T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü
TARİH : 10.09.1997
SAYI : B.07.0.GEL.0.65/6516-279-38675
KONU : İşyeri yanan mükellefe yeni Ö.K.C. alması
için yeni süre verilmesi hk.
İZMİR VALİLİĞİ
(Defterdarlık:Vasıtalı Vergiler Gel. Müdürlüğüne)
İLGİ: 19.08.1997 gün ve DEF.35.12/ÓKC.10.918/973 sayılı yazınız.
İlgi yazınızdan, işyeri ile birlikte ödeme kaydedici cihazı da yanan İliniz ..... Vergi Dairesi mükelleflerinden ..... Ltd. Şti.'nin, yeni bir ödeme kaydedici cihaz alarak kullanmaya başlaması için verilecek sürenin hesabında, yangın olayının meydana geldiği tarihin mi, yoksa mükellefin fiilen faaliyete başladığı tarihin mi esas alınacağı konusunda tereddüde düşüldüğü anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında 3100 sayılı Kanuna göre perakende ticaretle uğraşan veya hizmet ifa eden birinci ve ikinci sınıf tacirlerin faaliyetlerinin devamı süresince Vergi Usul Kanununa göre fatura kullanmak mecburiyetinde olmadıkları satışlarını ödeme kaydedici cihazları kullanmak suretiyle belgelendirmeleri zorunlu bulunmaktadır.
Buna göre, yangın vs. gibi nedenlerle kullanmakta olduğu ödeme kaydedici cihazı elinden çıkan mükelleflerin (faaliyetlerini sürdürmeleri halinde) yeni bir cihaz alarak satışlarını bununla belgelendirmeye devam etmeleri, aksi halde haklarında 3100 sayılı Kanunun Mükerrer 8/1. maddesine göre işlem yapılması gerekmektedir.
Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul· Kanununun 13. maddesinde "Mücbir Sebepler;
1- Vergi ödevlerinden herhangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk;
2- Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler;
3- Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler;
4- Sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısıyla defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması,
gibi hallerdir." hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanunun 15. maddesi ise "13 üncü maddede yazılı mücbir sebeplerden
herhangi birinin bulunması halinde bu sebep ortadan kalkıncaya kadar üreler işlemez. Bu takdirde tarh zamanaşımı işlemeyen süreler kadar uzar. Bu hükmün uygulanması için mücbir sebebin malûm olması veya ilgililer tarafından tevsik edilmesi lazımdır." hükmünü ihtiva etmektedir. 13. madde hükmü, mükelleflerin vergilendirme ile ilgili ödevlerini, maddede sayılan haller sebebiyle yerine getirememeleri durumunda uygulama alanı bulmaktadır. Mükelleflerin 3100 sayılı Kanun hükümlerine gõre ödeme kaydedici cihaz kullanmak zorunda olmalarının da, bir vergi ödevi olarak düşünülmesi gerekir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, söz konusu cihazın yanması dolayısıyla gerek bu cihazın kullanma imkanının ortadan kalkması durumunun, gerekse bu cihazın yeniden temininde ortaya çıkan veya çıkacak nedenlerin (mükellefin mücbir sebep hali kabul edilen süre içerisindeki satışlarını, elle düzenleyeceği perakende satış fişi ile belgelendirmesi şartıyla) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 13/2. maddesinde belirtilen "Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler" olarak mütalaa edilmek suretiyle mücbir sebep hali kabul edilmesi gerekmektedir.
Yine 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 14. maddesinde ise "Vergi muamelelerinde süreler vergi kanunları ile belli edilir.
Kanunda açıkça yazılı olmayan hallerde 15 günden aşağı olmamak şartıyla bu süreyi, tebliğ yapacak olan idare belirler ve ilgiliye tebliğ eder." hükmü yer almaktadır.
Bu itibarla olaya, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 14. ve 15. madde hükümlerinin tatbik edilerek bu madde hükümleri uyarınca ödevliye ödeme kaydedici cihazının temini için işyerinde fiilen faaliyete başladığı tarihten başlamak ve 15 günden aşağı olmamak şartıyla belirlenecek uygun bir sürenin verilmesi kanunen mümkün bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını rica ederim.
Bakan a.
Daire Başkanı
Full & Egal Universal Law Academy