T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH : 31.08.1999
SAYI : B.07.0.GEL.0.56/5601-1025/036492
KONU : İhracatı teşvik belgesi kapsamı dışında olan
işlemler için istisna uygulanıp uygulanmayacağı hk.
...................
İLGİ : 19.07.1999 tarih ve 80793 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazınızda, .... Ltd. Şti. adına 91/1 sayılı İhracatı Teşvik Tebliği'nin 34/a maddesine göre düzenlenen ve kapsamında ithal hakkı öngörülmeyen sadece döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetleriyle ilgili olarak vergi, resim ve harç istisnasından yararlanmak üzere 05.07.1991 tarih ve 91/Y-240 sayılı İhracat Teşvik Belgesi düzenlendiği ve adı geçen firmaya ..... Bankası ..... Şb.'nce 26.02.1992 tarihinde kabul kredili ithalat akreditifi açıldığı, ancak belge kapsamında olmayan bu işlem için istisna uygulanmaması gerekirken, ihracat taahhüdünün gerçekleşme şartına bağlı olarak istisnaya tabi tutulduğu belirtilmektedir. Diğer taraftan, sözkonusu işlemin yapıldığı tarihte alınmayan banka ve sigorta muameleleri vergisi ve damga vergisi 31.12.1997 tarihinde zamanaşımına uğradığından zamanaşımı süresinin başlangıç tarihinin İthalat Rejimi esaslarına göre değil Teşvik Mevzuatı esaslarına tabi olması gerektiği ve zamanaşımı süresinin belgenin kapatma tarihinden itibaren başlatılması gerektiği konusunda Bakanlığımız görüşü sorulmaktadır.
Bakanlar Kurulunca yayımlanan ihracatı teşvik kararları ve kararlara istinaden Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığınca yayımlanan tebliğlerin müeyyideler bölümünde, ihracatı teşvik belgesinde öngörülen ihracat taahhüdünün belgede belirtilen şartlara veya yararlanılan teşviklere uygun olarak yerine getirilmemesi halinde, uygulanan muafiyet ve istisnaların uygulandığı tarih dikkate alınarak 6183 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ceza ve gecikme faizi ile birlikte tahsil edileceği açıklanmıştır.
Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinde, vergi alacağının vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı belirtilmiş, 114. maddesinin 1. fıkrasında, vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergilerin zamanaşımına uğrayacağı hükmü bağlanmıştır. Aynı zamanda zamanaşımı mükellefin bu hususta müracaatı olup olmadığına bakılmaksızın hüküm ifade etmektedir.
Diğer taraftan, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun 28. maddesinde; "Banka ve sigorta şirketlerinin 10.06.1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununa göre yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar banka ve sigorta muameleleri vergisine tabidiri." denilmektedir. Bu hükme göre, banka ve sigorta şirketlerince yapılan herhangi bir muamele sonucu lehlerine nakden veya hesaben para alınması halinde, banka ve sigorta muameleleri vergisi yönünden vergiyi doğuran olay meydana gelmektedir.
Öte yandan, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, bu kanundaki kağıtlar teriminin yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade edeceği, 20. maddesinde de, damga pullarının kağıtların düzenlendiği anda yapıştırılmasının mecburi olduğu hükmü bulunmaktadır.
Bu hükümlerin incelenmesinden de görüleceği gibi, kağıt üzerine tesis edilmiş bir mükellefiyet şekli olan damga vergisinde vergiyi doğuran olay 488 sayılı Kanunu ekli (1) sayılı tabloda yer alan bir kağıdın düzenlenip imzalandığı tarihte meydana gelmektedir.
Buna göre, diğer vergiler gibi tarh zamanaşımına tabi olan banka ve sigorta muameleleri vergisi ile damga vergisinde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 114. maddesi hükmü çerçevesinde zamanaşımı süresi vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tarihi takip eden yılın başından başlayarak 5 yıldır.
Olayımızda, kapsamında ithalat öngörülmeyen bir döviz kazandırıcı faaliyet için düzenlenen ihracatı teşvik belgesi çerçevesinde ithalat işleminin istisnadan yanlışlıkla yararlandırılmasının Teşvik Mevzuatı esaslarına göre değerlendirilmesi mümkün değildir.
Bu durumda, ..... Bankası A.Ş. ..... Şb.'nce ..... Ltd.Şti'nin istisna uygulanması mümkün olmayan işlemine yanlışlıkla istisna uygulanması nedeniyle alınmayan banka ve sigorta muameleleri vergisi ile damga vergisi normal zamanaşımı süresine tabi olduğundan, ..... Bankası A.Ş. ..... Şubesinden tahsil edilmesi istenilen banka ve sigorta muameleleri vergisi ve damga vergisi 31.12.1997 tarihinde zamanaşımına uğramış bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Bakan a.
Daire Başkanı
Full & Egal Universal Law Academy