T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü)
Sayı
:
B.07.1.GİB.4.06.17.02-DMG-1256-484
13/07/2010
Konu
:
Öğrencilere Verilen Burslarda Damga Vergisi Uyg.
İlgide kayıtlı dilekçenizin incelenmesinden, şirketinizde inşaat teknikeri olarak ücretli çalışan ... 'a şirketiniz tarafından yurtiçinde burs verileceği, adı geçen personelin şirketinizde çalışırken aynı zamanda ... Üniversitesi Mimarlık Bölümünde tahsiline devam ettiği, tahsilini tamamladıktan sonra şirketinizin Proje İnceleme Departmanında işine devam edeceğini belirtilerek, söz konusu personele yapılan ücret ödemeleri üzerinden yapılması gereken kanuni kesintilerin (SGK, ücret geliri, damga vergisi) yapıldığından bahisle, şirketiniz tarafından ... a verilen bursun gelir stopaj ve damga vergisine tabi olup olmayacağı ile şirketiniz tarafından bursun gider olarak yazılıp yazılmayacağı hususlarında görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.
GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Ücretin tarifi" başlıklı 61 inci maddesinde, "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat,kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun 28 inci maddesinin 2 nci bendinde ise, resmi ve özel müesseseler ve şahıslar hesabına Türkiye'de tahsilde bulunan öğrenciye iaşe, ibate ve tahsil gideri olarak ödenen paraların gelir vergisinden istisna edildiği belirtilmiştir.
Bu hükme göre, şirketiniz tarafından verilen bursların gelir vergisinden istisna edilebilmesi için;
-Öğrencilerin Türkiye'de tahsilde bulunması,
-Yapılan ödemenin yeme ve yatma giderleri ile tahsil giderlerinin karşılanması amacına yönelik bulunması,
-Ödemenin münhasıran öğrenciye yapılması,
-Ödeme yapan kurum ile öğrenciler arasında işçi-işveren (hizmet) ilişkisinin bulunmaması
gerekmektedir.
Konu ile ilgili olarak yayımlanan 128 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "(V.c) Evvelce Yapılan veya Gelecekte Yapılacak Hizmetler Karşılığında Yapılan Ödemeler" başlıklı bölümünde ise;
"Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinin üçüncü fıkrasının 2 numaralı bendinde, "Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler"in ücret sayılacağı hükme bağlanmıştır.
Bu hüküm uyarınca hizmet erbabına evvelce yapılan veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığı verilen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler ücret olarak vergiye tabi tutulacaktır.
Ancak, Gelir Vergisi Kanununun 28 inci maddesinin 1 ve 2 numaralı bentleri uyarınca, bu bentlerde yazılı şartla müstesna tutulan tahsil ve tatbikat ödemeleri ve bu meyanda burslar; gelecekte yapılacak hizmetler karşılığını teşkil eden ücret ödemesi sayılmakla birlikte söz konusu istisna hükmü gereğince Gelir Vergisine tabi tutulmayacaktır." denilmektedir.
Diğer taraftan, şirketiniz tarafından verilen ilgide kayıtlı dilekçede, ... ile şirketiniz arasında bir hizmet ilişkisinin bulunduğu ve sosyal güvenlik kesintileri ile gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri yapılmaya devam edildiği, ayrıca adı geçen ücretliye verilen bursun ileride şirketin personelinin eğitilmesi için bu yönde istihdam edilmesi amacıyla verildiği belirtilmekte olup, verilen söz konusu burs yukarıda açıklanan şartları taşımadığından gelir vergisinden istisna edilmesi söz konusu olmayacaktır.
Öte yandan, 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde, Kurumlar Vergisinin, kanunun birinci maddesinde yazılı mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmış olup, ticari kazanç gibi hesaplanan kurum kazancından hangi giderlerin indirileceği ise, Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı ve Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddelerinde hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, yurt içinde bulunan öğrencilere yapılan burs ödemelerinin şirketiniz tarafından gider olarak indirim konusu yapılabilmesi için;
-Bursun işle ilgili olması, yani burs verilen kişilerin, okulu bitirdikten sonra burs veren işletmede hizmet yükümlülükleri nedeniyle çalışacaklarını gösterir bir sözleşmenin düzenlenmesi ve bu durumun vergi incelemesi sırasında inceleme elemanına kanıtlanması,
-Burs verilecek öğrencilerin, Türkiye'nin her tarafından eğitim gören öğrencilerin katılabileceği bir yarışma sınavı sonunda kazanan kişilerden olması,
-Bursun süresinin ve karşılanacak eğitim giderleri miktarının işin önemi ve genişliği ile orantılı olması
gerekmektedir.
Ayrıca Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında kimlerin hangi ödemeler üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapacakları sayılmış olup, aynı fıkranın birinci bendinde ise hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup, ücret sayılan ödemelerden, (istisnadan faydalananlar hariç) 103 ve 104 üncü maddelere göre gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır
Bu itibarla, şirketiniz tarafından adı geçen personele burs adı altında yapılan ödemenin ücret olarak değerlendirilmesi ve söz konusu ödeme üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.
Diğer taraftan, söz konusu ücret ödemelerinin Gelir Vergisi Kanununun 40/1 inci maddesine göre kurum kazancının tespitinde gider olarak indirim konusu yapılabileceği tabiidir.
DAMGA VERGİSİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME:
Bilindiği üzere, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 nci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, bu Kanundaki kağıtlar teriminin yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade edeceği; 9 uncu maddesinde bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda kağıtların damga vergisinden müstesna olduğu hükümleri yer almıştır.
Kanuna ekli (1) sayılı tablonun IV/1-b bölümünde, maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kağıtların binde 6,6 nispetinde damga vergisine tabi tutulacağı hükümlerine yer verilmiştir
Buna göre, şirketinizde inşaat teknikeri olarak ücretli çalışan ... 'a şirketiniz tarafından yapılan burs ödemeleri nedeniyle düzenlenen kağıtlar için Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tabloda herhangi bir damga vergisi istisnasına yer verilmemiş olduğundan, söz konusu ödemeler nedeniyle düzenlenen kağıtların Kanuna ekli (1) sayılı tablonun IV/1-b bölümüne göre damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Vergi Dairesi Başkanı a.
Grup Müdürü V.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.