Sayı
:
B.07.1.GİB.4.34.16.01-120[23-2012/355]-2773
13/09/2012
Konu
:
Mahkeme tarafından vesayet altına alınan hasta ve yaşlı kişinin bakımı için vasiye ödenen ve bakıma yardımcı olan başka kişilere ödenen ücretin gelir vergisinden istisna olup olmayacağı.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, yaşlı ve hasta olan ... 'in Alzheimer tipi demans hastası olduğu, anılan kişinin zaruri ihtiyaçlarını karşılamak ve şahsi işlerini yürütmek üzere mahkeme tarafından aylık ücret karşılığında vasi olarak tayin edildiğiniz, ayrıca vasinin dışında hasta ve yaşlı olan bu kişinin bakımına yardımcı olunması için birden fazla bayan çalıştırılacağı, vasi olarak adınıza ve yardımcı çalışanlara her ay ödenecek ücretin vergilendirilmesi hususunda terettüde düştüğünüz anlaşılmış olup, konu hakkında Başkanlığımız görüşleri aşağıda açıklanmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasında,
"Aşağıda yazılı ücretler Gelir Vergisinden istisna edilmiştir:
...
6. Hizmetçilerin ücretleri (Hizmetçiler özel fertler tarafından evlerde, bahçelerde, apartmanlarda ve ticaret mahalli olmayan sair yerlerde orta hizmetçiliği, süt ninelik, dadılık, bahçıvanlık, kapıcılık gibi özel hizmetlerde çalıştırılanlardır.) (Mürebbiyelere ödenen ücretler istisna kapsamına dahil değildir);
..."
hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanunun 61 inci maddesinde ise, "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez..."
hükmü yer almaktadır.
Ayrıca söz konusu Kanunun 94 üncü maddesinde tevkifat yapmak zorunda olan mükellefler sayılmış olup, bu maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde "Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104'üncü maddelere göre" vergi tevkifatı yapılacağı belirtilmiştir.
Diğer taraftan, söz konusu Kanunun ''Tevkifata tabi olmayan ücretler'' başlıklı 95 inci maddesinde ise,
''Aşağıda yazılı hizmet erbabının ücretleri hakkında vergi tevkif usulü cari olmaz:
...
3. Maliye Bakanlığı'nca yıllık beyanname ile bildirilmesinde zaruret görülen ödemeler.''
hükmüne yer verilmiştir.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, mahkeme kararı ile vesayet altına alınan ... 'in bakımı için vasi olarak elde ettiğiniz ücret geliri Gelir Vergisi Kanununun 23/6 maddesinde yer alan istisna hükmü kapsamına girmemekte olup, söz konusu ücret gelirinin aynı Kanunun 95 inci maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi uyarınca yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, vasinin dışında hasta ve yaşlı olan kişinin bakımına yardımcı olunması için çalıştırılan kişilere yapılan ücret ödemelerinin ise, Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendi kapsamında gelir vergisinden istisna edilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, anılan bentte yer alan şartların ihlal edilmesi veya hizmet satın alınması halinde genel hükümlere göre vergilendirileceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.