T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü
Sayı
:
B.07.1.GİB.4.35.17.01-35-02-419
10/04/2012
Konu
:
Organize sanayi bölgesindeki üyeliğin ilişkili kişiye devri
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Şirketinizin ... Organize Sanayi Bölgesindeki üyeliğinin ilişkili kişi olan ...'ye devredildiği belirtilerek, söz konusu işleme ilişkin transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı ve katma değer vergisi (KDV) uygulaması sorulmaktadır.
I- Kurumlar Vergisi Kanunu Açısından:
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1/1/2007 tarihinde yürürlüğe giren 13 üncü maddesinde transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükümlerine yer verilmiş olup; söz konusu maddenin üçüncü fıkrasında, emsallere uygunluk ilkesinin ilişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyat veya bedelin, aralarında böyle bir ilişkinin bulunmaması durumunda oluşacak fiyat veya bedele uygun olmasını ifade ettiği hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, konuya ilişkin ayrıntılı açıklamaların yapıldığı 1 Seri No.lu Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğin " 4-Emsallere Uygunluk İlkesi " başlıklı bölümünde, "...Aralarında ilişki bulunmayan gerçek kişi veya kurumlar arasındaki işlemlerde fiyat, piyasa koşullarına göre belirlendiğinden, ilişkili kişiler arasındaki işlemlerde de aynı koşullar geçerli olmalıdır. Dolayısıyla, taraflar arasındaki ilişkinin mal veya hizmet fiyatlandırmasına herhangi bir etkisi bulunmamalıdır.
İlişkili kişiler arasındaki mal veya hizmet alım ya da satım işlemlerinde uygulanan fiyat veya bedelin piyasa fiyatını yansıtmaması durumunda, ilişkili kişiler arasındaki işlemlerde uygulanan bu fiyat veya bedelin emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit edildiği kabul edilecektir.
Emsallere uygun fiyat veya bedele ulaşmak için öncelikle iç emsal kullanılacak, bu şekilde kullanılacak fiyat veya bedelin bulunmaması ya da güvenilir olmaması halinde dış emsal karşılaştırmada esas alınacaktır.
Bu ilkenin uygulanabilmesi, ilişkili kişiler arasındaki işlemlerle ilişkisiz kişiler arasındaki işlemlerin karşılaştırılabilir olmasına dayanmaktadır.
4.1- Karşılaştırılabilirlik Analizi: Karşılaştırılabilirlik analizi, genel olarak ilişkili kişiler arasındaki mal veya hizmet alım ya da satım işlemlerindeki koşullarla, aralarında ilişki bulunmayan kişiler arasındaki benzer nitelikteki işlemlerin koşullarının karşılaştırılmasına dayanmaktadır.
Bu karşılaştırmaların güvenilir sonuçlar vermesi; karşılaştırılan durumlar arasında farklılıklar varsa, bu farklılıkların işlemi somut bir biçimde etkilememesi veya söz konusu farklılıkların etkisini ortadan kaldırmak için uygun düzeltmelerin yapılmasına bağlıdır." açıklamalarına yer verilmiştir.
Aynı zamanda söz konusu Tebliğin " 5-Emsallere Uygun Fiyat ya da Bedelin Tespitinde Kullanılan Yöntemler" başlıklı bölümünde ise, "Mükellefler, ilişkili kişilerle yaptıkları işlemlerde uygulayacağı fiyat veya bedelleri, işlemin mahiyetine en uygun olan yöntemi kullanarak tespit ederler.
Emsallere uygun fiyata geleneksel işlem yöntemleri olarak adlandırılan karşılaştırılabilir fiyat yöntemi, maliyet artı yöntemi ve yeniden satış fiyatı yönteminden herhangi birisiyle ulaşma olanağı yoksa mükellef, işlemlerin mahiyetine uygun olarak diğer yöntemleri kullanabilir. Bu durumda uygulama olanağı bulunan yöntemler işleme dayalı kâr yöntemleri olan kâr bölüşüm yöntemi ve işleme dayalı net kâr marjı yöntemidir. Söz konusu yöntemler ilişkili kişiler arasındaki işlemlerden doğan kârı esas almaktadır.
Ancak, diğer yöntemler olarak adlandırılan işleme dayalı kâr yöntemlerinin emsallere uygunluk ilkesi çerçevesinde fiyat ya da bedel tespitine olanak vermemesi durumunda, mükellef kendi belirleyebileceği ve daha doğru sonuç verdiğine inandığı bir yöntemi de kullanabilecektir. İşleyiş sistemi mükellefler tarafından belirlenecek bu yöntemin de emsallere uygunluk ilkesine göre tespit edilmesi zorunludur." denilmektedir.
Diğer taraftan, özelge talep formunuz ve ekleri incelendiğinde ... Organize Sanayi Bölgesindeki 20.000 m² lik arsa tahsisine ilişkin olarak 27/10/2005 tarihinden 19/1/2011 tarihine kadar ödemiş olduğunuz 607.213,14 TL tutarında üyelik aidatının aynı hissedarlardan oluşan ilişkili kişi ... A.Ş. tarafından şirketinize faizsiz olarak iade edileceği ve devir tarihi itibariyle üyeliğe ilişkin tüm hak ve sorumlulukların ilişkili kişinize aktarılacağı ve söz konusu bölgede, altyapı inşaatlarına yeni başlandığından üçüncü kişilere bir satışın gerçekleşmemesi sebebi ile emsal bedelin oluşmadığı belirtilmiştir.
Ancak, emsallere uygunluk ilkesinin uygulanmasında; ... Organize Sanayi Bölgesi ile katılımcı arasında Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin 110 uncu maddesine göre parsel alımından vazgeçme işlemi ve yatırılan bedellerin hiçbir surette faiz ve tazminat talep edilmeksizin ... Organize Sanayi Bölgesi tarafından katılımcıya iade edilmesi işlemi karşılaştırılabilir nitelikte bulunmamaktadır.
Buna göre, kontrol altındaki işlem (ilişkili kişiler arasındaki işlem) ile kontrol dışı işlemin (ilişkisiz kişiler arasındaki işlemin) karşılaştırılabilir koşullar altında değerlendirilmesi ve bu doğrultuda ilişkili kişiniz ile gerçekleştirmiş olduğunuz işlemlere ilişkin bedellerin emsallere uygun olarak belirlenmesi gerekmektedir. Aynı zamanda emsallere uygun bedelin tespitinde anılan madde hükmü ile Tebliğde yapılan açıklamalara göre işlemin mahiyetine en uygun yöntemin kullanılacağı da tabiidir.
II- Katma Değer Vergisi Kanunu Açısından:
KDV Kanununun 1/1 inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu; 4/1 inci maddesinde, hizmetin, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olduğu, bu işlemlerin; bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi şekillerde gerçekleşebileceği
hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, Şirketinizin ... Organize Sanayi Bölgesindeki üyelik hakkının ... A.Ş. ye devri KDV Kanununun 1/1 inci maddesi gereğince KDV ye tabi olacaktır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.