T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
SAYI :B.07.1.GİB.0.60/6033-08 ANKARA
KONU :
06/03/2007 * 19151
.................. VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
İLGİ: 04/08/2006 tarih ve B.07.1.GİB.4.06.16.01/06/KVK-24/6402 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazınız ve eklerinin incelenmesinden, spor faaliyetlerine katılan sporcu, antrenör, hakem ve görevli yollukları ile yarışmalara katılan ve dereceye giren sporculara ve antrenörlere .................. Federasyonu Başkanlığınca verilecek ödül ve ikramiyelerin vergi kanunları yönünden yapılacak işlemler hakkındaki Başkanlığımız görüşünün sorulduğu anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61 inci maddesinde "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez." hükmü yer almaktadır.
Aynı maddenin 5 inci bendinde, "Bilirkişilere, resmî arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine ve her türlü yarışma jürisi üyelerine ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler;" in , 6 nci bendinde, "Sporculara transfer ücreti veya sair adlarla yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler." in bu kanunun uygulanmasında ücret sayılacağı belirtilmiştir.
Aynı Kanun'un 29 uncu maddesinin 1 inci bendinde, "İlim ve fenni, güzel sanatları, tarımı, hayvan yetiştirilmesini ve memleket bakımından faydalı olan diğer işleri ve faaliyetleri teşvik maksadıyla verilen ikramiyeler ve mükafatlar" ın, 3 üncü bendinde, "Spor yarışmalarına katılan amatör sporculara ödenen ödül ve ikramiyeler" in, 4 üncü bendinde ise, "Spor yarışmalarını yöneten hakemlere ödenen ücretler" in gelir vergisinden istisna olduğu belirtilmiştir.
Bu hükümlere göre, amatör sporculara ulusal ve uluslararası faaliyetlerde başarı göstermeleri halinde verilen ödüllerin Gelir Vergisi Kanunu'nun 29/3 üncü maddesi gereğince, spor yarışmalarını yöneten hakemlere ödenen ücretlerin Gelir Vergisi Kanunu'nun 29/4 üncü maddesi gereğince gelir vergisinden istisna edilmesi gerekir.
Ayrıca, amatör sporcuların uluslararası yarışmalarda gösterdikleri başarılarda önemli rol oynayan antrenörlere verilecek ödüllerin, uluslararası yarışmalarda başarı gösterilmesinin Türkiye'nin tanıtımında etkili olması nedeniyle, memleket bakımından faydalı olan işleri ve faaliyetleri teşvik maksadıyla verildiğinin kabulü ile anılan Kanunun 29/1 inci maddesi uyarınca gelir vergisinden istisna edilmesi, ancak ulusal yarışmalarda başarılı olan sporcuların başarılarında etkili olan antrenörlere verilen ödüllerin, ücret olarak gelir vergisine tabi tutulması gerekmektedir.
Öte yandan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 24 üncü maddesinin birinci bendinde; "1. Harcırah Kanununa tabi kurumlar tarafından harcırah veya yolluk olarak yapılan ödemeler;" 2772 sayılı Kanunla değişik ikinci bendinde ise, "Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından idare meclisi başkanı ve üyeleri ile denetçilerine, tasfiye memurlarına ve hizmet erbabına (Harcırah Kanununa tabi olsun olmasın her türlü sözleşmeli personel dahil) verilen gerçek yol giderlerinin tamamı ile yemek ve yatmak giderlerine karşılık verilen gündelikler (Bu gündelikler aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen gündeliklerden fazla ise veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşarsa, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur.)" in gelir vergisinden istisna edildiği hükme bağlanmıştır.
Bu hükmün ne şekilde uygulanacağına ilişkin ise 138 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar uyarınca; Harcırah Kanununa tabi olmayan kurumların, çalıştırdıkları personele fiili yemek ve yatmak giderlerini belgelendirmeleri şartıyla bu giderlere karşılık verdikleri gündelikler, Devlet memurlarına ödenen gündelikler ile karşılaştırılmaksızın tamamen vergiden müstesna tutulacaktır. Fiili yemek ve yatmak giderlerinin kısmen ayın olarak kısmen de nakden karşılanması halinde, ayın olarak sağlanan menfaatin belgelendirilmesi kaydıyla tamamı vergiden müstesna tutulacak, nakden yapılan ödemelerin tamamı ise ücret olarak vergilendirilecektir.
Yemek ve yatmak giderlerine karşılık harcırah gündeliğinin tamamının nakden ödenmesi halinde yapılan ödemenin, aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen gündelik tutarını (veya Devletçe verilen en yüksek gündelik tutarını) aşmamak kaydıyla vergiden müstesna tutulması, aşan kısmın ise ücret olarak vergilendirilmesi gerekir.
Buna göre, personele ödenen harcırah gündeliklerinin yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, aynı aylık seviyesindeki Devlet memuruna verilen gündelikler ile karşılaştırılarak, Devlet memuruna verilen miktar kadarının gelir vergisinden istisna edilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 1 inci maddesiyle, Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset tarikiyle veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer şahsa intikali veraset ve intikal vergisine tabi tutulmaktadır.
Aynı Kanun'un 2 nci maddesinin (d) fıkrasında da ivazsız intikal tabirinin, hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan ivazsız iktisapları ifade ettiği açıklanmış bulunmaktadır.
Bu hükümlere göre, malların veraset yoluyla veya her ne suretle olursa olsun ivazsız bir şekilde bir şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi tutulması gerekmektedir.
Gelir vergisinin konusuna giren ödemeler karşılıksız olsa dahi veraset ve intikal vergisine tabi tutulmamaktadır.
Bu itibarla, ................. Federasyonu Başkanlığınca uluslararası yarışmalarda başarılı olan amatör sporcular ve amatör sporcuların uluslararası yarışmalarda gösterdikleri başarılarda önemli rol oynayan antrenörler ile ulusal yarışmalarda başarılı olan sporcuların başarılarında etkili olan antrenörlere verilecek ödüller, veraset ve intikal vergisinin konusuna girmediğinden, bu ödemelerin veraset intikal vergisine tabi tutulmaması gerekir.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
Başkan a.