T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
SAYI : B.07.1.GİB.0.40/4034-61831
KONU : 12.07.2007
.............. VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
İLGİ : 26.05.2006 tarih ve B.07.1.GİB.4.34.16.01/GVK Geç.67/12569-9987 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazınız ve eklerinin incelenmesinden, portföy yönetim faaliyeti çerçevesinde tam mükellef gerçek kişi müşteriler hesabına bir banka ile opsiyon sözleşmeleri yapmış olan .......... .............. A.Ş.' nin, bu işlemler sonucunda müşteriler lehine oluşan kazançtan tevkifat yapıp yapmayacağı konusunda görüş talep ettiği, bunun üzerine ilgili kuruma verilen 20.04.2006 tarih ve 7576 sayılı yazınızda, portföy yöneticisi olarak adı geçen şirketin tevkifat yapma yükümlülüğünün bulunmadığı, tevkifatın işlemi yapan banka veya aracı kurumca yapılması gerektiği yönünde görüş verildiği, 22.05.2006 tarih ve 9662 sayılı yazınızda ise, söz konusu portföy yönetim şirketinin aracı kurum olarak faaliyette bulunuyor olması halinde, tam veya dar mükellef gerçek kişi nam ve hesabına ve şirket namına müşteriler hesabına yapılan işlemlerden doğan gelirlerin tevkif suretiyle vergilendirilmesi gerektiği açıklamasının yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasında,
" Bankalar ve aracı kurumlar takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla;
a) Alım satımına aracılık ettikleri menkul kıymetler ile diğer sermaye piyasası araçlarının alış ve satış bedelleri arasındaki fark,
b) Alımına aracılık ettikleri menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçlarının itfası halinde alış bedeli ile itfa bedeli arasındaki fark,
c) Menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının tahsiline aracılık ettikleri dönemsel getirileri (herhangi bir menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracına bağlı olmayan),
d) Aracılık ettikleri menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçlarının ödünç işlemlerinden sağlanan gelirler
üzerinden % 15 oranında vergi tevkifatı yaparlar." hükmü yer almakta olup, konuyla ilgili açıklamalar 257, 258 ve 263 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde yapılmıştır.
Tevkifat sorumluluğuna ilişkin açıklamaların yer aldığı 257 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre, Geçici 67 nci maddenin (1) numaralı fıkrasında düzenlenen tevkifat 5411 sayılı Bankalar Kanunu kapsamında Türkiye' de faaliyette bulunan bankalar ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında Türkiye' de faaliyette bulunan aracı kurumlar tarafından gerçekleştirilecektir. Buna göre, mevcut düzenleme ile tevkifat yükümlülüğünün kime ait olduğu, gerçekleştirilen faaliyetin niteliği esas alınarak değil, doğrudan kurum adı verilmek suretiyle bankalar ve aracı kurumlar olarak tespit edilmiştir.
Ayrıca, anılan Tebliğin "2.4.1.10. Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri" bölümünde, bankalar ve aracı kurumların vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri yapmaları halinde, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesi hükmünden yararlanıldığı anda, sözleşmeye baz alınan kıymetin piyasa fiyatına göre oluşan değeri ile işlem fiyatına göre oluşan değeri arasındaki fark üzerinden sözleşmenin sona erdiği tarih itibarıyla % 15 oranında (tam mükeleflerde 23.07.2006'den itibaren % 10, dar mükelleflerde 07.07.2006'den itibaren % 0) tevkifat yapacakları açıklamasına yer verilmiştir.
Diğer taraftan, 258 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinin " 1.1.4. Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri" başlıklı bölümünde tam mükellef kurumlar ile Türkiye' de işyeri veya daimi temsilcisi aracılığıyla faaliyette bulunan dar mükellef kurumların (Banka ve benzeri finanas kurumları için Türkiye' de işyeri veya daimi temsilcisi aracılığıyla faaliyette bulunma şartı aranmaz) aralarında yaptıkları vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinden doğan kazançlar için tevkifat yapılmayacağı belirtilmiştir.
Buna göre, portföy yönetim şirketlerinin bu faaliyetleri çerçevesinde tam veya dar mükellef kurumlar nam ve hesabına veya şirket namına söz konusu kurumlar hesabına yapmış olduğu opsiyon sözleşmelerinden elde edilen gelirler tevkifat kapsamında bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, portföy yönetim şirketlerince tam veya dar mükellef gerçek kişi nam ve hesabına veya şirket namına müşteriler hesabına yapılan opsiyon sözleşmelerinden müşteri lehine doğan gelirler üzerinden ise, işleme taraf olan bankalar ve aracı kurumların tevkifat yapması gerekmekte olup, portföy yönetim şirketlerinin bu işlemlerle ilgili olarak aracılık faaliyetinde bulunmasının tevkifat sorumluluğu açısından önemi bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.