İlgide kayıtlı yazınızın incelenmesinden, .....'ın kendi adına mevduat hesabından elde edilen faiz gelirlerinin gerçekte Fransa'da işçi olarak çalışan oğullarına ait olduğundan bahisle faiz gelirleri nedeniyle beyanname verilip verilmeyeceği ile yurt dışında olanların Türkiye'de bulunan bankalardaki mevduat hesaplarından elde ettikleri faiz gelirleri nedeniyle beyanname verip vermeyecekleri konularında tereddüte düştüğünüz anlaşılmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda 3946 sayılı Kanunla yapılan değişikliklerle 01.01.1997 tarihinden itibaren elde edilen, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının 5, 7, 12 ve 14 numaralı bentlerinde yazılı bulunan menkul sermaye iratlarının belli bir tutarı aşması halinde yıllık beyanname ile beyan edilmesi mecburiyeti getirilmiştir.
Aynı Kanunun geçici 39 uncu maddesinin 5 numaralı bendi ile de yıllık beyanı gere-ken söz konusu gelirlerin, bu maddede belirlenen esaslar çerçevesinde Maliye Bakanlığınca hesaplanacak indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmı, 31.12.1999 tarihine kadar gelir vergisinden istisna edilmiştir.
22.01.1999 tarih ve 23588 sayılı resmi Gazetede yayımlanan 220 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile, konuya ilişkin açıklamalar yapılarak 1998 yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı % 78.7 olarak belirlenmiştir.
Bu çerçevede yukarıda belirtilen menkul sermaye iratlarının toplam tutarının % 78.7 oranı uygulanmak suretiyle bulunacak kısmı gelir vergisinden istisna edilecek kalan tuta-rın 2.500.000.000 TL'lık haddi aşması halinde bu gelirler yıllık beyanname ile beyan edi-lecektir.
Geçici 39 uncu maddenin 5 numaralı bendinde, indirim oranının uygulanması suretiyle hesaplanan istisnanın, döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kar payları hakkında uygulanmaması öngörülmüştür. Bu çerçevede, döviz cinsinden açılan hesaplardan elde edilen faiz ve kar paylarına istisna uygulanmayacak, T.C. Merkez Bankasınca belirlenen vade tarihindeki döviz alış kuru esas alınmak suretiyle hesaplanacak bu gelirle-rin 2 milyar 500 milyon lirayı aşması halinde tamamı beyan edilecektir.
Sözü edilen menkul sermaye iratlarının bankalarda açılan müşterek hesaplara ilişkin olması halinde, bankalarca düzenlenen belgelerde ödeme kimin adına gerçekleşiyor ise o kişi tarafından beyan edilmesi gerekeceğinden indirim oranının da beyan edilen gelire uygulanması gerekmektedir.
Diğer taraftan, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelele-rin gerçek mahiyeti esas olup, müşterek hesap adı altında açılmakla birlikte sözü edilen menkul sermaye iratlarının gerçekte ödemeye ilişkin olarak adına belge düzenlenen kişiye ait olmaması halinde vergilendirmenin de buna göre yapılacağı tabiidir.
Ayrıca mükellefin iddia ettiği gibi, kendi adına mevduat hesabından elde edilen faiz gelirlerinin gerçekte Fransa'da işçi olarak çalışan oğullarına ait olup olmadığının tespiti vergi incelemesi ile mümkün olacağından, 210 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar da göz önünde bulundurularak inceleme sonucuna göre işlem yapıl-ması gerekmektedir.
Öte yandan, sürekli yurt dışında ikamet ettikleri ve sağlık nedeniyle üç-dört ay Türkiye'de kalıp tekrar yurt dışına çıktıklarını belirten mükelleflerin, Türkiye'ye kesin dönüş yapıp yapmadıkları ile bir takvim yılı içinde altı aydan fazla süreyle Türkiye'de oturup oturmadıkları yapılacak inceleme veya araştırma ile tespit edilecek hususlar olup, tespit sonucuna göre işlem yapılacağı tabiidir.
Bilgi edinilmesi ve yapılacak işlemlerin sonucundan Bakanlığımıza ve yükümlüye bilgi verilmesini rica ederim.
Full & Egal Universal Law Academy