T.C.MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
SAYI : B.07.0.GEL.0.31/3185-107 04.01.2005 - 000194
KONU :
..................................
İLGİ : 01.11.2004 tarih ve E1.122.43.3085-2149 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazınızın incelenmesinden, geçmiş dönemlerde kanun gereği olarak yeniden değerlemeden önceki kıymetleri üzerinden amortismana tabi tutulan binalar için amortisman ayrılmayan dönemlerdeki amortisman tutarlarını, 31.12.2003 tarihli bilançonun düzeltilmesi sırasında hesaplayıp fiilen ayrılmış kabul ederek Geçmiş Yıllar Kar / Zararı hesabında gösterilip gösterilemeyeceği hususunda tereddüte düşüldüğü ve konu hakkında Bakanlığımız görüşünün istenildiği anlaşılmıştır.
05.08.2004 tarihinde yayınlanan 9 nolu Vergi Usul Kanunu Sirkülerinin 2.16 "Amortismanların Fiilen Ayrılmış Kabul Edilmesi" bölümünde; amortismana tabi iktisadi kıymetler için ayrılmış olan birikmiş amortismanların, parasal olmayan kıymet mahiyetinde oldukları ve enflasyon düzeltmesine tabi tutulacakları, Vergi Usul Kanununun geçici 25 inci maddesinin (d) bendinde birikmiş amortismanların, ait oldukları kıymetin bilanço tarihindeki değerinde düzeltme sonrasında ortaya çıkan artış oranı dikkate alınarak düzeltileceği, ayrıca, birikmiş amortismanların düzeltmeye esas tutarının tespitinde, Vergi Usul Kanununun 320 inci maddesinin son fıkrasında amortismanın herhangi bir yıl yapılmamasından veya ilk uygulanan nispetten düşük bir hadle yapılmasından dolayı amortisman süresinin uzatılamayacağı hükmü, herhangi bir sebeple kanuni süresinde amortisman ayrılmayan iktisadi kıymetlere ilişkin amortisman tutarlarının daha sonradan amortisman ayırma süresinin uzatılarak gider olarak kaydedilemeyeceğini, başka bir deyişle bir iktisadi kıymete ilişkin amortisman ayırma işleminin ancak kanuni süresi içinde yapılması gerektiğini ifade etmektedir. Ancak, enflasyon düzeltmesi esnasında iktisadi kıymetlere ilişkin birikmiş amortismanların kanuni süresinde ayrılması gereken tutardan daha düşük olduğunun tespit edilmesi durumunda, iktisadi kıymetle ilgili kanuni süresinde ayrılmayan amortisman tutarının, fiilen ayrılmış kabul edileceği açıklanmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alınarak, söz konusu binalar için yeniden değerlemeden önceki değerleri üzerinden ayrılan amortismanlarla beraber amortisman ayrılmamış dönemler için amortismanların fiilen ayrılmış gibi dikkate alınması ve birikmiş amortismanların enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasında yukarıda açıklandığı gibi ait oldukları kıymetin bilanço tarihindeki değerinde düzeltme sonrasında ortaya çıkan artış oranı dikkate alınarak düzeltilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, enflasyon düzeltmesi ile ilgili olarak tekdüzen muhasebe sisteminin uygulanmasına ilişkin açıklamalar, 05/05/2004 tarih ve 25453 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 12 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde yapılmış bulunmaktadır.
Bu açıklamalara göre, binalar için fiilen ayrılmış kabul edilen amortisman tutarlarının muhasebeleştirilmesinde yapılması gereken kayıt aşağıdaki gibi olacaktır.
-----------------------------31/12/2003-----------------------------
698 Enflasyon Düzeltme Hesabı XXX
257 Birikmiş Amortismanlar H.S. XXX
( Enflasyon Farkı)
--------------------------- / ----------------------------
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Full & Egal Universal Law Academy