5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 1'inci maddesine göre, dernekler kurumlar vergisi kapsamına alınmamıştır. Ancak, aynı maddenin (D) bendi ile dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler verginin mükellefiyetine alınmıştır. Aynı Kanun'un 4 ve 5'inci maddelerinde de dernek ve vakıflara ait veya tabi olup faaliyetleri devamlı bulunan ve sermaye şirketleri ile kooperatifler haricinde kalan ticari, sınai ve zirai işletmelerin dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler olduğu belirtilmiştir. Ayrıca bunların kazanç gayesi gütmemeleri, tüzel kişiliklerinin olmaması, müstakil muhasebeleri ve kendilerine tahsis edilmiş sermayelerinin veya işyerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerine tesir etmeyeceği açıklanmıştır.
Diğer taraftan, aynı Kanun'un 7'nci maddesinin 3 numaralı bendinde; kamu idare ve müesseseleri tarafından ilim, fen ve güzel sanatlar ile tarım ve hayvancılığı öğretmek, yaymak, ıslah ve teşvik etmek maksadıyla işletilen müesseseler (okullar, okul atelyeleri, konservatuvarlar, genel kütüphaneler, tiyatrolar, müzeler, sergiler, numune fidanlıkları, tohum ve hayvan ıslah ve üretme istasyonları, yarış yerleri, kitap, gazete ve mecmua yayınevleri ve emsali müesseseler'in kurumlar vergisinden muaf olacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin 7'nci bendinde, "3, 4, 5 ve 6 ncı bentlerinde yazılı müesseselerden dernek veya vakıflara ait olup mezkur bentlerde belirtilen maksat ve gayelerle işletildikleri ilgili bakanlıkların mütelaası alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca kabul edilenler" kurumlar vergisinden muaf tutulmuş iken bu bent hükmü 4369 sayılı kanunla 01/01/1999 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu nedenle, dernek niteliğinde bulunan söz konusu birlikler ile merkez birliklerinin ana sözleşmelerinde belirtilen faaliyetleri dolayısıyla oluşan iktisadi işletmelerinin kurumlar vergisinden muaf tutulmasına yasal olarak imkan bulunmamaktadır.
Buna göre, ..... İli, ..... İlçe ve Köylerine Hizmet Götürme Birliğinin tüzüğünde belirtilen faaliyetleri nedeniyle oluşan iktisadi işletmelerin Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 1 inci maddesinin (D) bendi hükmüne göre kurumlar vergisine tabi tutulması gerekir.
Öte yandan, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 3'üncü maddesinin (a) bendinde, amme idaraleri, emekli ve yardım sandıkları, sosyal sigorta kurumlar, umumi menfaate hadim cemiyetler, siyasi partiler ve bunlara ait olan veya bunların aralarında kurdukları teşekküllerden kurumlar vergisine tabi olmayanların, veraset ve intikal vergisinden muaf tutulacağı hükme bağlanmıştır.
Bu hükme göre, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 3'üncü maddesinin (a) bendinde sayılan kurum ve kuruluşlar ile bunlara ait veya bunların aralarında kurdukları kuruluşlardan kurumlar vergisine tabi olmayanlar, kendilerine yapılacak bağış ve yardımlar dolayısıyla veraset ve intikal vergisinden muaf bulunmaktadır. Ancak, adı geçen Birliğin tüzüğünde belirtilen faaliyetleri nedeniyle oluşan iktisadi işletmeler yukarıda da açıklandığı üzere kurumlar vergisine tabi olacağından, kurumlar vergisine tabi olan bu işletmelerin veraset ve intikal vergisinden muaf tutulması mümkün değildir.
Bilgi edinilmesi ve söz konusu özelgenin bu çerçevede yeniden değerlendirilerek gereğini rica ederim.
Bakan a.
Full & Egal Universal Law Academy