T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
SAYI :B.07.1.GİB.0.66/6605-199 05.09.2008*88330
KONU :
........................ SULH HUKUK MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
İlgi: 25/08/2008 tarihli ve Esas No: 2007/115 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazınız ve eklerinde, .............. mahallesi 37520 ada 3 parseli teşkil eden 723 m2 arsa vasıflı taşınmazın Mahkemenizin Esas No:2007/115, Karar No:2007/331 sayılı Kararı ile ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verildiği ve söz konusu taşınmazın 19/08/2008 tarihinde 22. İcra Müdürlüğü tarafından 398.000,00. YTL bedelle hissedar .................. Genel Müdürlüğüne ihale ile satıldığı belirtilerek bu satış dolayısıyla adı geçen Müdürlükten Tellallık Harcı alınıp alınmayacağı sorulmakta olup konu hakkında Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun tellallık harcının konusunu belirleyen 67 nci maddesinde, "Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde, belediyelere ait hal, balıkhane, mezat yerleri ve ilgilinin isteğine bağlı olarak belediye münadisi veya tellalı bulundurulan sair yerlerde gerçek veya tüzel kişiler tarafından her ne surette olursa olsun her çeşit menkul veya gayrimenkul mal ve mahsullerin satışı tellallık harcına tabidir." hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanunun 68 inci maddesinin birinci fıkrasında, "Tellallık Harcını, mal ve mahsullerini satan gerçek veya tüzelkişiler ödemekle mükelleftirler." denilmekte ve 71 inci maddesinde ise "Tellallık Harcı, belediyelerce görevlendirilecek yetkililer tarafından makbuz mukabili tahsil olunur." hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, 5737 sayılı Vakıflar Kanununun 77 nci maddesinin birinci fıkrasında, "Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait taşınmazlar Devlet malı imtiyazından yararlanır, haczedilemez, rehnedilemezler. Tüm iş ve işlemleri, her türlü vergi, resim, harç ve katılım payından istisnadır." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan hükümlerin incelenmesinden de anlaşılacağı üzere, her çeşit menkul ve gayrimenkul mal ve mahsul satışından tellallık harcının alınabilmesi için satışın, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyelere ait hal, balıkhane, mezat yerlerinde ya da ilgilinin isteğine bağlı olarak belediye münadisi veya tellalı bulundurulan sair yerlerde yapılması gerekmekte olup harcın mükellefi, mal ve mahsulleri satılan gerçek veya tüzelkişilerdir.
Buna göre, icra müdürlükleri tarafından yukarıda belirtilen yerlerde yapılan satışlarda, tellallık harcının mükellefi, mal veya mahsulü icra müdürlükleri marifetiyle satılan gerçek veya tüzel kişiler olduğundan, söz konusu harcın mal veya mahsulü satılan gerçek veya tüzel kişilerden ya da bu kişiler adına icra müdürlüklerinden belediyece görevlendirilecek bir yetkili vasıtasıyla satış anında defaten makbuz mukabili tahsil edilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, belediyeye ait hal, balıkhane ve mezat yerleri dışında ve belediye münadisi veya tellalı bulundurulmaksızın icra müdürlüklerinin kendi satış mahallerinde yapacakları müzayedelerden tellallık harcının aranılmayacağı tabiidir.
Bilgi edinilmesini arz ederim.
Başkan a.