uygulanmayacağı,
- "Sermayeye Eklenen Kazançların İşletmeden Çekilmesi" başlıklı (e) bölümünde de, sermayeye eklenen kazançların, beş yıl içinde işletmeden çekilmesi veya bu süre içinde işletmenin tasfiyesi halinde, daha önce kurumlar vergisinden müstesna tutulmuş olan bu kazançların, işletmeden çekildiği veya şirketin tasfiye edildiği yılın kazancı sayılarak kurumlar vergisine tabi tutulması gerektiği, beş yıllık sürenin başlangıç tarihinden, gayrimenkul veya iştirak hissesinin satışından sağlanan kazancın sermayeye eklendiği tarihin anlaşılması gerektiği
belirtilmiştir.
52 seri Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin "II- Holding Şirketlerde İştirak Hisselerinin Satışından Doğan Kazançlara İlişkin İstisnanın Uygulanması" ve 1 seri Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin "5.6.2.3.4.2. Holding şirketlerin durumu" başlıklı bölümlerinde ise, kısa vadeli fiyat değişimlerinden yararlanarak kâr elde etmek amacıyla, geçici bir süre elde tutulmak üzere alınan hisse senetleri veya ortaklık paylarının "II-Menkul Kıymetler" hesabında izlendiği, holding şirketlerin söz konusu hesapta izlenmesi gereken hisse senetleri veya ortaklık paylarının bulunması halinde, bunların satışından doğan kazançların istisnadan yararlandırılmayacağı, ancak holding şirketlerin "24-Mali Duran Varlıklar" ana hesabının alt hesaplarında izlenmesi gereken iştirak hisselerinin satışından doğan kazançların ise anılan bentte yer alan şartları taşıması halinde, sözü edilen istisnadan yararlanabileceği yönünde açıklamalara yer verilmiştir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 94'üncü maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin (b) alt bendi, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 15'inci maddesinin ikinci fıkrası ile 30'uncu maddesinin üçüncü fıkrasında kâr payları üzerinden yapılacak vergi kesintisine ilişkin hükümlere yer verilmiştir. 03/02/2009 tarih ve 2009/14592, 14593 ve 14594 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları uyarınca kâr payları üzerinden yapılacak vergi kesintisi oranları %15 olarak belirlenmiştir.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, kısa vadeli fiyat değişimlerinden yararlanarak kâr elde etmek amacıyla geçici bir süre elde tutmak üzere aldığınız ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği uyarınca "II-Menkul Kıymetler" hesabında izlenilen hisse senetleri veya ortaklık paylarının satışından kaynaklanan kazanç dolayısıyla, 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (12) numaralı bendinde yer alan istisna hükmünden yararlanmanız mümkün bulunmamaktadır. Ancak, "24- Mali Duran Varlıklar" ana hesabının alt hesaplarında izlenmesi gereken iştirak hisselerinin satışından doğan kazançlar ise madde hükmünde belirtilen diğer şartların da sağlanması kaydıyla söz konusu istisnadan yararlanabilecektir.
Öte yandan, 05/01/2006 tarihinde sattığınız hisse senetleri dolayısıyla elde ettiğiniz kazancın sermayeye ilave edildiği tarih olan 13/02/2006 tarihinin beş yıllık sürenin başlangıç tarihi olarak; 13/02/2011 tarihinin ise bitiş tarihi olarak dikkate alınması gerekmektedir.
Ayrıca, sermayeye eklenen kazançların beş yıl içinde sermaye azaltımı yoluyla işletmeden çekilmesi halinde, daha önce kurumlar vergisinden müstesna tutulmuş olan bu kazançların, işletmeden çekildiği yılın kazancı sayılarak kurumlar vergisine tabi tutulması ve kâr dağıtımı hükümleri çerçevesinde ortakların statüsüne göre vergi kesintisi yapılması; beş yıllık sürenin bitiş tarihinden sonra sermaye azaltımı yapılması ve vergiden müstesna tutulan kazancın ortaklara dağıtılması durumunda ise, kâr dağıtımı hükümleri çerçevesinde ortakların statüsüne göre vergi kesintisi yapılması gerekeceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.